Ülke mutfaklarının turizme etkileri üzerine bir ölçek geliştirme çalışması: Azerbaycan mutfağı ve turizmi ilişkisi örneği
A scale development study on the impact of national cuisines on tourism: A case study of the relationship between Azerbaijani cuisine and tourism
- Tez No: 998471
- Danışmanlar: PROF. DR. ERKAN SEZGİN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Turizm, Gastronomi ve Mutfak Sanatları, Tourism, Gastronomy and Culinary Arts
- Anahtar Kelimeler: Mutfak turizmi, Culinary tourism
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Anadolu Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Turizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmanın çıkış noktasını, literatürde ülke mutfaklarının turizme etkilerini ülke ölçeğinde, çok boyutlu ve ölçülebilir biçimde ele alan geçerli ve güvenilir bir ölçme aracının bulunmaması oluşturmaktadır. Mevcut çalışmaların ağırlıklı olarak gastronomi deneyimi, yerel yiyecek tüketimi ya da restoran düzeyindeki değerlendirmelere odaklandığı, ülke mutfağını turizm deneyiminin bütüncül bir bileşeni olarak ele alan ölçek geliştirme çalışmalarının ise sınırlı olduğu görülmektedir. Bu doğrultuda çalışmanın temel amacı, ülke mutfaklarının turizme olan etkilerini incelemek ve bu etkilere yönelik değerlendirmeleri ölçmeye imkân veren geçerli ve güvenilir bir ölçek geliştirmektir. Araştırmada Azerbaycan evren, Bakü kenti ise örneklem olarak belirlenmiş; ülke mutfağının özellikleri, tanıtım ve sunumuna ilişkin değerlendirmeler, mutfağın turizmle ilişkisi ve algılanan sınırlılıklar boyutlarını kapsayan bütüncül bir ölçme çerçevesi oluşturulmuştur. Keşfedici sıralı karma yöntemler deseniyle yürütülen çalışmada nitel ve nicel süreçler ardışık biçimde ele alınmıştır. Nitel aşamada yarı yapılandırılmış görüşmeler ve turist günlüğü yöntemiyle veri toplanmış, veriler içerik analiziyle çözümlenmiştir. Bulgular doğrultusunda oluşturulan madde havuzu uzman görüşleriyle geliştirilmiş, nicel aşamada ölçek örnekleme uygulanarak Açıklayıcı ve Doğrulayıcı Faktör Analizleri gerçekleştirilmiştir. Sonuçta 4 boyut ve 35 maddeden oluşan ölçeğin geçerli ve güvenilir olduğu belirlenmiştir.
Özet (Çeviri)
The starting point of this study is the absence in the literature of a valid and reliable measurement instrument that examines the effects of national cuisines on tourism at the country level in a multidimensional and measurable manner. Existing studies are largely focused on gastronomic experiences, local food consumption, or restaurant-level evaluations, while scale development studies that address national cuisine as a holistic component of the tourism experience remain limited. Accordingly, the main purpose of this study is to examine the effects of national cuisines on tourism and to develop a valid and reliable scale that enables the measurement of evaluations related to these effects. In the study, Azerbaijan was defined as the population and the city of Baku as the sample; a comprehensive measurement framework was constructed encompassing the characteristics of national cuisine, evaluations related to its promotion and presentation, the relationship between cuisine and tourism, and perceived limitations. The study was conducted using an exploratory sequential mixed methods research design, in which qualitative and quantitative processes were addressed in a sequential manner. In the qualitative phase, data were collected through semi-structured interviews and the tourist diary method, and the data were analyzed using content analysis. The item pool developed in line with the findings was refined through expert opinions, and in the quantitative phase, the scale was administered to the sample, followed by Exploratory Factor Analysis and Confirmatory Factor Analysis. As a result, it was determined that the scale, consisting of 4 dimensions and 35 items, is a valid and reliable measurement instrument.
Benzer Tezler
- Yabancı turistlerin Türk mutfağı hakkındaki görüşlerinin gastronomi turizmi çerçevesinde incelenmesi: Atatürk Havalimanı bölgesi otelleri üzerine bir araştırma
Investigation of foreign tourists 'views on the Turkish cuisine in the framework of gastronomy tourism: A research on the hotels of Atatürk Airport region
FUAT SAMİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Turizmİstanbul Okan ÜniversitesiGastronomi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ İLKAY GÖK
- Mardin iline ait yöresel yiyecek ve içeceklerin gastronomi turizmine etkileri
The effects of local food and beverages of Mardin province on gastronomy tourism
VİLDAN KAVŞUT KAPLANOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Gastronomi ve Mutfak Sanatlarıİstanbul Nişantaşı ÜniversitesiGastronomi ve Mutfak Sanatları Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ KAMİL SERKAN UZYOL
- Somut olmayan kültürel miras kavramına farklı bir yaklaşım: Mutfak müzeleri
A different approach to the concept of intangible cultural heritage: Culinary museums
ŞİMAL ŞAHİNOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
Turizmİstanbul ÜniversitesiTurizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. F. FÜSUN İSTANBULLU DİNÇER
- Sakarya ili bağlamında sokak lezzetlerinin gastronomi açısından değerlendirilmesi
Evaluation of street flavors in Sakarya province in terms of gastronomy
GÜNAY HASDEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Gastronomi ve Mutfak Sanatlarıİstanbul Topkapı ÜniversitesiGastronomi ve Mutfak Sanatları Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ELÇİN NOYAN
- Hesaplamalı gastronomi yaklaşımıyla Türk mutfağında gıda eşleştirme hipotezinin irdelenmesi
An examination of the food pairing hypothesis in Turkish cuisine through a computational gastronomy approach
BEHİYENUR ÜNAL KİRAZCI
Doktora
Türkçe
2025
Gastronomi ve Mutfak SanatlarıAnkara Hacı Bayram Veli ÜniversitesiGastronomi ve Mutfak Sanatları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA AKSOY