Sellar bölgenin kistik özellikteki kitlelerinden Rathke kleft kisti, kraniofaringioma ve kistik adenomların manyetik rezonans görüntüleme özellikleri ile ayırıcı tanısının yapılması
Magnetic resonance imaging features in the differential diagnosis of cystic lesions of the sellar region: Rathke cleft cysts, craniopharyngiomas, and cystic adenomas
- Tez No: 999322
- Danışmanlar: PROF. DR. AHMET MESRUR HALEFOĞLU
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Radyoloji ve Nükleer Tıp, Radiology and Nuclear Medicine
- Anahtar Kelimeler: Rathke kleft kisti, kistik hipofiz adenomu, kraniyofaringioma, Manyetik Rezonans Görüntüleme, Magnetic resonance imaging, cystic pituitary adenoma, craniopharyngioma, Rathke cleft cyst
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: İstanbul Şişli Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Radyoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
SELLAR BÖLGENİN KİSTİK ÖZELLİKTEKİ KİTLELERİNDEN RATHKE KLEFT KİSTİ, KRANİOFARİNGİOMA VE KİSTİK ADENOMLARIN MANYETİK REZONANS GÖRÜNTÜLEME ÖZELLİKLERİ İLE AYIRICI TANISININ YAPILMASI Amaç: Sellar bölgenin kistik lezyonları, benzer klinik bulgular sergilemeleri ve tedavi yaklaşımlarının belirgin farklılık göstermesi nedeniyle ayırıcı tanıda güçlük oluşturmaktadır. Bu çalışma, Rathke kleft kistleri, kistik hipofiz adenomları ve kraniyofaringiomaların ayırt edilmesine yönelik MRG (Manyetik Rezonans Görüntüleme) bulgularını sistematik olarak değerlendirmeyi ve literatürde tanımlanan tanısal belirteçleri desteklemeyi amaçlamaktadır. Gereç ve Yöntem: Retrospektif olarak tek merkezde yürütülen çalışmada, patolojik tanısı kesinleşmiş, preoperatif MRG'de kistik karakter gösteren toplam 82 sellar lezyon incelendi. Lezyonlar; intrakistik nodül, sıvı–sıvı seviyesi, T2 hipointens rim, intralezyonel septasyon, kalsifikasyon, duvar paterni ve kontrastlanması, yerleşim yeri, bası bulguları ve Tavakol sınıflamasına göre morfolojik kist tipi gibi kriterlere göre değerlendirildi. Rathke kleft kisti, kistik hipofiz adenomu ve kraniyofaringioma grupları karşılaştırılarak tanısal ayırt edici MRG özellikleri tanımlandı. Bulgular: Rathke kleft kistleri çoğunlukla orta hat yerleşimli, ince ve düzenli duvar kontrastlanması gösteren, intrakistik nodül içeren, Tavakol kist sınıflamasına göre Tip 1 morfolojide lezyonlardır. Kraniyofaringiomalar yüksek oranda kalsifikasyon içermekte olup daha kompleks kontrastlanma ve duvar yapısına sahip ve Tip 4 morfolojide izlenmekteydi. Kistik hipofiz adenomlarında sıvı–sıvı seviyesi (%23), belirgin intralezyonel septasyon (%84) ve T2 hipointens rim (%70) gibi bulgular ayırt edici özellik gösterdi. Rathke kleft kistlerinde intrakistik nodül oranı %36, kraniyofaringiomalarda kalsifikasyon oranı %85, kistik adenomlarda sıvı–sıvı seviyesi oranı ise literatürle uyumlu olarak yüksek bulundu. Tavakol sınıflaması çalışmamızda da ayırıcı tanıya katkı sağladı. Sonuç: MRG temelli çok parametreli değerlendirme, sellar bölgenin kistik lezyonlarının ayırıcı tanısında güçlü bir tanısal yaklaşım sunmaktadır. Özellikle viii yerleşim paterni, septasyon, T2 hipointens rim, intrakistik nodül ve sıvı–sıvı seviyesi gibi bulguların birlikte yorumlanması, Rathke kleft kisti, kistik adenom ve kraniyofaringioma ayrımını anlamlı düzeyde kolaylaştırmaktadır. Çalışmada elde edilen veriler doğrultusunda geliştirilen tanısal algoritmanın klinik uygulamada cerrahi planlama ve hasta yönetiminde yol gösterici olacağı düşünülmektedir.
