Çalışan yetişkinlerde iş yeri maneviyatını yordayan faktörlerin incelenmesi
Investigation of factors predicting workplace spirituality among working adults
- Tez No: 998266
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MUALLA YILDIZ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Psikoloji, Din, İşletme, Psychology, Religion, Business Administration
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Din Psikolojisi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu doktora çalışması, çalışan yetişkinlerde manevi yönelim ve yaşam doyumunun, çok boyutlu bir yapı arz eden iş yeri maneviyatı ile olan ilişkisini ve yordayıcı gücünü incelemektedir. Araştırma, Din Psikolojisi literatürü çerçevesinde karma yöntem deseniyle yürütülmüş olup; çalışmanın nicel verileri 411 çalışan yetişkinden, nitel verileri ise katılımcıların 255'inin deneyimlerine odaklanan açık uçlu sorulardan elde edilmiştir. Veri toplama sürecinde“İş Yeri Maneviyatı Ölçeği”,“Manevi Yönelim Ölçeği”ve“Yaşam Doyumu Ölçeği”, demografik bilgi formu ve yarı yapılandırılmış form kullanılmıştır. Yapılan nicel analizler, iş yeri maneviyatı ile yaşam doyumu arasında istatistiksel olarak anlamlı ve pozitif yönlü güçlü bir ilişki olduğunu ortaya koymaktadır. Bulgular, yaşam doyumunun iş yeri maneviyatını yordayan en önemli değişkenlerden biri olduğunu ve iş yerindeki maneviyatın algılanmasında belirleyici bir rol üstlendiğini göstermektedir. Manevi yönelim ile iş yeri maneviyatı arasındaki ilişkide ise“birey için anlam”boyutunun kilit bir işlev gördüğü; maneviyatın sadece ritüelistik değil, aynı zamanda varoluşsal bir anlam arayışı olarak iş yaşamına yansıdığı tespit edilmiştir. Nitel verilerden elde edilen bulgular ise çalışanların iş deneyimlerini salt ekonomik bir faaliyetin ötesinde; anlam üretme, toplumsal katkı sağlama ve sorumluluk bilinciyle ilişkilendirdiklerini göstermektedir. Özellikle“vatanseverlik”temasının katılımcıların iş motivasyonunda merkezi bir değer olarak öne çıktığı görülmekle birlikte; yaşanan ekonomik belirsizliklerin ve gelecek kaygısının, bu değerlerin gündelik iş pratiklerine ve iş tatminine yansımasını sınırlandırdığı dikkat çekmektedir. Ayrıca demografik değişkenler açısından gelir düzeyi ve medeni durumun, bireylerin iş yeri maneviyatı algılarını anlamlı düzeyde farklılaştırdığı belirlenmiştir. Sonuç olarak bu çalışma; iş yeri maneviyatının, bireylerin yaşam doyumu ve anlam arayışıyla kopmaz bir bağa sahip olduğunu; iş yaşamında maneviyatın içsel huzur, toplumsal aidiyet (vatanseverlik) ve değer temelli yönelimler ekseninde şekillenen dinamik bir yapı sunduğunu ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
This study examines the relationship between spiritual orientation and life satisfaction and their predictive power on workplace spirituality—a concept exhibiting a multidimensional structure—among working adults. Conducted within the framework of the Psychology of Religion literature using a mixed-methods design, the study utilized quantitative data from 411 working adults, while qualitative data were derived from open-ended questions focusing on the experiences of 255 participants. The data collection process employed the“Workplace Spirituality Scale,”“Spiritual Orientation Scale,”“Satisfaction with Life Scale,”a demographic information form, and a semi-structured form. Quantitative analyses reveal a statistically significant and strong positive relationship between workplace spirituality and life satisfaction. The findings indicate that life satisfaction is one of the most significant predictors of workplace spirituality and plays a determinative role in the perception of spirituality in the workplace. Regarding the relationship between spiritual orientation and workplace spirituality, it was determined that the“meaning for the individual”dimension serves a key function, and that spirituality is reflected in work life not merely as a ritualistic practice but as an existential search for meaning. Findings derived from the qualitative data demonstrate that employees associate their work experiences with meaning-making, social contribution, and a sense of responsibility, going beyond a purely economic activity. While the theme of“patriotism”emerges as a central value in participants' work motivation, it is noteworthy that prevailing economic uncertainties and anxiety about the future constrain the reflection of these values in daily work practices and job satisfaction. Furthermore,regarding demographic variables, it was determined that income level and marital status significantly differentiate individuals' perceptions of workplace spirituality. In conclusion, this study reveals that workplace spirituality has an inextricable link with individuals' life satisfaction and search for meaning, presenting a dynamic structure in work life shaped around the axes of inner peace, social belonging (patriotism), and value-based orientations.
Benzer Tezler
- Acil servise travma nedeniyle başvurup eksitus olmuş hastaların retrospektif olarak incelenmesi
The retrospective investigation of the excitus patients who applied to emergency service with trauma
AHMET ÇİFÇİ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2019
İlk ve Acil YardımBursa Uludağ ÜniversitesiAcil Tıp Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ŞAHİN ASLAN
- İş yeri bilinçli farkındalık eğitim programının geliştirilmesi: Tasarım, uygulama ve değerlendirme
Development of a workplace bi̇li̇nçli̇ farkindalik training program: Design, implementation and evaluation
ZEYNEP TUNAY GÜL
Doktora
Türkçe
2026
Eğitim ve ÖğretimYıldız Teknik ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BÜLENT ALCI
- Korumalı iş yerinde istihdam edilen zihin engelli yetişkinlere sunulan davranış eğitim programının etkililiğinin incelenmesi
Examining the effectiveness of a behavioral training program provided to adults with intellectual disabilities employed in a sheltered workplace
MUHAMMET FATİH SERTKAYA
Doktora
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimNecmettin Erbakan ÜniversitesiÖzel Eğitim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ZEHRA ATBAŞI
- Gecekonduda yaşayan yetişkinlerin eğitim ihtiyaçları hakkında görüşleri
Başlık çevirisi yok
NUR ALKIŞ(GÜNER)
Doktora
Türkçe
1988
Eğitim ve ÖğretimAnkara ÜniversitesiEğitim Yönetimi ve Planlaması Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. A. SUDİ BÜLBÜL
- Yerel yönetimlerin sanat eğitimindeki yeri ve önemi: (İstanbul Büyükşehir Belediyesi İSMEK örneği)
The place and significance of municipals in art training: The case of Istanbul Metropolitan Municipality ISMEK
EMİNE FİLİZ ÇELİK
Yüksek Lisans
Türkçe
2011
Eğitim ve ÖğretimSelçuk ÜniversitesiGüzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. NİHAT ŞİRİN