Tozlaşmaya uygunluk bakımından yapılan seleksiyonun bombus terrestris L. arılarında koloni kalitesi üzerine etkileri
Effects of selection for suitability to pollination on the colony quality in bombus terrestris L.
- Tez No: 998450
- Danışmanlar: PROF. DR. AYHAN GÖSTERİT
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Ziraat, Agriculture
- Anahtar Kelimeler: Bombus terrestris, Bombus terrestris
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Zootekni Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, Bombus terrestris kolonilerinde tozlaşmaya uygunluk kriterlerine dayalı olarak yürütülen seleksiyon uygulamalarının koloni kalitesi ve pazarlanabilir koloni üretim oranları üzerindeki etkilerinin belirlenmesi amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırma kapsamında, sekiz adet koloni gelişim özelliği kullanılarak bir koloni indeks değeri metodolojisi geliştirilmiştir. Koloniler bu indeks puanlaması esas alınarak tozlaşmaya uygun, kontrol ve tozlaşmaya uygun olmayan şeklinde üç gruba ayrılmıştır. Yetiştiricilik süreci iki generasyon boyunca kesintisiz sürdürülmüş, her generasyonda ana ve erkek arı ebeveynleri, köken aldıkları kolonilerin toplam koloni indeks puanlarına göre seçilerek kontrollü koşullarda çiftleştirilmiştir. Elde edilen bulgular, seleksiyon uygulamasının koloni oluşturma başarısı, ilk kuluçkada üretilen işçi arı sayısı, toplam işçi sayısı, tozlaşmaya uygunluk zamanı ve pazarlanabilir koloni üretme oranı üzerinde anlamlı etkileri olduğunu ortaya koymuştur (P<0.05). Çalışmanın en dikkat çekici bulgusu, pazarlanabilir koloni üretim oranında gözlemlenen doğrusal ve kümülatif artıştır. Başlangıç generasyonunda %29.00 olan bu oran, tozlaşmaya uygun grubun birinci generasyonda %59.00'a, ikinci generasyonda ise %77.33 seviyesine ulaşarak koloni indeks değeri tabanlı seleksiyonun ticari üretim başarısı ve sürdürülebilirlik üzerinde güçlü bir etkisinin olabileceğini ortaya koymuştur. Seleksiyon süreci neticesinde, tozlaşmaya uygun nitelikteki kolonilerde toplam işçi arı sayısında belirgin bir artış olurken, tozlaşmaya uygunluk zamanının ise erkene çekildiği saptanmıştır. Sonuç olarak, koloni indeks değeri metodolojisi ile yürütülen kontrollü ıslah programlarının, B. terrestris yetiştiriciliğinde koloni standardizasyonunu sağlamak, tozlaşma etkinliğini artırmak ve kitlesel üretimde genetik ilerleme kaydetmek adına stratejik ve uygulanabilir bir model sunduğu sonucuna varılmıştır.
Özet (Çeviri)
This study was determine the impact of selection regimes based on pollination suitability criteria on colony quality and marketable colony production rates in Bombus terrestris. The research, a novel colony index value was developed by eight colony development traits. Based on this index scoring system, colonies were classified into three experimental groups: pollination-suitable, control, and pollination-unsuitable. The rearing process was maintained uninterrupted across two generations; in each generation, queen and male progenitors were selected according to the cumulative colony index scores of their respective source colonies and subjected to controlled mating. Selection had statistically significant effects on colony initiation success, first-brood worker number, total worker population, time to pollination readiness and the rate of marketable colony production (P<0.05). The most pronounced response to selection was observed in the progressive and cumulative increase in marketable colony. While only 29.00% of colonies were marketable in the founder generation, this proportion increased to 59.00% in the first selected generation and reached 77.33% in the second generation within the pollination-suitable line, demonstrating a strong and consistent response to index-based selection. Selected colonies also exhibited significantly higher worker production and reached pollination readiness earlier than control and unselected colonies, indicating improved functional performance. These results, selection effectively captures genetically determined variation in traits relevant to commercial pollination and colony viability. In conclusion, controlled breeding programs based on a multi-trait colony index offer a practical and powerful framework for colony standardization, improved pollination efficiency, and sustained genetic progress in mass-rearing systems for B. terrestris.
Benzer Tezler
- Özel sağlık kurumlarında stratejik karar verme süreci: Yöneticilerin bilişsel özellikleri üzerine bir araştırma
Strategic decision making process in private healthcare institutions: A study on the cognitive characteristics of managers
BARIŞ DÖNMEZ
Doktora
Türkçe
2024
Sağlık Kurumları YönetimiSakarya ÜniversitesiSağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUSTAFA YILDIRIM
- Development of a novel candidate solution quality prediction approach to artificial algae algorithm
Yapay alg algoritması için yeni bir aday çözüm kalite tahmin yaklaşımı geliştirilmesi
ABDULKERIM MOHAMMED YIBRE
Doktora
İngilizce
2020
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve KontrolSelçuk ÜniversitesiBilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUSTAFA SERVET KIRAN
- Sera domates yetiştiriciliğinde farklı sürelerde vibratör kullanımının tozlama ve meyve tutumu üzerine etkileri
Başlık çevirisi yok
HÜLYA ALİMANOĞLU
- Soda-kireç'in fiziksel ve kimyasal testleri
Başlık çevirisi yok
SELAADDİN ÖNÇEK
Yüksek Lisans
Türkçe
1984
Kimya MühendisliğiAnadolu ÜniversitesiKimya Mühendisliği Bilim Dalı
DOÇ. DR. TARIK PEKEL
- المطابقة في التركيب العربي دراسة نظرية تطبيقية
Arapça terkipte uyum: Teorik uygulamalı bir çalışma
MUHANNED ALCÜNEYD
Yüksek Lisans
Arapça
2020
Doğu Dilleri ve EdebiyatıMardin Artuklu ÜniversitesiArap Dili ve Kültürü Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. KHALED ALADWANI