İnteraktif otizm spektrum bozukluğu erken tarama envanterinin geliştirilmesi
Development of an interactive autism spectrum screening inventory
- Tez No: 999419
- Danışmanlar: PROF. DR. İBRAHİM HALİL DİKEN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Anadolu Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Özel Eğitim Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Otizm Spektrum Bozukluğu (OSB), belirtileri yaşamın ilk üç yılında ortaya çıkan bir nörogelişimsel bozukluktur. Erken dönemde başlayan müdahale yaşamın ilerleyen yaşlarında daha fazla tanı kaybı anlamına gelmektedir. Bu noktada OSB olan çocukların erken dönemde belirlenebilmesi için sistematik tarama yapılması önerilmektedir. Bu araştırmanın amacı interaktif OSB tarama envanterini geliştirmektir. Araştırma kesitsel tarama ve ölçek geliştirme çalışmasıdır. Bu doğrultuda Bildirime Dayalı Otizm Değerlendirme Aracı (OPERA-B) için 231 ebeveyn-uzman ve 201 16-36 ay (X̄=28.2) aralığındaki çocuktan veri toplanmıştır. OPERA-B ≤64.5 puan için duyarlılık %90,15, özgüllük %89,25 ve açıklanan ortak varyans %58,61 iken Performansa Dayalı Otizm Değerlendirme Aracı (OPERA-P) ≤13.75 puan için duyarlılık %94,59, özgüllük %97,64 ve açıklanan ortak varyans %49,54 olarak bulunmuştur. OPERA-B'nin iç tutarlığı .95 ve OPERA-P'nin iç tutarlığı ise .92'dir. Bulgular OPERA-B ve OPERA-P araçlarının yüksek düzeyde geçerlik ve güvenirliğe sahip olduğunu ve OSB olan çocukları ayırt ettiğini göstermektedir. Bu bulgular, OPERA'nın erken dönemde kullanımı ile OSB riskinin belirlenebileceğini göstermektedir. Dolayısıyla OPERA'nın tüm profesyoneller eliyle yaygın bir şekilde kullanılması önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
Autism Spectrum Disorder (ASD) is a neurodevelopmental condition whose symptoms typically emerge within the first three years of life. Because earlier intervention is associated with more favorable developmental outcomes and, in some cases, a reduction in diagnostic impairment over time, systematic screening is recommended to identify children with ASD as early as possible. The aim of this study was to develop an interactive ASD screening inventory. The study employed a cross-sectional survey design and scale development methodology. In this context, data were collected for the Report-Based Autism Assessment Tool (OPERA-B) from 231 parent–expert pairs and 201 children aged 16–36 months (M = 28.2). For OPERA-B, a cut-off score of ≤64.5 yielded a sensitivity of 90.15%, a specificity of 89.25%, and an explained common variance of 58.61%. For the Performance-Based Autism Assessment Tool (OPERA-P), a cut-off score of ≤13.75 yielded a sensitivity of 94.59%, a specificity of 97.64%, and an explained common variance of 49.54%. Internal consistency was .95 for OPERA-B and .92 for OPERA-P. The findings indicate that OPERA-B and OPERA-P demonstrate high levels of validity and reliability and effectively discriminate children with ASD. These results suggest that OPERA can be used in early childhood to identify ASD risk; therefore, its widespread use by professionals is recommended.
Benzer Tezler
- Etkileşimli eğitsel oyun kullanarak iyileştirici müdahalenin otizm spektrum bozukluğu olan öğrencilere etkileri
The effects of remedial intervention using interactive educational game on students with autism spectrum disorder
ELANUR DURDU
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Eğitim ve ÖğretimSüleyman Demirel ÜniversitesiBilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUHAMMET DEMİRBİLEK
- Specializing online health communities for autism parents in Turkey
Çevrimiçi sağlık komünitelerinin Türkiye'deki otizm ebeveynleri için özelleştirilmesi
DOĞA GATOS
Doktora
İngilizce
2021
İletişim BilimleriKoç ÜniversitesiMedya ve Görsel Çalışmalar Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ASIM EVREN YANTAÇ
PROF. DR. KEMAL KUŞÇU
- Otizmli bireylerin yüz ifadelerinden duygu tanımalarına yönelik dijital materyali geliştirme: Tasarım tabanlı bir araştırma
Digital instructional material development for recognizing emotions from facial expressions of individuals with autism: A design-based research
GÜNEŞ UĞRAŞ
Doktora
Türkçe
2023
Eğitim ve ÖğretimAtatürk ÜniversitesiBilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SELÇUK KARAMAN
- Xpressionist: facial expressions as affect-aware game mechanics
Xpressionist: yüz ifadeleri ile duyguya duyarlı oyun mekanikleri
FEYZA GÜRELİ
Yüksek Lisans
İngilizce
2026
Bilim ve Teknolojiİstanbul Teknik ÜniversitesiOyun Tasarımı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HATİCE KÖSE
DR. ÖĞR. ÜYESİ KUTAY TİNÇ
- İnteraktif grafiksel bilgisayar programlama ile çok bileşenli distilasyon kolon tasarımı
Başlık çevirisi yok
İ.SERKAN BARIŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
1997
KimyaYıldız Teknik ÜniversitesiKimya Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUALLA ÖNER