Ruh sağlığı çalışanlarının ikincil travmatik stres düzeyleri ve algıladıkları tükenmişlik arasındaki ilişkide psikolojik sermayenin aracı rolü
The mediating role of psychological capital in the relationship between secondary traumatic stress levels and perceived burnout among mental health professionals
- Tez No: 998746
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ YASEMİN KUŞ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Pozitif psikolojik sermaye, Psikolojik travma, Örgütsel tükenmişlik, Positive psychological capital, Psychological trauma, Organizational burnout
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Ticaret Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Uygulamalı Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Uygulamalı Psikoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, ruh sağlığı çalışanlarının ikincil travmatik stres düzeyleri ile algıladıkları tükenmişlik arasındaki ilişkide psikolojik sermayenin aracı rolünü incelemektir. Araştırma, nicel yöntem ve ilişkisel tarama modelinde, kesitsel bir çalışma olarak tasarlanmıştır. Araştırmanın örneklemini Türkiye'de ruh sağlığı alanında çalışan profesyoneller oluşturmuştur. Veri toplama aracı olarak demografik bilgi formu, İkincil Travmatik Stres Ölçeği, Maslach Tükenmişlik Ölçeği ve Psikolojik Sermaye Ölçeği kullanılmıştır. Korelasyon analizi sonuçlarına göre, ikincil travmatik stres ile tükenmişlik arasında pozitif yönde, psikolojik sermaye ile tükenmişlik arasında negatif yönde, ikincil travmatik stres ile psikolojik sermaye arasında ise negatif yönde anlamlı ilişkiler bulunmuştur. Aracılık analizi sonuçları, ikincil travmatik stresin psikolojik sermaye üzerinde ve psikolojik sermayenin tükenmişlik üzerinde anlamlı etkilerinin olduğunu göstermiştir. İkincil travmatik stresin tükenmişlik üzerinde doğrudan anlamlı bir etkisi bulunmaktadır. Psikolojik sermaye, ikincil travmatik stres ile tükenmişlik arasındaki ilişkide kısmi aracı rol oynamaktadır. Araştırma sonuçları, ruh sağlığı çalışanlarının ikincil travmatik stres düzeyleri arttıkça tükenmişlik düzeylerinin de arttığını, ancak psikolojik sermayenin bu ilişkide koruyucu bir rol oynadığını göstermektedir. Çalışmada; boylamsal ve karma yöntem araştırmaların yapılması, farklı meslek gruplarının karşılaştırması, süpervizyon desteğinin etkilerinin değerlendirilmesi, psikolojik sermayeyi güçlendirici müdahale programlarının geliştirilmesi ve kurumsal düzeyde mesleki sağlığı koruyucu politikaların oluşturulması önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
The purpose of this study is to examine the mediating role of psychological capital in the relationship between mental health professionals' levels of secondary traumatic stress and their perceived burnout. The study was designed as a cross-sectional study using quantitative methods and a correlational survey model. The sample consisted of professionals working in the field of mental health in Turkey. A demographic information form, the Secondary Traumatic Stress Scale, the Maslach Burnout Inventory, and the Psychological Capital Scale were used as data collection tools. According to the correlation analysis results, significant positive relationships were found between secondary traumatic stress and burnout, significant negative relationships between psychological capital and burnout, and significant negative relationships between secondary traumatic stress and psychological capital. Mediation analysis results showed that secondary traumatic stress has a significant effect on psychological capital and psychological capital has a significant effect on burnout. Secondary traumatic stress has a direct and significant effect on burnout. Psychological capital plays a partial mediating role in the relationship between secondary traumatic stress and burnout. The research results show that as mental health workers' levels of secondary traumatic stress increase, their levels of burnout also increase, but psychological capital plays a protective role in this relationship. The study recommends conducting longitudinal and mixed-method research, comparing different occupational groups, evaluating the effects of supervision support, developing intervention programs to strengthen psychological capital, and establishing institutional-level policies to protect occupational health.
Benzer Tezler
- Dezavantajlı gruplarla çalışan ruh sağlığı çalışanlarının yaşadığı ikincil travmatik stres, tükenme ve baş etme stilleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
An investigation of the relationship between secondary traumatic stress, burnout and coping styles on mental health professional who work with disadvantaged groups
MUHAMMET ÖLES
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Sağlık Kurumları Yönetimiİstanbul Okan ÜniversitesiKlinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SELMA ARIKAN
- 6 Şubat depremi sonrası ruh sağlığı çalışanlarının ikincil travmatik stres, psikolojik sağlamlık ve tükenmişlik düzeyinin incelenmesi
A study on secondary traumatic stress, psychological resilience and burnout levels of mental health professionals in the aftermath of the February 6th eartquake
ŞEFİKA ENNUR BÖRÜ
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Psikolojiİstanbul Bilgi ÜniversitesiTravma ve Afet Çalışmaları Uygulamalı Ruh Sağlığı Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
PROF. DR. AHMET TAMER AKER
- Ruh sağlığı çalışanlarında ikincil travmatik stres ile uyum bozucu şemalar, çocukluk çağı travmaları ve mesleki ve sosyodemografik değişkenlerin ilişkileri
The relationship between secondary traumatic stress, maladaptıve schemas, childhood traumas, occupational and sociodemographıc variables in mental health workers
BUSENUR ALTAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
PsikolojiIşık ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FERYAL ÇELİKEL
DOÇ. DR. HANİFE ÖZLEM SERTEL BERK
- Secondary traumatic stress levels of healthcare workers during coronavirus pandemic: The predictor role of insomnia, depression, anxiety, stress, and resilience
Koronavirüs salgının sağlık çalışanlarının ikincil travmatik stres düzeyleri üzerine etkisi: Insomnia, depresyon, anksiyete, stres ve psikolojik sağlamlığın yordayıcı rolü
TİLBE ÜSTÜNDAL
Yüksek Lisans
İngilizce
2023
PsikolojiBahçeşehir ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖZLEM KARAIRMAK TEKDURMAZ
- Çok boyutlu çalışana destek müdahale ve tükenmişlik önleme programı'nın (ÇADEM-TP) psikososyal destek çalışanlarının travmatik stres tükenmişlik ve psikolojik sağlamlık düzeylerine etkisi
Effectiveness of multidimensional support intervention and burnout prevention program (ÇADEM-TP) on the traumatic stress, burn-out and psychological resilience levels of psychosocial support professionals
MELİS DEMİRCİOĞLU
Doktora
Türkçe
2020
PsikolojiKocaeli ÜniversitesiTravma ve Afet Çalışmaları Uygulamalı Ruh Sağlığı Bilim Dalı
DOÇ. DR. CEM CERİT