Evde bakım ya da poliklinik hizmeti alan yaşlı bireylerde kognitif fonksiyonlar, algılanan sosyal destek ve yalnızlık düzeylerinin karşılaştırılması
Comparison of cognitive functions, perceived social support, and loneliness levels in elderly individuals receiving home care or outpatient services
- Tez No: 999001
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ İDİL ARASAN DOĞAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Algılanan sosyal destek, Duygusal yalnızlık, Perceived social support, Emotional loneliness
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Üsküdar Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada, evde bakım hizmeti alan yaşlı bireylerle poliklinik hizmeti alan yaşlı bireylerin kognitif işlevleri, algılanan sosyal destek düzeyleri ve yalnızlık hisleri karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiştir. Çalışmanın kuramsal çerçevesi; sağlıklı yaşlanma, sosyal destek, yalnızlık ve sağlık hizmeti türlerinin yaşlı bireylerin psikososyal ve kognitif fonksiyonlar üzerindeki etkilerine ilişkin literatüre dayanmaktadır. Araştırmanın evrenini, İstanbul ili Bahçelievler ilçesinde Bahçelievler Devlet Hastanesi'nde evde bakım ya da nöroloji polikliniği hizmeti alan 60 yaş ve üzeri bireyler oluşturmaktadır. Amaçlı örnekleme yöntemiyle her bir grupta 64 kişi olmak üzere toplam 128 katılımcıya ulaşılmıştır. Veriler sosyodemografik bilgi formu, Montreal Bilişsel Değerlendirme Ölçeği (MoCA), Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği (ÇBASDÖ) ve RULS-6 Yalnızlık Ölçeği kullanılarak yüz yüze görüşmeler elde edilmiştir. toplanmıştır. İstatistiksel analizlerde gruplar arası karşılaştırmalar için t-testi ve Mann-Whitney U testi, değişkenler arası ilişkiler için korelasyon analizleri uygulanmıştır. Bulgular, evde bakım hizmeti alan yaşlı bireylerin poliklinik hizmeti alanlara kıyasla daha yüksek yalnızlık ve algılanan sosyal destek düzeylerine, daha düşük kognitif fonksiyon skorlarına sahip olduğunu göstermiştir. Ayrıca yalnızlık ile algılanan sosyal destek arasında pozitif, algılanan sosyal destek ile kognitif fonksiyon arasında negatif ilişki saptanmıştır. Eğitim düzeyinin özellikle okuryazar olup olmama durumunun, kognitif işlevler üzerinde belirleyici olduğu; yaşın ilerlemesiyle birlikte kognitif performansın azaldığı görülmüştür. Araştırma sonuçları, hizmet türünün yaşlı bireylerin psikososyal ve bilişsel işlevleri üzerinde önemli bir etkiye sahip olduğunu göstermektedir. Elde edilen bulgular, yaşlı bireylerde kognitif fonksiyonlar, algılanan sosyal destek ve yalnızlık düzeylerine yönelik koruyucu ve destekleyici müdahalelerin önemini ortaya koymaktadır. Bu kapsamda özellikle evde bakım hizmeti alan yaşlılara yönelik sosyal destek odaklı uygulamaların artırılması ve ileride yapılacak çalışmalarda boylamsal araştırma tasarımlarının kullanılması önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
This study comparatively evaluated the cognitive functions, perceived levels of social support, and feelings of loneliness of elderly individuals receiving home care services and those receiving outpatient services. The theoretical framework of the study is based on the literature regarding healthy aging, social support, loneliness, and the effects of different types of healthcare services on the psychosocial and cognitive functions of elderly individuals. The study population consisted of individuals aged 60 and over receiving home care or neurology outpatient services at Bahçelievler State Hospital in Bahçelievler district of Istanbul. A total of 128 participants were reached using purposive sampling, with 64 individuals in each group. Data were collected through face-to-face interviews using a sociodemographic information form, the Montreal Cognitive Assessment Scale (MoCA), the Multidimensional Perceived Social Support Scale (MPSS), and the RULS-6 Loneliness Scale. Statistical analyses were performed using t-tests and Mann-Whitney U tests for intergroup comparisons, and correlation analyses for relationships between variables. The findings showed that elderly individuals receiving home care services had higher levels of loneliness and perceived social support, and lower cognitive function scores, compared to those receiving outpatient services. Furthermore, a positive correlation was found between loneliness and perceived social support, and a negative correlation between perceived social support and cognitive function. Educational level, particularly literacy, was found to be a determining factor in cognitive functions; cognitive performance was observed to decrease with age. The research results indicate that the type of service provided has a significant impact on the psychosocial and cognitive functions of elderly individuals. In this context, adopting holistic and multidimensional approaches in planning healthcare services for the elderly is crucial. The findings highlight the importance of preventive and supportive interventions for cognitive functions, perceived social support, and levels of loneliness in elderly individuals. In this context, it is recommended to increase social support-focused practices, particularly for elderly individuals receiving home care services, and to utilize longitudinal research designs in future studies.
Benzer Tezler
- Osmangazi Üniversitesi Eğitim, Uygulama ve Araştırma Hastanesi'nde evde bakım hizmetleri biriminin organizasyonu için bir model önerisi
A Suggestion of modal about the organization of the unit on Home Care services in the Hospital of Osmangazi University
SULTAN KUTLU
- Bir üniversite hastanesinin cerrahi onkoloji polikliniğine başvuran kanser hastalarının evde bakım durumlarının, gereksinimlerinin ve yaşam kalitesinin saptanması
Requirements for the home care services for the cancer patients applied to the oncology polyclinics of a university hospital and determination of the quality of life
GÜLSEN ATAMAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
HemşirelikAnkara ÜniversitesiHalk Sağlığı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TUĞRUL ERBAYDAR
- Evde hemşirelik bakımının peristomal cilt komplikasyonlarının iyileştirilmesine ve yaşam kalitesine etkisi
The effect of home care nursing on the healing of peristomal skin complications and quality of life
DENİZ HARPUTLU
Doktora
Türkçe
2014
HemşirelikEge ÜniversitesiHalk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SÜHEYLA ÖZSOY
- Dünya Sağlık Örgütü“Gelişim için bakım programı”nın annelerin bebeklerinin gelişimini destekleme konusundaki bilgi ve tutumları üzerine etkisi
The“WHO-care for development intervention”; A study to test effect of intervention on maternal knowledge and attitudes regarding child development
GÜLSÜM ATAY
Yüksek Lisans
Türkçe
2005
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıAnkara ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ.DR. İLGİ ERTEM
- Ev ventilasyonlu hastaların klinik özellikleri ve bakım kalitesinin değerlendirilmesi
Evaluation of clinical characteristics and quality of care in home ventilated patients
YELİZ KOÇ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Çocuk Sağlığı ve Hastalıklarıİstanbul Medipol ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEDAT ÖKTEM