Geri Dön

Diş hekimliği fakültesine başvuran hastaların ağız ve diş sağlığına yönelik hastalık algılarını etkileyen faktörlerin değerlendirilmesi

Evaluation of the factors affecting the illness perceptions for oral health in patients applying to the faculty of dentistry

  1. Tez No: 998733
  2. Yazar: AYSEL TAMTAMIŞ KURT
  3. Danışmanlar: PROF. DR. GONCA MUMCU
  4. Tez Türü: Doktora
  5. Konular: Sağlık Yönetimi, Sağlık Kurumları Yönetimi, Healthcare Management, Health Care Management
  6. Anahtar Kelimeler: Ağız sağlığı, Hastalık algısı, Oral health, Illness perception
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Marmara Üniversitesi
  10. Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Amaç: Bu araştırmanın amacı, bir kamu Diş Hekimliği Fakültesi'ne başvuran hastaların ağız ve diş sağlığına ilişkin hastalık algılarını incelemek, hastalık algısı ile sosyo-demografik özellikler, psikolojik dayanıklılık, iş gücü kaybı ve ağız sağlığı değerlendirmesi arasındaki ilişkileri değerlendirmektir. Gereç ve Yöntem: Bu kesitsel çalışmaya, İstanbul'daki bir kamu diş hekimliği fakültesinde tedavi gören 360 hasta dahil edilmiştir. Veriler, Ağız Sağlığı için Revize Edilmiş Hastalık Algısı Ölçeği (IPQ-R-OH), Brief Resilience Scale (BRS) ve Work Productivity and Activity Impairment (WPAI) kullanılarak toplanmıştır. IPQ-R-OH ölçeği; Süre-Kronik, Sonuçlar, Kontrol, Hastalığı Anlayabilme, Süre-Döngüsel, Duygusal Temsiller ve Umutsuzluk olmak üzere 7 alt boyut ve 36 maddeden oluşmaktadır. Süre-Kronik, Sonuçlar, Süre-Döngüsel, Duygusal Temsiller ve Umutsuzluk boyutlarında yüksek puanlar, hastalığın kronik/olumsuz olarak algılandığını ve duygusal yükün yüksek olduğunu göstermektedir. Verilerin normal dağılım göstermemesi nedeniyle Mann–Whitney U, Kruskal–Wallis ve Spearman korelasyon testleri kullanılmıştır. Aracılık analizi kapsamında basit aracılık analizi ile paralel aracılık analizi kullanılmıştır. Bulgular:“Ağız sağlığı kötü ve diş ağrısı olan”hasta grubunun, IPQ-R-OH ölçeği alt boyut puanlarının“Ağız sağlığı iyi ve diş ağrısı olmayan”hasta grubu ile karşılaştırıldığında“daha kötü”olduğu tespit edilmiştir (p<0,05). Kadınlarda duygusal temsiller puanları daha yüksek, psikolojik dayanıklılık ve genel sağlık puanları ise daha düşük bulunmuştur (p<0,05). Aracılık analizleri, ağız sağlığı kötü ve diş ağrısı olan grupların“duygusal temsiller”hastalık algısı puanlarının daha olumsuz olduğunu; psikolojik dayanıklılıktaki azalmanın bu etkiyi dolaylı olarak daha da güçlendirdiğini göstermiştir. Paralel aracılık analizinde,“duygusal temsiller”dental anksiyete ile pozitif, psikolojik dayanıklılık ile negatif yönde anlamlı ilişkiler göstermiştir (p<0,05). WPAI bulguları, ağız ve diş sağlığına bağlı iş verimliliği ve günlük yaşam aktivitelerindeki olumsuz etkinin kadınlarda daha belirgin olduğunu ortaya koymuştur (p<0,05). Sonuç: Ağız sağlığı durumunun hastalık algısı üzerinde güçlü bir etkisi olduğu ve hastalık algısının işlevsel ve psikolojik değişkenlerle ilişkili olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca, IPQ-R-OH geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olarak bulunmuştur.

