Geri Dön

Santral hipotiroidi hastalarında tedavi yeterliliğinin anksiyete, depresyon, yaşam kalitesi ve biyokimyasal parametreler üzerine etkisi

The effects of treatment adequacy on anxiety, depression, quality of life and biochemical parameters in patients with central hypothyroidism

PDF İndir

  1. Tez No: 999566
  2. Yazar: BERKEM NURİ ERGEZEN
  3. Danışmanlar: PROF. DR. MEHMET ERDOĞAN
  4. Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
  5. Konular: İç Hastalıkları, Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları, Internal diseases, Endocrinology and Metabolic Diseases
  6. Anahtar Kelimeler: Santral hipotiroidi, levotiroksin, tedavi yeterliliği, SF-36, HADS, Central hypothyroidism, levothyroxine, treatment adequacy, SF-36, HADS
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Ege Üniversitesi
  10. Enstitü: Tıp Fakültesi
  11. Ana Bilim Dalı: İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Amaç: Santral hipotiroidi (SH), hipofiz veya hipotalamus kaynaklı tiroid stimülan hormon (TSH) yetersizliği nedeniyle gelişen, çoğunlukla çoklu hipofiz hormon eksiklikleriyle seyreden ve levotiroksin (LT4) replasmanının izlenmesinde TSH'nin güvenilir olmaması nedeniyle tedavi yönetimi zor bir klinik tablodur. Bu çalışmada, SH tanılı hastalarda LT4 tedavi yeterliliğinin serbest tiroksin (FT4) düzeyi temelinde değerlendirilmesi; replasman yeterli olan ve olmayan hastalarda biyokimyasal parametreler, kemik döngüsü belirteçleri, yaşam kalitesi ve psikolojik durumun karşılaştırılması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Ege Üniversitesi Endokrinoloji Polikliniği'nde izlenen, 18–70 yaş aralığında, en az bir aydır sabit doz LT4 kullanan 72 SH hastası kesitsel tasarımla değerlendirildi. FT4 referans aralığı (0,89–1,76 ng/dL) esas alınarak hastalar iki gruba ayrıldı:“yeterli replasman”(FT4'ün üst yarısında, n=22, %30,6) ve“hedefte olmayan replasman”(FT4 referans aralığının alt yarısında, altında veya üstünde, n=50, %69,4). Tüm olgularda demografik ve antropometrik veriler, eşlik eden hipofiz aks yetmezlikleri, LT4 dozu (µg/kg/gün), lipid paneli, kreatin kinaz (CK), seks hormon bağlayıcı globulin (SHBG), kolajen tip 1 C-telopeptid (CTX), osteokalsin düzeyleri, Kısa Form-36 (SF-36) ve Hastane Anksiyete ve Depresyon Ölçeği (HADS) skorları ile çift enerjili X-ışını absorbsiyometrisi (DEXA) sonuçları kaydedildi. Gruplar uygun parametrik veya parametrik olmayan testlerle karşılaştırıldı. FT4/FT3 ile biyokimyasal ve ölçek skorları arasındaki ilişkiler korelasyon analiziyle incelendi. LT4 dozu ve serbest triiyodotironin (FT3) düzeylerinin replasman yeterliliğini öngörmedeki ayırt edici gücü ROC analizi ile değerlendirildi. Bulgular: Postoperatif hipopitüitarizm, olguların büyük kısmında SH etiyolojisini oluşturmaktaydı; hastaların %59,7'sinde cerrahi, %20,8'inde ise radyoterapi öyküsü mevcuttu. Olguların çoğunda üç ve üzeri hipofiz aksı tutulumu saptandı. FT4'e göre tanımlanan gruplar incelendiğinde, hastaların %69,4'ünün FT4 hedef aralığının dışında olduğu görüldü. Hedefte olmayan replasman grubunda sistolik kan basıncı daha yüksek saptandı (128,3±15,7 mmHg'ye karşı 120,8±10,8 mmHg; p=0,045). Buna karşın yeterli replasman grubunda adrenokortikotropik hormon (ACTH) eksikliği daha sık izlenmekteydi (%100'e karşı %82; p=0,049). TSH düzeyi hedefte olmayan replasman grubunda daha yüksek olup yeterli replasman grubunda baskılanmıştı [medyan 0,286 (0,005–4,29) mU/L'ye karşı 0,013 (0,005–0,803) mU/L; p<0,001]. Yeterli replasman grubunda FT3 düzeyleri anlamlı olarak daha yüksek [medyan 3,02 (1,56–4,98) ng/L'ye karşı 2,38 (1,39–4,19) ng/L; p<0,001], CK düzeyleri daha düşük [medyan 85,5 (22–210) U/L'ye karşı 117 (25–364) U/L; p=0,019] ve CTX düzeyleri daha yüksek [medyan 651 (205–2745) pg/mL'ye karşı 397 (68,6–1288) pg/mL; p=0,005] bulundu. Lipid parametreleri açısından gruplar arasında belirgin fark izlenmedi. Korelasyon analizinde FT4 düzeyi trigliserid ile negatif (r=−0,267; p=0,023), SHBG (r=0,282; p=0,017) ve CTX (r=0,302; p=0,015) ile pozitif ilişkiliydi. FT3 düzeyi, yüksek yoğunluklu lipoprotein (HDL) (r=0,255; p=0,030) ve osteokalsin (r=0,366; p=0,003) ile pozitif korelasyon gösterdi. Yaşam kalitesi değerlendirmesinde SF-36 fiziksel rol kısıtlılığı ve ruhsal sağlık alt boyutları yeterli replasman grubunda daha yüksekti (sırasıyla p=0,008 ve p=0,042). FT4 fiziksel rol kısıtlılığı (r=0,337; p=0,004) ve genel sağlık algısı (r=0,248; p=0,036) ile; FT3 ise fiziksel fonksiyon (r=0,300; p=0,010), fiziksel rol kısıtlılığı (r=0,316; p=0,007) ve emosyonel rol kısıtlılığı (r=0,237; p=0,045) ile pozitif ilişkiliydi. HADS skorları genel olarak normal sınırlar içinde olup FT3 düzeyi ile depresyon skoru arasında zayıf düzeyde negatif korelasyon saptandı (r=−0,243; p=0,040). ROC analizinde LT4 dozunun replasman yeterliliğini öngörmedeki eğri altı alanı (AUC) 0,757 olup 1,25 µg/kg/gün eşik değeri %68,2 duyarlılık ve %72 özgüllük gösterdi. FT3 için AUC 0,760 olup 2,64 ng/L cut-off değeri %81,8 duyarlılık ve %72 özgüllükle yeterli replasmanı ayırt etti. Sonuç: Bu çalışmada SH hastalarının çoğunda FT4 düzeylerine göre yeterli replasman sağlanamadığı gösterilmiştir. Yeterli replasman grubunda FT3 düzeylerinin daha yüksek ve TSH'nin daha baskılanmış olması, SH'de tedavi izleminde TSH'nin tek başına yönlendirici olmadığını ve replasman yeterliliğinin öncelikle FT4 düzeyleri temel alınarak değerlendirilmesi gerektiğini desteklemektedir. Ayrıca FT3/FT4'ün SF-36 alt ölçekleri ve seçilmiş periferik biyokimyasal belirteçlerle gösterdiği ilişkiler ile ROC analiz bulguları; replasman yeterliliğinin değerlendirilmesinde, klinik gereksinim halinde FT3 düzeyi, kardiyometabolik parametreler ve yaşam kalitesi ölçütlerinin birlikte göz önünde bulundurulmasının yararlı olabileceğini düşündürmektedir.

