Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu tanılı çocuklarda metilfenidat tedavisinin oksidatif stres düzeyine etkisi
The effect of methylphenidate treatment on oxidative stress levels in children diagnosed with attention deficit hyperactivity disorder
- Tez No: 998717
- Danışmanlar: PROF. DR. GÜL KARAÇETİN
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Psikiyatri, Psychiatry
- Anahtar Kelimeler: Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu, Oksidatif Stres, Metilfenidat, Antioksidan, OSİ, Antioksidan belirteçler, Dikkat eksikliği ve aşırı hareketlilik bozukluğu, Attention Deficit Hyperactivity Disorder, Oxidative Stress, Methylphenidate, Antioxidant, OSİ, Antioxidant indicators, Attention deficit and hyperactivity disorder
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: İstanbul Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh Sağlığı ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
AMAÇ: Çalışmamızın amacı, Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB) tanılı çocuklarda metilfenidat tedavisi ile oksidatif stres düzeyi belirteçlerindeki değişim arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. GEREÇ VE YÖNTEM: Bu çalışmaya daha önce herhangi bir psikotrop ilaç kullanmamış, 6-11 yaş arasında 39 DEHB tanılı çocuk dahil edilmiş olup, hastalar, metilfenidat tedavisi başlandıktan sonraki 3 ay prospektif olarak takip edilmiştir. Hastalarla yarı yapılandırılmış bir görüşme gerçekleştirmek için Okul Çağı Çocukları için Duygulanım Bozuklukları ve Şizofreni Görüşme Çizelgesi – Şimdi ve Yaşam Boyu Şekli (ÇDŞG-ŞY-T) kullanılmış olup, sosyodemografik özelliklerine dair bilgiler“Sosyodemografik ve Klinik Veri Formu”aracılığıyla edinilmiştir. DEHB klinik belirti şiddeti ve ilişkili klinik özelliklerine ait verileri elde etmek amacıyla,“Conners Anababa Dereceleme Ölçeği-Yenilenmiş Kısa (CADÖ-YK)”ve“Conners Öğretmen Dereceleme Ölçeği-Yenilenmiş Kısa (CÖDÖ-YK)”formları çalışmanın başlangıcında ve üçüncü ayın sonunda veri toplamak amaçlı kullanılan ölçeklerdir. Oksidatif stres ve antioksidan parametrelerle ilişkili biyobelirteçler olan Total Antioksidan Durum (TAS), Total Oksidan Durum (TOS), Malondialdehit (MDA), Süperoksit Dismutaz (SOD) ve Okside LDL düzeyleri, eş zamanlı olarak ELISA yöntemiyle analiz edilmiştir. Tüm biyokimyasal ölçümler, BT LAB ® (Bioassay Technology Laboratory Shanghai, China) marka kitler kullanılarak çalışmanın başlangıcında ve üçüncü ayın sonunda gerçekleştirilmiştir. BULGULAR: Metilfenidat tedavisi sonrasında hem antioksidan biyobelirteçler olan TAS (t=2,42; p=0,021) ve SOD (t=3,21; p=0,003) hem de oksidan biyobelirteçler olan TOS (t=4,06; p<0,001), MDA (w=664,00; p<0,001) ve Ox-LDL (w=635,00; p=0,001) düzeylerinde istatistiksel açıdan anlamlı olarak azalma olduğu saptanmıştır. Oksidatif dengeyi yansıtan ve TOS'un TAS'a oranı ile elde edilen“Oksidatif Stres İndexi (OSİ)”ortalamaları azalmakla birlikte bu farklılık istatistiksel olarak anlamlılık düzeyine ulaşamamıştır (t=1,84; p=0,066). Hastaların DEHB semptom profili, bazı ek klinik parametreler ile anlamlı olarak değişiklik göstermekle birlikte; biyokimyasal değerlendirmeler açısından istatistiksel açıdan anlamlı herhangi bir sonuca ulaşılamamıştır. SONUÇ: Bu çalışmada, DEHB tanılı çocuklarda 3 aylık metilfenidat tedavisi sonrasında total oksidatif stresin azaldığı gösterilmiş olup; homeostatik mekanizmalar aracılığıyla azalması beklenen antioksidan etkinlikteki azalma da gösterilerek, oksidatif stresteki azalma dolaylı bir yol aracılığı ile doğrulanmıştır. Hastalığın klinik şiddeti ile özgül biyobelirteç düzeyleri arasında ise bir ilişki bulunamamış olmakla birlikte; bu çalışma, alanda daha geniş örneklemler üzerinde daha kapsamlı çalışmalar için bir basamak teşkil edebilir.
