Kanunlar ihtilâfı hukuku ve yabancı mahkeme kararlarının tenfizi kapsamında faiz
Interest under conflict of laws and enforcement of foreign court judgments
- Tez No: 998945
- Danışmanlar: PROF. DR. MUSA AYGÜL
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Hukuk, Law
- Anahtar Kelimeler: Faiz, Faize Uygulanacak Hukuk, Faize İlişkin Yabancı Mahkeme Kararlarının Tanınması ve Tenfizi, Interest, Law Applicable to Interest, Recognition and Enforcement of Foreign Court Decisions Regarding Interest
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Türkiye'nin iktisadî tarihi incelendiğinde, enflasyon ve paranın değer kaybetmesi durumlarına çok sık rastlanıldığı görülmektedir. Enflasyonist ortam, hem ekonomik açıdan belirsizliğe neden olmakta hem de diğer devletlerle rekabet etme gücünü azaltmaktadır. İktisadî açıdan dengesizliğin ve enflasyonist durumun varlığı ayrıca yabancı yatırımcının ülkeden çekilmesine neden olmakta, ileriye yönelik süreçte ise yatırım yapmasına engel olmaktadır. Böylece dış ticaret dengesi bozulmaktadır. Öte yandan kişiler arasındaki hukukî ilişkilerde para borçlarının vaktinde ödenmemesi ve alacaklıların mağdur olması gibi istenmeyen durumlar da gelişmektedir. Bu çalışma, küreselleşmenin ivmesiyle artan ve büyük ticarî ihtilaflara yol açan yabancılık unsuru taşıyan borç ilişkilerinde faiz meselesini milletlerarası özel hukuk disiplini çerçevesinde incelemektedir. Mevcut Türk milletlerarası özel hukukunda, faize uygulanacak hukukun açıkça düzenlenmemiş olması, tezin temel bilimsel sorunsalını oluşturmaktadır. Tez, yabancılık unsuru içeren faiz ihtilaflarını iki ana eksende derinlemesine analiz etmektedir: Akla gelen ilk mesele, uygulanacak hukuktur. Çalışma, öncelikle sözleşmesel ve sözleşme dışı borç ilişkilerinde faiz alacağına hangi hukukun uygulanacağını tespit etmeye odaklanmaktadır. Bu kapsamda faizin vasıflandırması yapılmakta ve kanunlar ihtilâfı kuralları ışığında uygulanacak hukuk belirlenmektedir. Diğer bir mesele ise yabancı hükümlerin icrası (tanıma ve tenfiz)dir. İkinci ve kritik eksen, faizle ilgili yabancı mahkeme kararlarının Türkiye'de tanınması ve tenfizi sürecini incelemektedir. Bu doğrultuda tezin özgün katkısı, özellikle Türk hukukunda kamu düzeni ilkesinin ve doğrudan uygulanan kuralların faiz meselelerine ne şekilde müdahale edeceğinin analizi ile ortaya konmaktadır. Zira yüksek faiz içeren veya faizi tamamen yasaklayan yabancı mahkeme kararlarının tenfizi, Türk kamu düzeni açısından en tartışmalı ve uygulaması zor meselelerdendir. Çalışma, karşılaştırmalı hukuktaki (İslam hukuku, Alman hukuku, İsviçre hukuku, İngiliz hukuku ve CISG) faiz düzenlemelerini inceleyerek uluslararası bir perspektif sunmakta ve ortaya çıkan normatif boşluğa somut çözüm önerileri getirmeyi hedeflemektedir. Sonuç olarak, bu tez, uluslararası ticarî güvenirliğin korunması ve yabancı yatırımın teşvik edilmesi açısından hayati öneme sahip olan faiz ihtilaflarının etkin ve öngörülebilir bir şekilde çözümlenmesine yönelik sistematik ve analitik bir rehber sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
When the economic history of Turkey is examined, it is frequently seen that situations of inflation and devaluation of money are encountered. The inflationary environment causes uncertainty from an economic perspective and reduces the power to compete with other states. Furthermore, the existence of economic imbalance and an inflationary situation causes foreign investors to withdraw from the country and prevents them from making future investments. Thus, the foreign trade balance is disrupted. On the other hand, undesirable situations, such as the failure to pay monetary debts on time in legal relationships between individuals and the victimization of creditors, also develop. This study examines the issue of interest in debt relationships with a foreign element, which have been increasing with the momentum of globalization and leading to major commercial disputes, within the framework of the discipline of private international law. The fact that the law applicable to interest is not explicitly regulated in the current Turkish private international law constitutes the fundamental scientific problem of the thesis. The thesis analyzes disputes over interest with a foreign element in depth across two main axes: The first issue that comes to mind is the applicable law. The study primarily focuses on determining which law will be applied to the interest claim in contractual and non-contractual debt relationships. In this context, the correct characterization of interest is made, and the applicable law is determined in light of conflict of laws rules. Another issue is the enforcement (recognition and enforcement) of foreign judgments. The second and critical axis examines the process of recognition and enforcement of foreign court decisions regarding interest in Turkey. In this regard, the original contribution of the thesis is revealed through the analysis of how the public policy principle and directly applicable rules in Turkish law will intervene in interest issues. This is because the enforcement of foreign court decisions that involve high interest or completely prohibit interest is one of the most controversial and difficult issues to implement in terms of Turkish public policy. The study presents an international perspective by examining interest regulations in comparative law (Islamic Law, German Law, Swiss Law, English Law, and CISG) and aims to bring concrete solutions to the resulting normative gap. In conclusion, this thesis offers a systematic and analytical guide for the effective and predictable resolution of interest disputes, which are vital for the protection of international commercial confidence and the encouragement of foreign investment.
Benzer Tezler
- Milletlerarası tahkim hukukunda tahkim anlaşmasının esastan geçerliliğine uygulanacak hukuk
The law applicable to the substantive validity of an arbitration agreements in international arbitration
SELİN ECE TEKİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
HukukKoç ÜniversitesiHukuk Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET POLAT KALAFATOĞLU
- Milletlerarası Özel Hukukta gerçek kişilerin hak ve fiil ehliyeti
Natural persons' capacity to have rights and capacity to act in Private nternational Law
FATİH BURAK UZUN
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
HukukGalatasaray ÜniversitesiÖzel Hukuk Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HATİCE ÖZDEMİR KOCASAKAL
- Milletlerarası Özel Hukukun Küresel Düzeyde Sorumlu İşletme Anlayışına Etkisi
The Impact of Private International Law on the Concept of Responsible Business at the Global Level
MERVE SİZER