Akran zorbalığının okul ve sınıf yönetimine yansımaları
The reflection of peer bullying on school and classroom management
- Tez No: 998403
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ALİ CULHA
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Eğitim, Eğitim bilimleri, Eğitim bilimleri enstitüsü, Education, Educational science, Education Science institude
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Harran Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Yönetimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Akran zorbalığı, öğrencilerin fiziksel, sözel, duygusal veya sosyal yollarla birbirlerine zarar verdikleri tekrarlayan olumsuz davranış biçimlerini ifade eder. Okullarda oldukça yaygın görülen bu durum, yalnızca mağdur olan öğrencilerin psikolojik ve akademik gelişimlerini olumsuz etkilemekle kalmaz; aynı zamanda sınıf ortamının güvenliğini, öğrenme iklimini ve genel okul iklimini de tehdit eder. Bu nedenle akran zorbalığı, hem bireysel hem de kurumsal düzeyde ele alınması gereken ciddi bir eğitim sorunudur. Öğrenciler arası ilişkilerin niteliği, okul kültürü ve öğretmen müdahaleleri bu problemin ortaya çıkışında ve sürdürülmesinde belirleyici rol oynamaktadır. Bu araştırmanın amacı, akran zorbalığının okul ve sınıf yönetimine yansımalarını okul yöneticileri ve öğretmenlerin gözünden incelemektir. Araştırma, nitel yöntemlerle gerçekleştirilmiş olup temel nitel araştırma deseniyle tasarlanmıştır. Araştırmanın verileri, 22 öğretmen ve 15 okul yöneticisi ile birebir ve yüz yüze yapılan yarı yapılandırılmış görüşmeler yoluyla elde edilmiştir. Elde edilen veriler, nitel veri analizi yöntemleri doğrultusunda önce kodlanmış, ardından bu kodlar belirli temalar altında kümelenerek içerik analizi yapılmıştır. Bulgulara göre, öğretmenler akran zorbalığını; kendi yaş grubuna sistemli ve planlı şekilde uygulanan fiziksel, sözel ve psikolojik şiddet ile baskı olarak tanımlarken, okul yöneticileri ise akran zorbalığını; fiziksel, duygusal, psikolojik şiddet, baskı, güç gösterisi ve sözel şiddet olarak tanımlamışlardır. Katılımcı öğretmenler, zorbalığın sınıf yönetimine etkileri hakkında; ders akışını olumsuz etkilediğini, sınıf düzenini bozduğunu, motivasyonu düşürdüğünü ve olumsuz bir sınıf atmosferi oluşturduğunu ifade etmişlerdir. Okul yöneticileri ise, akran zorbalığının okul yönetimi açısından olumsuz etkilerinden söz ederek; okul düzeninin bozulduğunu, veli, öğretmen ve öğrenci şikayetlerinin arttığını, devamsızlık sorununun ortaya çıktığını ve bununla birlikte akademik başarısızlığın gözlemlendiğini, tüm bu unsurların okul ikliminde negatif bir atmosfer yarattığını belirtmişlerdir. Hem öğretmenler hem de okul yöneticileri, karşılaştıkları zorbalık türleri arasında fiziksel ve sözel zorbalığın yanı sıra; dış görünüş, etnik köken ve maddi durum temelli zorbalığa da değinmişlerdir. Araştırma sonucunda, akran zorbalığının birçok boyutu olduğu görülmektedir. Akran zorbalığının, yalnızca öğrenciler arasında yaşanan bireysel bir sorun değil; sınıf ve okul yapısını etkileyen çok yönlü bir problem olduğu anlaşılmaktadır. Bu nedenle öğretmenlerin sınıf yönetimi becerilerini geliştirerek, rehberlik servisiyle iş birliği yapmaları ve ortak stratejiler oluşturmaları önerilebilir. Öğrencilerde empati ve iletişim becerilerini artıracak sosyal-duygusal öğrenme etkinlikleri düzenlenebilir. Okul yöneticileri ise önleyici politikalar geliştirerek etkili iletişim ve ortak sorumluluk kültürü oluşturabilir.
