Carl Gustav Jung'un bireyleşme kavramı ve plastik sanatlarda bireysel mitoloji
Carl Gustav Jung's concept of individuation and individual mythology in plastic arts
- Tez No: 999434
- Danışmanlar: DOÇ. ENGİN ASLAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Güzel Sanatlar, Fine Arts
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Dokuz Eylül Üniversitesi
- Enstitü: Güzel Sanatlar Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Resim Ana Sanat Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez, sanatsal üretimde ruhsal süreçlerin estetik düzlemde nasıl görünür hale gelebildiği sorusundan hareket eder. Çalışma, yaratım sürecinin bireysel ve kolektif bilinçdışıyla kurduğu ilişkinin, arketipsel semboller ve tekrar eden imgeler üzerinden okunabileceğini tartışmaktadır. Amaç; Jungcu analitik psikoloji bağlamında bireyleşme, arketip ve bireysel mitoloji kavramlarını sanat yapıtı çözümlemesine uyarlamak; yapıt – sanatçı – izleyici ilişkisi içinde“bütünleşme”fikrinin hangi görsel düzeneklerle kurulabildiğini incelemektir. Tezin kavramsal girişinde Freud, Adler, Szeeman ve Lévy-Bruhl'e sınırlı ölçüde değinilmekte; ana kuramsal omurga Jungcu ekolün sanatla kurduğu ilişki üzerinden yapılandırılmaktadır. Yöntem, nitel ve yorumlayıcı bir yaklaşım kapsamında seçili yapıtların plastik değerleri (kompozisyon, malzeme, mekansal kurgu, figürasyon ve tekrar) üzerinden görsel çözümlemeye ve bu çözümlemenin arketipsel temalarla ilişkilendirilmesine dayanmaktadır. Önce altı yapıt üzerinde arketipik yapılanmalar plastik değerler ve tekrar örüntüleri üzerinden izlenmekte; ardından Jean – Michel Basquiat ile Annette Messager'in üretimleri, bireysel mitoloji içinde beliren arketipik imgeler açısından yorumlamaktadır. İncelemeler, tekrar eden imgelerin zaman içinde sanatçıya özgü bir görsel dil kurduğunu; bu dilin de bireysel mitoloji olarak adlandırılabilecek bir anlam örgüsü üretebildiğini düşündürmektedir. Ele alınan yapıtlara ek olarak, LVNA imzasıyla üretilen kişisel üretim hattı, arketipsel temaların plastik düzlemde nasıl belirdiğini ve kişisel yaşamın üretim sürecinden ayrı tutulamayacağını görünür hale getirmektedir. Böylece sanat yapıtı, yalnızca estetik bir nesne olarak değil, iç gerilimlerin biçimsel kararlar aracılığıyla işlendiği ve izleyiciyle karşılaşma sürecinde yeniden açılan bir eşik alanı olarak ele alınmaktadır. Çalışma, Jungcu çerçevenin sanat yapıtını yorumlamaya elverişli bir okuma zemini sunduğunu ileri sürmektedir.
Özet (Çeviri)
This thesis investigates how psychic processes can become visible on the aesthetic plane of artistic production. It argues that the relationship between the creative process and both the personal and collective unconscious can be read through archetypal symbols and recurring images. Its aim is to adapt the Jungian concepts of individuation, archetype, and personal mythology to the analysis of artworks, and to examine which visual dispositifs make the idea of“becoming whole”conceivable within the work – artist – viewer relationship. In the conceptual introduction, Freud, Adler, Szeeman, and Lévy-Bruhl are addressed in a limited manner, while the primary theoretical framework is constructed through the Jungian tradition's engagement with art. Methodologically, the study adopts a qualitative and interpretive approach based on visual analysis of selected works through their plastic values (composition, material, spatial construction, figuration, and repetition) and on relating these observations to archetypal themes. First, archetypal formations are traced across six artworks by focusing on plastic values and patterns of repetition. The study then interprets the practices of Jean – Michel Basquiat and Annette Messager in terms of archetypal images that emerge within individual mythology. The analyses suggest that recurring images can, over time, establish an artist – specific visual language, and that this language can generate a network of meanings that may be understood as individual mythology. In addition to the works discussed, the personal line of production created under the signature LVNA makes visible how archetypal themes emerge on the plastic plane and how personal life cannot be kept separate from the process of artistic production. In this way, the artwork is approached not only as an aesthetic object but also as a threshold space in which inner tensions are processed through formal decisions and reactivated through the encounter with the viewer. The thesis argues that a Jungian framework offers a productive ground for interpreting artworks.
Benzer Tezler
- Jung'un kahraman ve gölge arketipleri üzerine bir eser önerisi
A practice based study on Jungian hero and shadow archetypes
YİĞİT ÖZBORAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
FelsefeMimar Sinan Güzel Sanatlar ÜniversitesiResim Ana Sanat Dalı
DOÇ. DR. YUSUF ŞENGÜR
- Carl Gustav Jung psikolojisinde vicdan kavramı ve ahlaki görecelik sorunu
The problem of consience and moral relativity in Carl Gustav Jung's psychology
CEMİLE BÜŞRA PİRCİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
FelsefeDokuz Eylül ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET SÜHEYL ÜNAL
- A Jungian feminist analysis of Natalie Haynes' The Children of Jocasta, Orhan Pamuk's The Red-Haired Woman and Simin Daneshvar's A Persian Requiem
Natalie Haynes'in Jocastanın Çocukları (The Children of Jocasta), Orhan Pamuk'un Kırmızı Saçlı Kadın (The Red-Haired Woman) ve Simin Daneshvar'ın Bir Persli Ağıtı (A Persian Requiem) kıtaplarında, Jungcu feminist analizi
ELNAZ MOHAMMADI
Yüksek Lisans
İngilizce
2020
Karşılaştırmalı EdebiyatYeditepe Üniversitesiİngiliz Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. CATHERİNE MACMİLLAN
- A reading of John Donne's secular and religious poetry within the context of Jungian individuation
John Donne'ın seküler ve dini şiirlerinin Jüngen bireyleşme kavramı bağlamında okunması
MELİH KURTULUŞ
Yüksek Lisans
İngilizce
2022
İngiliz Dili ve EdebiyatıHacettepe Üniversitesiİngiliz Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ PINAR TAŞDELEN
- Hermann Hesse'nin Bozkırkurdu ve Oğuz Atay'ın Tehlikeli Oyunlar adlı romanlarında Jung psikolojisinin izleri
Traces of jungian psychology in Hermann Hesse's novels Steppe Wolf and Oguz Atay's Dangerous Games
EBRU UYAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Karşılaştırmalı EdebiyatYeditepe ÜniversitesiKarşılaştırmalı Edebiyat Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYŞE MELDA ÜNER