Özet (Çeviri)

Objective: This study aimed to examine illness perceptions related to oral health among patients applying a public Faculty of Dentistry and to evaluate the associations between illness perception and sociodemographic characteristics, brief resilience, work productivity, and oral health assessment. Materials and Methods: This cross-sectional study included 360 patients treated at a public dental faculty in Istanbul. Data were collected using the Revised Illness Perception Questionnaire for Oral Health (IPQ-R-OH), the Brief Resilience Scale (BRS), and the Work Productivity and Activity Impairment (WPAI) questionnaire. The IPQ-R-OH consists of 36 items across seven subscales: Timeline-Chronic, Consequences, Control, Illness Coherence, Timeline-Cyclical, Emotional Representations, and Hopelessness. High scores in Timeline-Chronic, Consequences, Timeline-Cyclical, Emotional Representations, and Hopelessness indicate strong perceptions of chronic and negative illness and a high emotional burden. As the data were not normally distributed, Mann–Whitney U, Kruskal–Wallis, and Spearman correlation tests were used. Within the scope of mediation analysis, both simple and parallel mediation analyses were performed. Results: Patients with“poor oral health and dental pain”had significantly more unfavorable IPQ-R-OH subscale scores than those with good oral health and no dental pain (p < 0.05). Female had higher emotional representation scores, whereas psychological resilience and general health scores were lower compared to male (p<0.05). Mediation analyses demonstrated that patients with poor oral health and dental pain had more negative emotional illness perception scores, and that decreased psychological resilience indirectly amplified this effect. Parallel mediation analysis revealed that emotional representations was directly mediated by gender as well as poor dental anxiety and psychological resillence indirect path (p<0.05). WPAI scale results showed that the negative impact of oral health problems on work productivity and daily activities was more pronounced in female (p<0.05). Conclusion: It has been demonstrated that oral health status has a strong effect on disease perception and disease perception is related to functional and psychological variables. In addition, IPQ-R-OH was found to be a valid and reliable measurement tool.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    662204

    Diş hekimliği fakültesine başvuran hastaların ve diş hekimliği fakültesi öğrencilerinin oral premalign ve malign hastalıklar ile ilgili bilgi düzeylerinin ve farkındalıklarının değerlendirilmesi

    Evaluation of the knowledge and awareness of patients applying to the faculty of dentistry and dentistry students about oral premalign and malignant diseases

    ZÜBEYİR BAŞ

    Diş Hekimliği Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2020

    Diş HekimliğiBolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi

    Ağız, Diş ve Çene Cerrahisi Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. ORÇUN TOPTAŞ

  2. Tez No

    999015

    Diş hekimliği fakültesine başvuran hastalarda dolaylı maliyet olarak iş gücü kaybının incelenmesi

    Evaluation of work productivity loss as an indirect cost in patients applying to faculty of dentistry

    FATMA BÜŞRA SARI

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2026

    Sağlık Kurumları YönetimiMarmara Üniversitesi

    Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. GONCA MUMCU

  3. Tez No

    801538

    Hareketli protez kullanan parkinson hastalarının ağız sağlığı ile ilişkili yaşam kalitesinin değerlendirilmesi

    Evaluation of oral health-related quality of life in parkinson's patients using removable dentures

    EBRU YAPALAK

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    Diş HekimliğiBaşkent Üniversitesi

    Protetik Diş Tedavisi Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. BULEM YÜZÜGÜLLÜ TÜTÜNCÜLER

  4. Tez No

    621652

    Β-talasemi majör hastası çocuk ve adölesanlarda ağız-diş sağlığının ve kraniyo-fasiyal yapıların klinik, radyolojik ve mikrobiyolojik olarak değerlendirilmesi

    Determination of oral/dental health and facial structures in the form of clinical, radiological and microbiological in β-thalassemia major child and adolescents patients

    HANDE YALÇIN

    Diş Hekimliği Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2015

    Diş HekimliğiAkdeniz Üniversitesi

    Pedodonti Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. HÜSEYİN KARAYILMAZ

  5. Tez No

    723899

    Kronik böbrek hastalığı olan çocuklarda ağız ve diş sağlığının değerlendirilmesi

    Evaluation of oral and dental health in children with chronic kidney disease

    FATMA ÖZLEM GENÇTÜRK

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2022

    Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıKaradeniz Teknik Üniversitesi

    Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. MUKADDES KALYONCU

Geri Dön