Kromik etki elde etme üzerine deneysel bir araştırma
An experimental investigation on obtaining chromic effects
- Tez No: 998778
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ CEMAL MEYDAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Güzel Sanatlar, Tekstil ve Tekstil Mühendisliği, Fine Arts, Textile and Textile Engineering
- Anahtar Kelimeler: Akıllı tekstil, Fonksiyonel tekstil, Fotokromik özellik, Tekstil boyacılığı, Tekstil boyaları, Termokromik, Smart textile, Functional textile, Photochromic property, Textile dyeing, Textile dyes, Thermochromic
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Dokuz Eylül Üniversitesi
- Enstitü: Güzel Sanatlar Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Tekstil ve Moda Tasarımı Ana Sanat Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Tekstil ve moda tasarımı alanında, malzeme teknolojilerindeki gelişmelerle birlikte stabil yüzey anlayışından, çevresel uyaranlara tepki verebilen yüzeylere doğru yenilikçi bir yaklaşım ön plana çıkmaktadır. Bu tez çalışmasında; renk değiştirebilen kromik akıllı malzemelerin, tekstil yüzeylerindeki etkileşimleri ve estetik bir boyut kazandırma potansiyelleri hem tekil hem de kombinasyonlu uygulamalar üzerinden araştırılmıştır. Araştırmanın teorik çerçevesini oluşturan literatür taramasında; fotokromizm, termokromizm, halokromizm, elektrokromizm ve hidrokromizm başta olmak üzere yirmi farklı kromik mekanizma detaylı biçimde incelenmiştir. Bu mekanizmalar arasından, uygulama kolaylığı, erişilebilirlik ve tekstil yüzeyleriyle uyumluluk kriterleri doğrultusunda termokromik, fotokromik ve hidrokromik malzemeler çalışma kapsamına alınmıştır. Uygulama aşamasında, tasarımların tekstil yüzeylerine aktarımı için serigrafi baskı tekniği tercih edilmiştir. Deneysel çalışmalarda; %100 pamuklu, %100 polyester, %100 viskon, pamuk–polyester karışımları ve su itici özellikli farklı yüzey yapıları kullanılmış; mikrokapsül pigmentler için 1,12 oranında optimize edilen baskı reçeteleri bu yüzeyler üzerinde test edilmiştir. Bu süreçte, tekli kromik sistemlerin yanı sıra birden fazla kromik mekanizmanın aynı yüzeyde birlikte kullanıldığı uygulamalar da gerçekleştirilmiştir. Elde edilen bulgular, tekli kromik uygulamalarda her bir çevresel uyarıcının yüzeyde kendine özgü ve ayırt edilebilir renk değişimleri oluşturduğunu; kombinasyonlu kromik uygulamalarda ise farklı uyarıcıların eş zamanlı etkisiyle renk tepkilerinin birbiriyle etkileşime girdiğini göstermiştir. Bu etkileşim sonucunda, uyarıcıların ayrı ayrı uygulanmasıyla elde edilen renklerin görsel olarak birleştiği ve ara renk geçişlerinin oluşabildiği gözlemlenmiştir. Hidrokromik katmanın kullanıldığı uygulamalarda ise su etkisiyle üst katmanın geçici olarak şeffaflaşması sonucu altta yer alan kromik desenlerin görünür hale geldiği belirlenmiştir. Çalışma sonucunda, birden fazla kromik mekanizmanın aynı tekstil yüzeyinde birlikte kullanılmasının, renk değişimini tekil tepkilerle sınırlı olmaktan çıkararak kontrollü ve öngörülebilir etkileşimler üzerinden okunabilir hale getirdiği; bu yaklaşımın deneysel ve tasarım odaklı tekstil yüzeylerinin geliştirilmesi açısından önemli bir potansiyel sunduğu sonucuna varılmıştır.
Özet (Çeviri)
In the field of textile and fashion design, developments in material technologies have brought forward an innovative approach that shifts from static surface concepts toward dynamic surfaces capable of responding to environmental stimuli. This master's thesis investigates the potential of color-changing chromic smart materials to add interactive and aesthetic dimensions to textile surfaces through both single and combined applications. Within the theoretical framework of the study, a comprehensive literature review was conducted covering twenty different chromic mechanisms, primarily including photochromism, thermochromism, halochromism, electrochromism, and hydrochromism. Based on criteria such as ease of application, accessibility, and compatibility with textile surfaces, thermochromic, photochromic, and hydrochromic materials were selected as the focus of the experimental study. During the application phase, the screen-printing technique was employed to transfer the designs onto textile surfaces. Experimental studies were carried out on 100% cotton, 100% polyester, 100% viscose, cotton–polyester blends, and water-repellent technical surfaces. Optimized printing formulations with a 1:12 ratio for microencapsulated pigments were tested across these different surface structures. In addition to single chromic systems, applications combining multiple chromic mechanisms on the same surface were also implemented. The findings revealed that in single chromic applications, each environmental stimulus produced distinct and distinguishable color changes on the surface, while in combined chromic applications, the simultaneous influence of different stimuli led to interactions between color responses. As a result of these interactions, colors obtained through individual stimuli were observed to optically merge, producing intermediate color transitions. In applications incorporating a hydrochromic layer, the temporary transparency induced by water exposure enabled the underlying chromic patterns to become visible. In conclusion, the study demonstrates that the combined use of multiple chromic mechanisms on a single textile surface enables color transformation to be interpreted through controlled and predictable interactions rather than isolated responses. This approach presents significant potential for the development of experimental and design-oriented textile surfaces.
Benzer Tezler
- Piridazinon-üre türevi yeni bileşiklerin sentezi ve biyolojik aktiviteleri üzerine çalışmalar
Studies on synthesis and biological activity of novel pyridazinon-urea derivatives
AROOJ BAKHT
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
Eczacılık ve FarmakolojiGazi ÜniversitesiFarmasötik Kimya Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ERDEN BANOĞLU
- Inhibitory impact of selected antibiotics on biodegradation characteristic and microbial population under aerobic conditions
Seçilmiş antibiyotiklerin aerobik koşullar altinda biyolojik ayrişabilirlik ve mikrobiyal popülasyon üzerine etkilerinin belirlenmesi
İLKE PALA ÖZKÖK
Doktora
İngilizce
2012
Çevre Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiÇevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. DERİN ORHON
- Kronik hepatit c tedavisinde ribavirinle kombinasyon halinde verilen pegile interferon alfa-2a veya pegile interferon alfa-2b tedavi rejimlerinin etkinliği ve tedavi başarısını etkileyen faktörler
The efficiency regimes which pegile interferon alfa 2a or pegile interferon alfa 2b in combination with ribavirin treatment and evaluating factors that affecting treatment success
GÖKTUĞ ŞİRİN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2012
GastroenterolojiKocaeli Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖMER ŞENTÜRK
- Antihistaminik ilaçların drosophila melanogaster gelişimi üzerine etkileri
Effects of antihistamine drugs on the development of drosophila melanogaster
EBRU ÇUHADAR
- Tip 1 diyabetli adolesanların sosyal çevrelerinin metabolik kontrol üzerine olan etkilerinin değerlendirilmesi
Evaluation of social factors on metabolic control of adolescents with TYPE 1 diabetes mellitus
HAWWA ZAHİRA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Endokrinoloji ve Metabolizma HastalıklarıAnkara ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ZEHRA AYCAN