Endüstriyel miras kapsamında Niksar ayvaz memba suyu işletmesi
Niksar ayvaz spring water facility within the scope of industrial heritage
- Tez No: 999469
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ NEDİME TUBA YUSUFOĞLU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Mimarlık, Architecture
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Adana Alparslan Türkeş Bilim ve Teknoloji Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Mimarlık Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Endüstri mirası, son yıllarda çeşitli disiplinler tarafından artan bir ilgi ile incelenen bir konu alanı haline gelmesine rağmen günümüzde birçok endüstri mirası yapısı hala yasal koruma statüsüne alınmamıştır ve çoğu yok olma tehlikesi altındadır. Bu durum endüstri mirasının korunması ve değerlendirilmesi konusundaki eksikliklere işaret ederek bu alanda daha kapsamlı ve nitelikli çalışmaların gerekliliğini ortaya çıkarmaktadır.Bu çalışma, Tokat ilinin Niksar ilçesindeki Ayvaz Suyu'nun endüstriyel anlamda bölgedeki su şişeleme (ambalajlama) faaliyetlerinin ilk örneği olan Niksar Ayvaz Memba Suyu İşletmesi'ni endüstri mirası kapsamı perspektifinden analiz etmektedir. İşletme günümüzde üretim açısından işlevselliğini yitirmiş olsa da; bölgesel su kaynağının değerlendirilmesi, ait olduğu döneme tanıklık etmesi, Türkiye'nin, 1970'li yılların teknolojik gelişmelerini ve endüstriyel üretim geçmişini yansıtması, suyun üretim süreçlerinde kullanımına dair izler taşıması, modern üretim tekniklerinin uygulanması, mimari değeri ve nitelikleri, yerel üretim kültürü değeri taşıması ve endüstri tarihine dair sunduğu veriler dolayısıyla tarihsel bir belge niteliği taşımaktadır. Bu nedenle çalışmanın temel amacı Niksar Ayvaz Memba Suyu İşletmesi'nin tarihsel, mimari ve endüstriyel değerlerini ortaya koyarak analiz etmek, mimarlık tarihi açısından taşıdığı özgün mekânsal ve yapısal niteliklerini belgelemek ve bu verilerin bilimsel yaklaşımlarla korunarak gelecek kuşaklara aktarılmasına yönelik bir farkındalık oluşturmaktır. Bu bağlamda Niksar Ayvaz Memba Suyu İşletmesi; literatür kaynakları, yerinde gözlem ile incelemeler, arşiv araştırması, eski ve yeni fotoğraflar, gerçekleştirilen sözlü görüşme ve öneri rölöve-restorasyon çizimleri ışığında güncel durumu ile değerlendirilmiştir. Bulgular; endüstri mirası kapsamında önemli ipuçları sunan Niksar Ayvaz Memba Suyu İşletmesi'nin, günümüzde çeşitli nedenlerle yok olma tehlikesiyle karşı karşıya kalan önemli bir su şişeleme tesisi örneği olduğunu ortaya koymaktadır. Bu doğrultuda söz konusu endüstri mirasının sürdürülebilirliği ve mimarlık tarihi açısından belgelenmesi önem taşımaktadır.
Özet (Çeviri)
Despite becoming a subject area that has attracted increasing interest from various disciplines in recent years, many industrial heritage structures today still lack legal protection status and most area at risk of disappearing. This situation highlights the shortcomings in the preservation and evaluation of industrial heritage, underscoring the need for more comprehensive and qualified studies in this field. This study analyzes the Niksar Ayvaz Spring Water Facility, located in the Niksar district of Tokat province, from an industrial heritage perspective. This facility was the first example of water bottling (packaging) activities in the region in an industrial sense. Although the facility has lost its functionality in terms of production today, evaluates the regional water source, it bears witness to the period it belongs to, reflects Turkey's technological developments and industrial production history of the 1970s, bears traces of the use of water in production processes, applies modern production techniques, has architectural value and qualities, carries local production cultural value and serves as a historical document due to the data it provides on industrial history. Therefore the main purpose of this study is to analyze the historical, architectural and industrial values of the Niksar Ayvaz Spring Water Facility, document its unique spatial and structural qualities from an architectural history perspective and raise awareness about the need to preserve this data using scientific approaches and pass it on to future generations. In this context, the Niksar Ayvaz Spring Water Facility has been evaluated in light of its current status based on literature sources, on-site observations and investigations, archival research, old and new photographs, interviews conducted and proposal survey-restoration drawings.The findings reveal that the Niksar Ayvaz Spring Water Facility, which offers important clues within the scope of industrial heritage, is an example of a significant water bottling facility that is currently facing the threat of extinction for various reasons. In this regard, it is important to document the sustainability of this industrial heritage and its significance in terms of architectural history.
Benzer Tezler
- Endüstriyel miras ve yeniden işlevlendirme kavramları kapsamında Beykoz Deri ve Kundura Fabrikası'nın irdelenmesi
Beykoz Leather and Shoe Factory is explicated as part of industrial heritage and re-functoning
BELMA UÇAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2013
İç Mimari ve DekorasyonMimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesiİç Mimarlık Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. ŞENAY BODUROĞLU
- Samsun ilinin endüstriyel miras turizmi kapsamında incelenmesi
Investigation of Samsun province in the scope of industrial heritage tourism
NİSANUR EROL
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
TurizmOndokuz Mayıs ÜniversitesiTurizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUTLU KAYA
- Yeniden işlevlendirme kapsamında bir endüstriyel miras örneği olan Seka Kâğıt Müzesi'nin iç mekân analizi
An industrial heritage example within the scope of re-functionalization: Seka Paper Museum interior design analysis
NİHAN KONAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
İç Mimari ve DekorasyonKocaeli Üniversitesiİç Mimarlık Ana Sanat Dalı
DOÇ. DR. DİDEM ERTEN BİLGİÇ
- Dolmabahçe Sarayı donatılarının endüstriyel miras kapsamında incelenmesi
Investigation of Dolmabahçe Palace equipment within the scope of industrial heritage
AHMET EFE TİLKİ
- Lefke-CMC bakır madeni alanının endüstriyel miras kapsamında peyzaj parkı olarak değerlendirilmesi
Regeneration of Lefke-CMC copper mining area as a landscape park in the concept of industriel heritage
DEFNE FERİDUN
Yüksek Lisans
Türkçe
2004
Şehircilik ve Bölge Planlamaİstanbul Teknik ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
Y.DOÇ.DR. FUNDA YİRMİBEŞOĞLU