Geri Dön

İdareler arası ilişkilerin yeniden dizaynı: Akdîleşme olgusu

Redesigning interadministrative relations: The phenomenon of contractualisation

  1. Tez No: 999061
  2. Yazar: MUHAMMEDALİ AKTAŞ
  3. Danışmanlar: PROF. DR. MELİKŞAH YASİN
  4. Tez Türü: Doktora
  5. Konular: Hukuk, Law
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: İstanbul Üniversitesi
  10. Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Akdîleşme, tüm hukuk alanlarında gözlemlenen bir olgu olarak modern hukuk sisteminin dönüşümünde önemli bir konuma sahiptir. Ancak kamu gücü unsurunun belirleyici etkisi nedeniyle, idare hukukunun dönüşümünde diğer hukuk dallarına kıyasla daha derin ve etkili bir rol üstlenmektedir. Akdîleşme kapsamında akit ve akdî usuller, klasik idari işlemin yerini alan veya onu tamamlayan araçsal birer mekanizma haline gelmiştir. Bu çalışma, akdîleşme olgusunun temelinde yatan ihtiyaçları detaylı bir şekilde göstermekle birlikte, akdîleşmenin özellikle idareler arası ilişkilerde yarattığı dönüşüme odaklanır. Fransız idare hukukunda 1980'lerden itibaren hız kazanan bu süreç, merkeziyetçiliğin zayıflaması ve idari teşkilatın ağ (réseau) biçiminde yeniden yapılanmasıyla birlikte hiyerarşi ve idari vesayet gibi klasik araçların yerini işbirliği, koordinasyon ve ortaklık (partenariat) temelli yeni ilişki biçimlerine bırakmasına yol açmıştır. Sözleşme, bu yeni yönetişim anlayışının asli aracı haline gelmiş; hem devlet ile mahalli idareler hem de farklı kamu tüzel kişileri arasındaki ilişkilerin hukuki zeminini oluşturmuştur. Bu durum, idarenin organik bir bütünlükten işlevsel bir bütünlüğe geçişini ifade eden paradigmatik bir dönüşümü temsil eder. Akdîleşme artık yalnızca belirli işlem türleriyle sınırlı bir kavramın ötesinde, idarenin içsel koordinasyonunu, denetim mekanizmalarını ve kamusal meşruiyetini şekillendiren yapısal bir unsur haline gelmiştir. Hiyerarşi ve idari vesayet karşısında akdîleşme kimi zaman tamamlayıcı, kimi zaman yerine geçen (halef), kimi zaman da ortak (şerik) nitelikte bir rol üstlenmektedir. Fransız deneyimi, bu dönüşümün en belirgin biçimde gözlemlendiği örneklerden biridir. Bu deneyim, idareler arası ilişkilerde akdîleşmenin kanunilik ilkesi bakımından klasik anlayışı belirli oranda dönüştürdüğünü göstermektedir. Fransız hukukunda sözleşmesel uygulamalar kanuniliğin yerini almaktan ziyade, onun daha esnek, prosedürel ve teknik bir biçimde yorumlanmasını mümkün kılmaktadır. Fransız hukukundaki sistemli gelişime karşın, Türk idare hukukunda akdîleşme henüz kurumsallaşmamış,“protokol”adı altında dağınık ve araçsal uygulamalar şeklinde tezahür etmiştir. Türk hukukunda idareler arası akdîleşme çoğunlukla kanuni altyapıya değil idarelerin takdir yetkisine dayanmakta, idare hukukunun diğer alanlarındaki durağanlık nedeniyle akdîleşme kısmen ve parça parça etkisini göstermekte, diğer idare hukuku mekanizmalarıyla bütünleşik bir işlev kazanamamaktadır.

Özet (Çeviri)

Contractualization holds a significant position in the transformation of the modern legal system, being an observable phenomenon in all areas of law. However, due to the determining influence of the public power element, it plays a deeper and more effective role in the transformation of administrative law compared to other legal branches. Within the scope of contractualization, contracts and contractual procedures have become instrumental mechanisms replacing or complementing the classical administrative act. This study, while demonstrating in detail the underlying needs for the phenomenon of contractualization, focuses on the transformation it creates, particularly in inter-administrative relations. Accelerating in French administrative law mainly since the 1980s, this process, coupled with the weakening of centralization and the restructuring of the administrative organization into a network form, has led to classical tools like hierarchy and administrative tutelage being replaced by new forms of relationships based on cooperation, coordination, and partnership. The contract has become the primary tool of this new governance understanding; it has constituted the legal basis for relationships both between the state and local administrations and between different public legal entities. This situation represents a paradigmatic shift signifying the administration's transition from an organic whole to a functional whole. Contractualization is now beyond being a concept limited to specific types of transactions; it has become a structural element shaping the internal coordination, control mechanisms, and public legitimacy of the administration. In the face of hierarchy and administrative tutelage, contractualization sometimes assumes a complementary role, sometimes a substitutive (successor) role, and sometimes an independent role. The French experience is one of the examples where this transformation is most clearly observed. This experience shows that contractualization in inter-administrative relations has transformed the classical understanding of the principle of legality to a certain extent. In French law, contractual practices do not so much replace legality as they enable its more flexible, procedural, and technical interpretation. In contrast to the systematic development in French law, contractualization in Turkish administrative law has not yet been institutionalized and has manifested itself as scattered and instrumental practices under the name of“protocol.”Inter-administrative contractualization in Turkish law is mostly based on the discretion of the administrations rather than a legal infrastructure; due to stagnation in other areas of administrative law, contractualization shows its effect partially and fragmentarily and cannot gain an integrated function with other administrative law mechanisms.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    120592

    Türkiye'de yerel yönetimlerin gelir yapılarının etkinleştirilmesi

    Efficiency of Turkey's local administrations revenue structures

    FATİH SARIOĞLU

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2002

    Kamu YönetimiGazi Üniversitesi

    Maliye Ana Bilim Dalı

    PROF.DR. ABDURRAHMAN AKDOĞAN

  2. Tez No

    422012

    Afetlerde il düzeyinde yönetimler arası ilişkiler ve karşılaşılan sorunlar

    Intergovermental relations at the provincial level and the arising problems during the disasters

    SELAMİ IŞIK

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2013

    Kamu YönetimiUşak Üniversitesi

    Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. DR. OSMAN TEKİR

  3. Tez No

    135514

    Kalite yönetim sistemine göre insan kaynakları departmanının reorganizasyonu (bir belediye uygulaması)

    Human Resources department's reorganization according to quality management system (a municipality practice)

    ÖMER FARUK KOÇ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2003

    Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileriSakarya Üniversitesi

    Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. ALİ SEYYAR

  4. Tez No

    746887

    Düşey mülkiyet haklarının 3-boyutlu yönetimi için yapı bilgi modellemesi (Bim)-tabanlı bütünleşik bir modelin geliştirilmesi ve üç-parçalı döngü yaklaşımı

    Development of a building information modeling (Bim)-based integrated model for 3-dimensional management of vertical property rights and tripartite cycle proposal

    DOĞUŞ GÜLER

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2022

    Jeodezi ve Fotogrametriİstanbul Teknik Üniversitesi

    Geomatik Mühendisliği Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. TAHSİN YOMRALIOĞLU

  5. Tez No

    32038

    Türkiye'de Sayıştay'ın mahalli idareler üzerindeki denetimi

    Başlık çevirisi yok

    İBRAHİM ÖZKARCI

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    1994

    İşletmeİstanbul Üniversitesi

    Maliye ve Mali Yönetim Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ÖNCEL TARKAN

Geri Dön