Enerji güvenliği çerçevesinde AB-Rusya enerji ilişkileri ve transit coğrafya türkiye açısından değerlendirilmesi
Eu-russia energy relations within the framework of energy security and their evaluation from the perspective of Türkiye as a transit geography
- Tez No: 999506
- Danışmanlar: DOÇ. DR. SIRRI UYANIK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Enerji, Energy
- Anahtar Kelimeler: Enerji Güvenliği, AB-Rusya ilişkileri, Türkiye, Transit Coğrafya, Jeopolitik, Enerji Diplomasisi, Arz Güvenliği, Energy Security, EU-Russia Relations, Turkey, Transit Geography, Geopolitics, Energy Diplomacy, Supply Security
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kto Karatay Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Enerji Yönetimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, enerji güvenliği perspektifinden Avrupa Birliği (AB) ile Rusya arasındaki enerji ilişkilerini analiz etmekte ve Türkiye'nin bu ilişkiler bağlamında üstlendiği transit ülke rolünü değerlendirmektedir. AB'nin uzun yıllardır Rus enerji kaynaklarına olan bağımlılığı, enerji arz güvenliğini tehdit eden temel unsurlardan biri olarak görülmekte; buna karşılık Rusya ise enerji kaynaklarını dış politika aracı olarak kullanarak bölgesel ve küresel düzeyde stratejik avantajlar elde etmektedir. Bu çerçevede Türkiye, hem Rusya'dan Avrupa'ya uzanan enerji hatlarının geçiş noktası olması hem de kendi enerji arz güvenliğini sağlama mücadelesi açısından jeopolitik bir öneme sahiptir. Tezde, Türkiye'nin enerji bağımlılığı, enerji çeşitlendirme politikaları, boru hattı projeleri ve enerji diplomasisi çabaları çok boyutlu bir yaklaşımla ele alınmıştır. Özellikle Türk Akım, TANAP ve Mavi Akım gibi projeler Türkiye'nin transit rolünü güçlendirirken, yenilenebilir enerji yatırımları ve LNG altyapısındaki gelişmeler, ülkenin dışa bağımlılığını azaltma yönündeki stratejik adımlarını desteklemektedir. Aynı zamanda Rusya-Ukrayna savaşı sonrasında Avrupa'nın enerji politikalarında yaşanan dönüşüm, Türkiye'yi hem AB'nin enerji arz güvenliği için bir alternatif güzergâh, hem de Rusya için Avrupa pazarına ulaşımda kilit bir ortak haline getirmiştir. Araştırmada hem nitel hem de nicel yöntemler bir arada kullanılarak, enerji üretimi, tüketimi, ithalat oranları ve rezerv verileri değerlendirilmiş; enerji politikalarının uluslararası ilişkilerle kesiştiği noktalar detaylı biçimde incelenmiştir. Elde edilen bulgular, Türkiye'nin yalnızca bir enerji geçiş ülkesi değil, aynı zamanda bölgesel enerji güvenliğinde aktif bir aktör olma yolunda ilerlediğini göstermektedir. Türkiye'nin enerji politikalarının başarıya ulaşması ise, kaynak ve güzergâh çeşitliliği, diplomatik denge, dış politika uyumu ve sürdürülebilir enerji yatırımlarının devamlılığına bağlıdır.
Özet (Çeviri)
This study analyzes the energy relations between the European Union (EU) and Russia from the perspective of energy security, and evaluates Turkey's role as a transit country within the framework of these relations. The EU's long-standing dependency on Russian energy resources is regarded as a key threat to its energy supply security. In contrast, Russia uses its energy resources as a foreign policy tool to gain strategic advantages at both regional and global levels. Within this context, Turkey holds geopolitical importance due to its position as a transit corridor for energy routes extending from Russia to Europe, as well as its ongoing struggle to ensure its own energy supply security. The thesis adopts a multidimensional approach to assess Turkey's energy dependency, diversification policies, pipeline projects, and energy diplomacy efforts. Projects such as TurkStream, TANAP, and Blue Stream have strengthened Turkey's role as a transit state, while investments in renewable energy and the expansion of LNG infrastructure support its strategic efforts to reduce external dependency. Moreover, the transformation in European energy policy following the Russia-Ukraine war has elevated Turkey's strategic significance, positioning it both as an alternative route for the EU's energy supply and as a crucial partner for Russia in accessing European markets. Using a combination of qualitative and quantitative methods, the study examines data on energy production, consumption, import rates, and reserves, and evaluates how energy policies intersect with international relations. The findings indicate that Turkey is not only a transit country for energy but is also progressing toward becoming an active actor in regional energy security. The success of Turkey's energy policy, therefore, depends on source and route diversification, diplomatic balance, alignment with foreign policy, and the continuity of sustainable energy investments.
Benzer Tezler
- Enerji arz güvenliği çerçevesinde LNG'nin rolü ve Türkiye
The role of LNG from the perspective of energy security and Turkey
EYÜP ARATAY
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
Uluslararası İlişkilerYeni Yüzyıl ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İ. YAŞAR HACISALİHOĞLU
- L'instrumentalisation de l'énergie dans la politique étrangère Russe et ses effets sur la politique énergétique de l'Union Européenne
Rus dış politikasında enerjinin araçsallaşması ve Avrupa Birliği enerji politikasına etkileri
ZEYNEL KILINÇ
Yüksek Lisans
Fransızca
2013
EnerjiGalatasaray ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET ARDA
- Güney Osetya ve Abhazya sorunları çerçevesinde Tiflis-Moskova ilişkileri: 1989-2008
Tbilisi-Moscow relationships on South Ossetia and Abkhazia issues: 1989-2008
FARİDA BABAEVA
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
Uluslararası İlişkilerAkdeniz ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. MUSTAFA ÖZTÜRK
- Natural gas diplomacy of Russia with the EU and Turkey: Political and security versus economic and environmental dimensions
Rusya'nın AB ve Türkiye ile doğalgaz diplomasisi: Politik ve güvenlik boyutlara karşılık ekonomik ve çevresel boyutlar
KÜRŞAD TOSUN
Doktora
İngilizce
2016
Uluslararası İlişkilerOrta Doğu Teknik ÜniversitesiYer Sistem Bilimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. OKTAY FIRAT TANRISEVER
YRD. DOÇ. DR. MERİH AYDINALP KÖKSAL
- Türkiye'nin Akdeniz politikasının Avrupa Birliği (AB) ile ilişkilerine etkisi
The impact of Turkey's Mediterranean policy on its relations with the European Union (EU)
NURCAN GÜRDAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Uluslararası İlişkilerAltınbaş ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. DİĞDEM SOYALTIN COLELLA