Özet (Çeviri)
MAGNETIC RESONANCE IMAGING FEATURES IN THE DIFFERENTIAL DIAGNOSIS OF CYSTIC LESIONS OF THE SELLAR REGION: RATHKE CLEFT CYSTS, CRANIOPHARYNGIOMAS, AND CYSTIC ADENOMAS Objective: Cystic lesions of the sellar region present diagnostic challenges due to their overlapping clinical manifestations and the markedly different therapeutic strategies they require. This study aims to systematically evaluate MRI features that facilitate the differentiation of Rathke cleft cysts, cystic pituitary adenomas, and craniopharyngiomas, and to reinforce diagnostic markers previously reported in the literature. Materials and Methods: In this single-center retrospective study, a total of 82 cystic sellar lesions identified on MRI were analyzed. Lesions were evaluated based on predefined criteria, including intracystic nodule, fluid–fluid level, T2 hypointense rim, intralesional septation, calcification, wall enhancement, localization pattern, mass effect, and morphological type according to the Tavakol classification. MRI findings of Rathke cleft cysts, cystic pituitary adenomas, and craniopharyngiomas were compared to identify distinguishing diagnostic features. Results: Rathke cleft cysts were predominantly midline lesions characterized by thin, smooth wall enhancement, frequent intracystic nodules, and Tavakol cyst classification Type 1 morphology. Craniopharyngiomas demonstrated a high rate of calcification, complex enhancement and wall patterns, and were most commonly associated with Type 4 morphology. Cystic pituitary adenomas showed distinctive features such as fluid–fluid levels (23%), prominent intralesional septations (84%), and T2 hypointense rim (70%). Intracystic nodules were present in 36% of Rathke cleft cysts, calcification was identified in 85% of craniopharyngiomas, and fluid–fluid levels were observed at a high rate in cystic adenomas, consistent with previous studies. The Tavakol classification contributed meaningfully to differential diagnosis in our cohort. x Conclusion: A multiparametric MRI-based approach provides a robust diagnostic framework for differentiating cystic lesions of the sellar region. Integrating key features—such as localization pattern, septation, T2 hypointense rim, intracystic nodule, and fluid–fluid level—substantially improves the distinction between Rathke cleft cysts, cystic pituitary adenomas, and craniopharyngiomas. The diagnostic algorithm developed from this study is expected to support clinical decision-making, particularly regarding surgical planning and patient management.
Benzer Tezler
- Sellar ve parasellar bölgenin subkiazmal, parakiazmal, suprakiazmal anatomisi
Subchiasmal, parachiasmal, suprachiasmal anatomy of sellar and parasellar regi̇on
DUYGU BAYKAL
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2017
NöroşirürjiUludağ ÜniversitesiNöroşirürji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SELÇUK YILMAZLAR
- Sfenoid sinüs ve sellar bölgenin endoskopik anatomisinin endonazal transsfenoidal yaklaşımla tanımlanması
Definition of endoscopic anatomy of the sfenoid sinus and sellar region by endonasal transsphenoidal approach
SALİH AYDIN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2005
Nöroşirürjiİstanbul ÜniversitesiNöroşirürji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ORHAN BARLAS
- Endoskopik endonazal yolla sellar ve suprasellar bölge cerrahisi yapılan hastaların ameliyat öncesi ve sonrası koku fonksiyonunun değerlendirilmesi
Başlık çevirisi yok
MEHMET ÖZGÜR ÖZATEŞ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2016
NöroşirürjiAnkara ÜniversitesiNöroşirürji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÖKMEN KAHİLOĞULLARI
- Kliniğimizde endoskopik transsfenoidal yolla sellar bölge kitle cerrahisi uygulanan olguların retrospektif incelenmesi: 15 yıllık klinik deneyim
Retrospective comparison study of patinets who had transsphenoidal sugery of sellar region in our clinic: 15 years of clinical experience
ERAY ÖĞÜT
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
NöroşirürjiSağlık Bilimleri ÜniversitesiBeyin-Sinir ve Omurilik Cerrahisi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SERHAT PUSAT