Özet (Çeviri)
Peer bullying refers to repeated negative behaviors through which students harm one another physically, verbally, emotionally, or socially. This phenomenon, which is quite common in schools, not only negatively affects the psychological and academic development of the victims but also threatens the safety of the classroom environment, the learning climate, and the overall school atmosphere. Therefore, peer bullying is a serious educational issue that must be addressed at both individual and institutional levels. The nature of peer relationships, school culture, and teacher interventions play a decisive role in the emergence and persistence of this problem. The aim of this study is to examine the reflections of peer bullying on school and classroom management from the perspectives of school administrators and teachers. The research was conducted using qualitative methods and was designed with a basic qualitative research pattern. The data were collected through semi-structured, face-to-face interviews with 22 teachers and 15 school administrators. The data were coded in line with qualitative data analysis procedures, and these codes were then grouped under specific themes and analyzed through content analysis. According to the findings, teachers defined peer bullying as systematic and planned physical, verbal, and psychological violence and pressure applied to peers of the same age group. School administrators, on the other hand, described peer bullying as including physical, emotional, and psychological violence, pressure, displays of power, and verbal aggression. Regarding the impact of bullying on classroom management, participating teachers stated that it negatively affects the flow of lessons, disrupts classroom order, lowers motivation, and creates a negative classroom atmosphere. School administrators also noted that peer bullying has detrimental effects on school management, citing disruptions in school order, an increase in complaints from parents, teachers, and students, rising absenteeism, and a decline in academic achievement, all of which contribute to a negative school climate. Both teachers and administrators mentioned not only physical and verbal bullying but also bullying based on appearance, ethnicity, and socioeconomic status. The findings of the study indicate that peer bullying is a multifaceted issue. Peer bullying is understood not merely as an individual problem occurring between students, but as a multifaceted issue that affects the structure and functioning of both the classroom and the school. Therefore, it can be recommended that teachers enhance their classroom management skills, collaborate closely with guidance and counseling services, and develop shared strategies. Social–emotional learning activities aimed at improving students' empathy and communication skills may also be implemented. School administrators, in turn, can establish preventive policies and foster a culture of effective communication and shared responsibility.
Benzer Tezler
- Pansiyonlu ortaöğretim kurumlarında akran zorbalığı ve yönetici davranışları
Peer bullying at boarding high schools and behaviours of administirators
MELİH KALAFAT
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Eğitim ve ÖğretimDüzce ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SÜLEYMAN GÖKSOY
- 3-6 yaş çocuklarda sosyal yetkinlik ve akran zorbalığının öğretmenlerin istenmeyen davranışlara karşı kullandığı stratejilere göre incelenmesi
Investigation of social competency and peer bullying in 3-6 years old children according to the strategies used by teachers against undesired behavior
ZEYNEP BÜŞRA AKTAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve Öğretimİnönü ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SERPİL PEKDOĞAN
- Otizm spektrum bozukluğu tanısı olan ilköğretim çağındaki kaynaştırma öğrencilerinin karşılaştıkları zorbalıklara ilişkin ebeveyn görüşleri
The opinions of parents of student at primary level in inclusive education with autism spectrum disorder towards bullying
FİLİZ TÜZÜN BAYRAM
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Eğitim ve ÖğretimMarmara ÜniversitesiÖzel Eğitim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÖZCAN KARAASLAN
DR. ÖĞR. ÜYESİ HATİCE ŞENGÜL ERDEM
- İlkokul öğrenci velilerinin akran zorbalığına yönelik görüşleri ve akran zorbalığı ile mücadele yöntemlerinin incelenmesi
Investigation of the opinions of parents of primary school students on peer bullying and their methods of fighting against peer bullying
NURİ BAYRAM
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimAmasya ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYTUĞ MERMER ÜZÜMLÜ
- Lise öğrencileri için Empatik Dinleme Ölçeği'nin geliştirilmesi
Developing the Empathic Listening Scale for high school students
NAZAN TELLİ
Doktora
Türkçe
2019
Eğitim ve ÖğretimEge ÜniversitesiHalkla İlişkiler ve Tanıtım Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NAHİT ERDEM KÖKER