Acil servis uygulamalarında defansif tıp ve hekimin ceza sorumluluğu
Defansive medicine and the criminal liability of physicians in emergency department practices
- Tez No: 999321
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ SEMİH YUMAK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Acil Tıp, Hukuk, Emergency Medicine, Law
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sağlık Hukuku Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Başlık :Acil Servis Uygulamalarında Defansif Tıp Ve Hekimin Ceza Sorumluluğu Amaç: Türkiye'de acil tıp alanı 1990'lı yıllardan itibaren ivme kazanmış; bu süreçle birlikte acil servislerde acil tıp uzmanları ve eğitimli yardımcı sağlık personeli aktif olarak görev almaya başlamıştır. Sağlık sisteminin en kritik bileşenlerinden biri olan acil servislerin; kesintisiz, ücretsiz ve kolay ulaşılabilir hizmet sunması, yoğun bir talebi beraberinde getirmekte ve yıllık başvuru sayıları Türkiye nüfusunun yaklaşık iki katına ulaşmaktadır. Bu yoğun çalışma temposu ve yüksek risk ortamı, hekimlerin malpraktis iddiaları ve tazminat davalarıyla daha sık karşılaşmasına zemin hazırlamaktadır. Yöntem: Hukuki ve cezai sorumluluktan kaçınma kaygısı, hekimleri literatürde“defansif tıp”olarak adlandırılan savunmacı tıbbi uygulamalara yöneltmektedir. Ancak hekimlerin kendilerini güvence altına alma refleksiyle sergiledikleri bu tutum, sağlık hizmetlerinde aksamalara ve etik sorunlara yol açabilmektedir. Bu çalışmada; acil servis uygulamalarında hekimlerin defansif tıp kapsamındaki eylemleri ve bu eylemlerden kaynaklanan cezai sorumlulukları, Türk Ceza Kanunu hükümleri ve doktrindeki görüşler çerçevesinde ele alınmıştır. Çalışma kapsamında; hekimlerin hukuki koruma refleksiyle sergiledikleri pozitif ve negatif defansif tıp uygulamalarının ceza hukuku boyutları analiz edilmiştir. Özellikle sorumluluktan kurtulma ve sorumluluğu dağıtma saikiyle yapılan gereksiz tetkik ve konsültasyonlar ile tıbbi müdahaleden kaçınma şeklindeki eylemler; hekimin garantörlük statüsü, ihmali davranışla işlenen suçlar ve görevi kötüye kullanma suçu ekseninde kapsamlı bir şekilde irdelenmiştir. Sonuç: Çalışmanın sonucunda; defansif tıbbın hukuki bir kalkan olmadığı, aksine hekimleri daha ağır cezai yaptırımlarla karşı karşıya bırakabileceği vurgulanmıştır. Bu bağlamda sorunun çözümü için; sağlık hukukunda ihtisaslaşmış mahkemelerin kurulması, tıp eğitimi müfredatına hukuki farkındalık derslerinin entegre edilmesi ve acil servislerdeki iş yükünü azaltacak yapısal reformların hayata geçirilmesine yönelik öneriler sunulmuştur.
Özet (Çeviri)
Title: Defensive Medicine in Emergency Department Practices and the Criminal Liability of Physicians Aim: The field of emergency medicine in Turkey has gained significant momentum since the 1990s; concomitant with this progression, emergency medicine specialists and trained auxiliary healthcare personnel have begun to play an active role in emergency departments. As one of the most critical components of the healthcare system, the provision of uninterrupted, free-of-charge, and easily accessible services by emergency departments precipitates intense demand, with annual admission figures reaching approximately twice the population of Turkey. This intense working tempo and high-risk environment predispose physicians to more frequent encounters with malpractice allegations and compensation litigation. Method: Apprehension regarding legal and criminal liability drives physicians toward defensive medical practices, referred to in the literature as“defensive medicine.”However, this approach, adopted by physicians as a reflex to safeguard themselves, may lead to disruptions in healthcare delivery and ethical dilemmas. This study examines physicians' actions within the scope of defensive medicine in emergency department practices and the criminal liabilities arising from such actions, within the framework of the provisions of the Turkish Penal Code and doctrinal perspectives. Within the scope of the study, the criminal law dimensions of positive and negative defensive medicine practices, exhibited by physicians as a legal protection reflex, are analyzed. In particular, actions such as unnecessary requests for diagnostic tests and consultations performed with the motive of avoiding or distributing liability as well as the avoidance of medical intervention, are scrutinized comprehensively in the context of the physician's guarantor status, crimes committed by negligent conduct, and the crime of misconduct in office. Result: The study concludes by emphasizing that defensive medicine does not serve as a legal shield; on the contrary, it may expose physicians to more severe criminal sanctions. In this context, suggestions are presented for the resolution of the issue, including the establishment of specialized health law courts, the integration of legal awareness courses into the medical education curriculum, and the implementation of structural reforms to reduce the workload in emergency departments.
Benzer Tezler
- İntihar girişimi nedeniyle niğde ömer halisdemir üniversitesi eğitim ve araştırma hastanesi'ne başvuran zehirlenme olgularının geriye dönük olarak değerlendirilmesi
Retrospective evaluation of poisoning cases admitted to niğde ömer halisdemir university training and research hospital due to suicide attempt
ÖMER FARUK CANGÜVEN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Adli TıpNiğde Ömer Halisdemir ÜniversitesiAdli Tıp Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA DOĞAN
- İlimiz ve çevre illerde eğitim kliniği olan acil servislerde acil tıp asistanlarının defansif (çekinik) Tıp uygulamalarının değerlendirilmesi
The evaluation of defensive (recessive) medicine practices of emergency medical assistants in emergency services which have a training clinic in ourcity and neighboring cities
VEYSEL KUMTEPE
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2019
İlk ve Acil YardımSağlık Bilimleri ÜniversitesiAcil Tıp Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HAYRİYE GÖNÜLLÜ
- Defansif tıp uygulamalarına ilişkin hekim görüşleri ve maliyetin belirlenmesi
Physician views on defensive medicine practices and determination of cost
KUBİLAY ÖZER
Doktora
Türkçe
2019
Sağlık Kurumları YönetimiSelçuk ÜniversitesiSağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ŞEBNEM ASLAN
- Acil servis asistanlarında medikal malpraktis korkusu ve defansif tıp uygulamalarının mesleki iyilik hali üzerine etkisi: bir anket çalışması
Fear of medical malpractice and the effect of defensive medicine practices on professional well-being in emergency department residents: a survey study
ÖMER FARUK İŞLEYEN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Acil TıpAtatürk ÜniversitesiAcil Tıp Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ FATMA TORTUM
- Hemşirelerin resüsitasyon dışı çocuk acil servis uygulamalarında Broselow bandı kullanmasının hasta güvenliğine etkisinin incelenmesi
Investigation of the effect of nurses' use of Broselow tape in non-resuscitation pediatric emergency serviceapplications on patient safety
ASLI ALACA
Doktora
Türkçe
2025
Hemşirelikİzmir Katip Çelebi ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HATİCE YILDIRIM SARI