Üniversitelerin gazetecilik eğitim programlarında algoritma okuryazarlığını nasıl uyguladıklarına dair karşılaştırmalı bir analiz: Uganda İslam Üniversitesi (Uganda) ve Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi (Türkiye)
A comparative analysis of how universities have applied algorithm literacy in journalism study programs: A context of Islamic University in Uganda (Uganda) and Ankara Haci Bayram Veli University (Turkiye)
- Tez No: 998867
- Danışmanlar: Assoc. Prof. BAHAR KAYIHAN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Gazetecilik, Journalism
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Gazetecilik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, Uganda İslam Üniversitesi (IUIU) ve Türkiye'deki Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi (HBV) gazetecilik programlarına algoritma okuryazarlığının entegrasyonunu karşılaştırmaktadır. Algoritma okuryazarlığı, algoritmik sistemleri anlama ve bunlarla etkileşim kurma becerisi, gelecekteki gazeteciler için vazgeçilmez hale gelmiştir, ancak gazetecilik programlarına entegrasyonu hala yeterince araştırılmamıştır. Niteliksel bir tasarım kullanılarak, her iki üniversitedeki öğretim görevlileriyle yarı yapılandırılmış görüşmeler ve öğrencilerle odak grup görüşmeleri tematik olarak analiz edildi. Bulgular, entegrasyon yaklaşımlarında bağlama bağlı farklılıklar olduğunu ortaya koydu. HBV'de entegrasyon stratejik olup, bölüm planlaması, disiplinler arası işbirliği ve eleştirel analizi pratik uygulamayla birleştiren bir pedagojiyi içermektedir, ancak bu yaklaşım seçmeli derslerle sınırlıdır. IUIU'da entegrasyon, dijital derslerdeki bireysel eğitmenler tarafından yönlendirilen ve sınırlı kaynaklar tarafından kısıtlanan, hedeflenen ve geçici bir süreçtir. Yaygın eksiklikler arasında bağımsız algoritma okuryazarlığı derslerinin olmaması, teoriye aşırı bağımlılık ve yetersiz kaynaklar ve altyapı sayılabilir. Her iki kurumdaki öğrenciler de uygulamalı öğrenmeyi tercih ettiklerini belirtmişler, ancak beşeri bilimler alanındaki geçmişleri ve eğitimin teorik yapısı nedeniyle kendilerini yeterince hazırlıklı hissetmediklerini ifade etmişlerdir. Çalışma, etkili algoritma okuryazarlığı entegrasyonunun, koordineli müfredat geliştirme, pedagoji, uzmanlık ve kaynaklar gerektiren karmaşık bir sosyoteknik süreç olduğu sonucuna varmıştır. Algoritma okuryazarlığı tek tip değildir, yerel eğitim hedefleri ve medya bağlamları tarafından şekillenir. Bu araştırma, dijital gazetecilik eğitimi üzerine küresel tartışmaya katkıda bulunarak, gazetecileri algoritma odaklı medya ortamlarında eleştirel ve etik bir şekilde hareket etmeye hazırlayan stratejik olarak uygulanan programların gerekliliğini vurgulamaktadır.
Özet (Çeviri)
This study compares the integration of algorithm literacy into journalism programs at the Islamic University in Uganda (IUIU) and Ankara Hacı Bayram Veli University (HBV) in Türkiye. Algorithm literacy, the ability to understand and engage with algorithmic systems, has become essential for future journalists, yet its integration into journalism programs remains under-researched. Employing a qualitative design, semi-structured interviews with instructors and focus groups with students at both universities were thematically analyzed. Findings revealed context-driven differences in integration approaches. At HBV, integration is strategic, featuring departmental planning, interdisciplinary collaboration, and a pedagogy merging critical analysis with practical application, although limited to elective courses. At IUIU, integration is aspirational and ad-hoc, driven by individual instructors within digital courses and constrained by limited resources. Common gaps include the absence of standalone algorithm literacy courses, over-reliance on theory, and inadequate resources and infrastructure. Students at both institutions expressed a preference for hands-on learning but felt underprepared due to their humanities backgrounds and the theoretical nature of instruction. The study concludes that effective algorithm literacy integration is a complex sociotechnical process requiring coordinated curriculum development, pedagogy, expertise, and resources. Algorithm literacy is not uniform but shaped by local educational objectives and media contexts. This research contributes to global discourse on digital journalism education, emphasizing the need for strategically implemented programs that prepare journalists to critically and ethically navigate algorithm-driven media environments.
Benzer Tezler
- Ülkemiz yazılı basınında çıkan çevre haberleri ve yüksek öğretimimizdeki çevre habercilik eğitiminin değerlendirilmesi
Evaluation of environmental news and articles in the turkish press and environmental journalism education in Turkey
OLGU ÖZTÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
2008
Eğitim ve ÖğretimMarmara ÜniversitesiÇevre Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEVİL ÜNAL
- Gazetecilik eğitimi: Değişim ihtiyacı ve dönüşümler
Gazetecilik eğitimi: Değişim ihtiyaci ve dönüşümler
BESİM YILDIRIM
- Yazılı basın işkoluna eleman yetiştirmede üniversitelerin gazetecilik bölümlerinin etkinliği
The efficiency of the journalistic departments of the univercities due to the training of the staff for print media sector
SUNA AYDIN
Yüksek Lisans
Türkçe
2006
GazetecilikMarmara Üniversitesiİletişim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Y.DOÇ.DR. ZEYNEP YELDA KABAN KADIOĞLU
- Web tabanlı uzaktan eğitimde teknoloji kabulünün eğitim becerisi üzerindeki rolü: Türk üniversitelerinde akademisyenler üzerine bir araştırma
The role of technology acceptance model on the education skills in web based distance education: A research on the academicians in the Turkish universities
PINAR PEKTEKİN
Doktora
Türkçe
2013
Eğitim ve ÖğretimMarmara ÜniversitesiGazetecilik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ERHAN AKYAZI
- Açık ders malzemeleri platformlarının yaşam boyu öğrenme perspektifinde incelenmesi
Examination of open courseware platforms from lifelong learning perspective
HARUN AKSAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
Eğitim ve ÖğretimMarmara ÜniversitesiGazetecilik Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. AHMET ARSLAN