İbn Sīnā felsefesinde eşyanın tabiatı
The nature of things in the philosophy of Ibn Sīnā
- Tez No: 998248
- Danışmanlar: PROF. DR. GÜRBÜZ DENİZ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Din, Felsefe, Religion, Philosophy
- Anahtar Kelimeler: Bilim felsefesi, Doğa felsefesi, Metafizik, İbn Sina, İslam felsefesi, Science philosophy, Nature philosophy, Metaphysical, Ibn Sina, Islamic philosophy
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İslam Felsefesi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Varlığı anlamaya yönelik araştırmaların başlangıcından itibaren tabiattaki cisimlerin işleyişindeki düzeni belirlemeye yönelik çalışmalar yapılmaktadır. Felsefenin İslam dünyasında bilinir hale gelmesi ile ortaya çıkan Müslüman filozoflar, cisimlerin tabiatlarını anlamak için farklı ilim dallarını dikkate almışlardır. İbn Sīnā bu amaca yönelen çalışmaları ile önemli bir konuma sahiptir. İbn Sīnā, cisimlerin tabiatlarını ele alırken kendinden önceki felsefi mirası dikkate almış bunun yanında kendi incelemeleri ile bu mirası geliştirmeye çalışmıştır. İbn Sīnā, tabiat kavramını temel olarak hareket, durağanlık, madde ve sûret yönleri ile tanımlamıştır. Bu tanımlamaların bütünü ve cisimlerin varlığını tanımlayan ilkeler cisimlerin tabiatlarını oluşturmuştur. İbn Sīnā cisimlerin tabiatlarına dair belirlemeleri yaparken metafizik ve tabiat ilimlerini bir arada kullanmıştır. Dolayısıyla cisimlerin oluşum ve değişimlerini açıklarken sadece fiziksel kuralları değil metafiziksel ilkeleri de dikkate alan bir yaklaşım benimsemiştir. Yaşadığı dönemde cisimlerin kendilerine ait tabiatlarının olamayacağını savunan görüşlerin aksine İbn Sīnā, cisimlerin kendilerine ait tabiatlarının olduğunu ve dışarıdan bir sebep olmadığı sürece bu tabiatın sabit kaldığını savunmuştur. Tabiat üstü olarak değerlendirilen mucize gibi olayların açıklamasını ise Nefs ilmi çerçevesinde yapmıştır. İbn Sīnā'nın tabiata dair görüşlerinin anlaşılması için metafiziğe dair belirlemelerinin yanında ilgilendiği tabiat ilimlerinin de bilinmesi gerekmektedir. Bu ilimler şunlardır: 1. es-Simā'u't-Tabīʻī, 2. es-Sema' ve'l-'Ālem, 3. el-Kevn ve'l-Fesād, 4. el-Efʻālu ve'l-infiʻālāt 5. el-Āṣāru'l-ʻUlviyye ve'l-Maʻādin, 6. En-nefs, 7. en-Nebāt, 8. Ṭabāiʻul-Ḥayevān. Bu tez, yukarıda açıklanan çerçeveyi dikkate alarak İbn Sīnā'nın eşyanın tabiatına olan yaklaşımını belirleme amacı taşımaktadır.
Özet (Çeviri)
Since the inception of research aimed at understanding existence, studies have been conducted to determine the order in the functioning of objects in nature. With the emergence of philosophy in the Islamic world, Muslim philosophers took into account different branches of science to understand the nature of objects. Ibn Sīnā holds an important position with his studies aimed at this goal. When addressing the natures of objects, Ibn Sīnā took into account the philosophical heritage that preceded him and, alongside his own investigations, sought to develop this heritage. Ibn Sīnā defined the concept of nature primarily in terms of motion, rest, matter, and form. These definitions, taken together with the principles defining the existence of bodies, constituted the natures of bodies. Ibn Sīnā employed both metaphysics and natural sciences in determining the natures of bodies. Therefore, when explaining the formation and change of bodies, he adopted an approach that took into account not only physical laws but also metaphysical principles. Contrary to the views prevalent in his time, which argued that bodies could not have natures of their own, Ibn Sīnā maintained that bodies do have natures of their own and that these natures remain fixed unless there is an external cause. He explained events considered supernatural, such as miracles, within the framework science of psychology. To understand Ibn Sīnā's views on nature, it is necessary to know not only his metaphysical determinations but also the natural sciences he was interested in. These sciences are: 1. es-Simā'u't-Tabīʻī, 2. es-Sema' ve'l-'Ālem, 3. el-Kevn ve'l-Fesād, 4. el-Efʻāluve'l-infiʻālāt 5. el-Āṣāru'l-ʻUlviyye ve'l-Maʻādin, 6. En-nefs, 7. en-Nebāt, 8.Ṭabāiʻul-Ḥayevān. This thesis aims to determine Ibn Sīnā's approach to the nature of things, taking into account the framework explained above.
Benzer Tezler
- Farabî'de nazarî akıl
Nazari akil in Farabi
ALI M.KAREEM MOHAMMED AMEEN TALABANI
Yüksek Lisans
Arapça
2017
DinYüzüncü Yıl ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. YUNUS KAPLAN
- İbn Sina felsefesinde madde ve suret
Başlık çevirisi yok
KISHIMJAN ESHENKULOVA
Yüksek Lisans
Türkçe
2001
FelsefeMarmara ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF.DR. BEKİR KARLIĞA
- İbn Sina felsefesinde alemin mükemmelliği düşüncesi
Perfection of the world in the philosophy of Ibn Sina (Avicenna)
MEHMET CÜNEYT KAYA