Özet (Çeviri)
PURPOSE: The aim of our study was to investigate the relationship between methylphenidate treatment and changes in oxidative stress level markers in children diagnosed with Attention Deficit Hyperactivity Disorder (ADHD). MATERIALS AND METHODS: This study included 39 children aged 6–11 years with ADHD who had not previously used any psychotropic medication. The patients were prospectively followed for 3 months after starting methylphenidate treatment. A semi-structured interview was conducted with the patients using the School-Age Children's Emotional Disorders and Schizophrenia Interview Schedule – Present and Lifetime Form (ÇDŞG-ŞY-T), and sociodemographic information was obtained through the“Sociodemographic and Clinical Data Form.”To obtain data on the severity of ADHD clinical symptoms and related clinical characteristics, the“Conners Parent Rating Scale-Revised Short Form (CADÖ-YK)”and“Conners Teacher Rating Scale -Revised Short Form (CÖDÖ-YK)”forms were used at the beginning of the study and at the end of the third month to collect data. Biomarkers related to oxidative stress and antioxidant parameters, including Total Antioxidant Status (TAS), Total Oxidant Status (TOS), Malondialdehyde (MDA), Superoxide Dismutase (SOD), and Oxidized LDL levels, were analyzed simultaneously using the ELISA method. All biochemical measurements were performed at the beginning of the study and at the end of the third month using BT LAB® (Bioassay Technology Laboratory Shanghai, China) brand kits. FINDINGS: Following methylphenidate treatment, both antioxidant biomarkers TAS (t=2.42; p=0.021) and SOD (t=3.21; p=0.003) and oxidant biomarkers TOS (t=4.06; p<0.001), MDA (w=664.00; p<0.001), and Ox-LDL (w=635.00; p=0.001) levels were found to decrease significantly. Although the mean values of the“Oxidative Stress Index (OSI),”which reflects oxidative balance and is obtained from the ratio of TOS to TAS, decreased, this difference did not reach statistical significance (t=1.84; p=0.066). The ADHD symptom profile of the patients showed significant changes in some additional clinical parameters; however, no statistically significant results were obtained in terms of biochemical evaluations. CONCLUSION: In this study, it was demonstrated that total oxidative stress decreased after 3 months of methylphenidate treatment in children diagnosed with ADHD; the decrease in antioxidant activity, which was expected to decrease through homeostatic mechanisms, was also demonstrated, confirming the decrease in oxidative stress through an indirect pathway. Although no relationship was found between the clinical severity of the disease and specific biomarker levels, this study may serve as a stepping stone for more comprehensive studies with larger samples in the field.
Benzer Tezler
- Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu tanılı çocuklarda vestibüler değişiklikler ve metilfenidat tedavisinin vestibüler sisteme etkisi
Vestibular changes in children diagnosed with attention deficit hyperactivity disorder and the effect of methylphenidate treatment on the vestibular system
HANDE ÇERİ GÜLEGEN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Psikiyatriİnönü ÜniversitesiÇocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ARZU ÇALIŞKAN DEMİR
- Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu olan çocuklarda görülen sosyal cevaplılıktaki bozulmaya metilfenidat ve atomoksetin tedavisinin etkisi
The Effect of Methylphenidate and Atomoxetine Treatment on Impaired Social Responsiveness in Children with Attention Deficit Hyperactivity Disorder
MELEK KAYA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
PsikiyatriSağlık Bilimleri ÜniversitesiÇocuk Psikiyatrisi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÜLSERŞENSES DİNÇ
- Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu tedavisinin borderline kişilik özelliklerine etkisi
The effect of attention deficit and hyperactivity disorder treatment on borderline personality features
RUKİYE ESRA ILDIZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
PsikiyatriNecmettin Erbakan ÜniversitesiÇocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖMER FARUK AKÇA
- Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu tanılıçocuklarda ilaç tedavisinin sosyal biliş, empatibecerileri ve serum oksitosin seviyesi ile ilişkisi
The relationship of drug treatment with socialcognition, empathy skills and serum oxytocin level inchildren diagnosed with attention deficit hyperactivitydisorder
HASİBE ÖZLEM PEKMEZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
PsikiyatriSağlık Bilimleri ÜniversitesiÇocuk Psikiyatrisi Ana Bilim Dalı
DR. İPEK SÜZER GAMLI
- Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu olan çocukların tedavisinde kullanılan ilaçların kardiyovasküler yan etkilerinin belirlenmesi
Başlık çevirisi yok
NUBAR MUSTAFAYEVA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıAnkara ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TAYFUN UÇAR