Suriye'de ani siyasal değişim: Rejimin çöküşü ve HTŞ'nin yükselişi
Sudden political change in Syria: The collapse of the regime and the rise of HTS
- Tez No: 998992
- Danışmanlar: DOÇ. DR. İBRAHİM AYTAÇ KADIOĞLU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Uluslararası İlişkiler, International Relations
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sakarya Üniversitesi
- Enstitü: Ortadoğu Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Ortadoğu Çalışmaları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu Çalışma, Heyet Tahrir el-Şam'ın (HTŞ) Suriye iç savaşındaki yükselişini ve dönüşümünü analiz etmektedir. HTŞ'nin başarısı, yalnızca askerî yeteneklerine değil, El-Kaide'den ayrıldıktan sonra geçirdiği yerelleşme süreci, ideolojik değişim ve örgütsel yeniden yapılanma ile İdlib'de kurduğu yönetim yapısına dayanmaktadır. Örgütün merkezi karar mekanizmaları, disiplinli askerî yapısı, insan gücü ve farklı fraksiyonları çatısı altında toplama kapasitesi, onu diğer muhalif gruplardan ayıran temel faktörlerdir. Ayrıca İdlib'deki Suriye Kurtuluş Hükûmeti aracılığıyla yürüttüğü hizmetler, HTŞ'ye idari deneyim kazandırmış, böylece grubun sadece askerî değil siyasi bir aktör olarak da Suriye'de konumlanmasını sağlamıştır. 2024'te başlatılan“Saldırganlığı Caydırma”Operasyonu, rejim ordusunun etkinliğinin azalması ve dış desteğin sınırlı kalmasıyla HTŞ'nin sahadaki etkisini belirgin hâle getirmiş ve rejimin çöküşünün ardından fiilî yönetimi devralmasını mümkün kılmıştır. Bu çalışma, uluslararası kaynaklar, raporlar, basın yazıları ve resmî açıklamalardan yararlanarak HTŞ'nin yükselişi ile rejimin çöküşü arasındaki ilişkiyi analiz etmektedir. Çalışma, HTŞ'nin yükselişinin ani bir gelişme olmadığını; uzun vadeli örgütsel bütünlük, askerî kapasite ve idari deneyimlerin bir sonucu olduğunu ortaya koymaktadır. Mevcut literatür, genellikle HTŞ'nin ideolojik ve askerî dönüşümüne odaklanırken, bu çalışma grubun yükselişini Esad rejiminin çözülmesiyle eşzamanlı olarak ele alarak literatüre katkıda bulunmaktadır. Bu çalışma, söz konusu iki süreci analiz ederek literatüre özgün ve kapsamlı bir katkı sunmakta ve HTŞ'nin kuruluşundan Suriye'de yönetimi devralmasına kadar olan yükseliş sürecini bütüncül bir şekilde ele alarak önceki çalışmaların sunmakta yetersiz kaldığı alana, bütüncül bir perspektif sağlamaktadır.
Özet (Çeviri)
This study analyzes the rise and transformation of Hay'at Tahrir al-Sham (HTS) during the Syrian civil war. The organization's success cannot be attributed solely to its military capabilities; rather, it is grounded in its process of localization following its break with al-Qaeda, its ideological recalibration, organizational restructuring, and the governance structure it established in Idlib. HTS's centralized decision-making mechanisms, disciplined military structure, manpower capacity, and ability to consolidate various factions under its umbrella constitute the primary factors distinguishing it from other opposition groups. Furthermore, through the services it administered via the Syrian Salvation Government in Idlib, HTS acquired administrative experience, thereby positioning itself not only as a military force but also as a political actor within Syria. The“Deterrence of Aggression”Operation launched in 2024, coupled with the declining effectiveness of the regime's army and the limitations of external support, rendered HTS's influence on the ground increasingly visible and enabled the group to assume de facto control following the regime's collapse. Drawing on international sources, reports, media publications, and official statements, this study examines the relationship between HTS's rise and the disintegration of the Assad regime. It demonstrates that HTS's ascendancy was not a sudden development but rather the outcome of long-term organizational cohesion, military capacity, and accumulated administrative experience. While the existing literature has predominantly focused on HTS's ideological and military transformation, this study contributes to the field by analyzing the group's rise in tandem with the dissolution of the Assad regime. By examining these two processes concurrently, it offers an original and comprehensive contribution to the literature and provides a holistic perspective on HTS's trajectory from its establishment to its assumption of governance in Syria, addressing a gap that previous studies have not sufficiently explored.
Benzer Tezler
- Çağdaş Suriye nesrinde siyasî hapishane edebiyatı üzerine eleştirel bir bakış
The literature of political prisons in contemporary Syrian prose analytical prepective
ABDOLGADER MOHAMED ALİ
Yüksek Lisans
Arapça
2014
Doğu Dilleri ve EdebiyatıSelçuk ÜniversitesiDoğu Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. FİKRET ARSLAN
- Otoriter Arap rejimlerinde değişim, süreklilik ve ordu: Karşılaştırmalı perspektiften Mısır ve Suriye
Effect of the military on durability and change of the authoritarian Arab regimes: Egypt and Syria in comparative perspective
VEYSEL KURT
Doktora
Türkçe
2016
Siyasal Bilimlerİstanbul ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. EDİP ASAF BEKAROĞLU
- Transformation and persistence of language regimes: A comparative analysis of language politics in France and Turkey
Dil rejimlerinin değişimi ve sürekliliği: Fransa ve Türkiye'deki dil politikalarının karşılaştırmalı analizi
ŞÜKRİYE GÖKÇE SİLMAN
Yüksek Lisans
İngilizce
2012
SosyolojiKoç ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ŞENER AKTÜRK
- Mustafa Kemal'in 1917-1918 yılında Suriye-Filistin Cephesi'ndeki faaliyetleri
Mustafa Kemal's activities Syria-Palestine (1917-1918)
TURGAY AKKUŞ
- 11.-14. yüzyıllar Anadolu-Suriye sanat ilişkileri (Cephe mimarisinde Suriye etkileri)
Artistic relations between Syria and Anatolia (Syrian influences on the façade architecture)
ERDAL ESER
Doktora
Türkçe
2000
Sanat TarihiHacettepe ÜniversitesiSanat Tarihi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYNUR DURUKAN