Özet (Çeviri)

Objective: Central hypothyroidism (CeH) is a clinical condition resulting from impaired thyroid-stimulating hormone (TSH) secretion of hypothalamic or pituitary origin, usually accompanied by multiple pituitary hormone deficiencies. Treatment management is often challenging because TSH is unreliable for monitoring levothyroxine (LT4) replacement. The aim of this study was to evaluate LT4 treatment adequacy in patients with CeH on the basis of free thyroxine (FT4) levels and to compare biochemical parameters, bone turnover markers, quality of life and psychological status between adequately and inadequately replaced patients. Materials and Methods: In this cross-sectional study, 72 patients aged 18–70 years with CeH, followed at Ege University Endocrinology Outpatient Clinic and receiving a stable dose of LT4 for at least one month were evaluated. According to the FT4 reference range (0,89–1,76 ng/dL), patients were divided into two groups:“adequate replacement”(FT4 in the upper half of the reference range, n=22, 30,6%) and“out-of-target replacement”(FT4 in the lower half, below or above the reference range, n=50, 69,4%). Demographic and anthropometric data, accompanying pituitary hormone deficiencies, LT4 dose (µg/kg/day), lipid profile, creatine kinase (CK), sex hormone binding globulin (SHBG), collagen type 1 C-telopeptide (CTX), osteocalcin levels, Short Form-36 (SF-36) and Hospital Anxiety and Depression Scale (HADS) scores and DEXA results were recorded. Groups were compared using appropriate parametric and non-parametric tests. Correlations between FT4/FT3 and biochemical/scale parameters were analysed. The discriminative performance of LT4 dose and free triiodothyronine (FT3) levels for treatment adequacy was assessed by ROC analysis. Results: Postoperative hypopituitarism accounted for the aetiology of CeH in the majority of cases; 59,7% of patients had a history of surgery and 20,8% had received radiotherapy. In most patients, involvement of three or more pituitary axes was observed. Based on FT4, 69,4% of patients were outside the target range. Systolic blood pressure was higher in the out-of-target replacement group (128,3±15,7 vs 120,8±10,8 mmHg; p=0,045), whereas adrenocorticotropic hormone (ACTH) deficiency was more frequent in the adequate replacement group (100% vs 82%; p=0,049). TSH levels were higher in the out-of-target group and suppressed in the adequate replacement group [median 0,286 (0,005–4,29) vs 0,013 (0,005–0,803) mU/L; p<0,001]. In the adequate replacement group, FT3 levels were significantly higher [median 3,02 (1,56–4,98) vs 2,38 (1,39–4,19) ng/L; p<0,001], CK levels were lower [median 85,5 (22–210) vs 117 (25–364) U/L; p=0,019] and CTX levels were higher [median 651 (205–2745) vs 397 (68,6–1288) pg/mL; p=0,005]. No marked differences were observed between groups in lipid parameters. In correlation analyses, FT4 was negatively associated with triglycerides (r=−0,267; p=0,023) and positively associated with SHBG (r=0,282; p=0,017) and CTX (r=0,302; p=0,015). FT3 showed positive correlations with high-density lipoprotein (HDL) cholesterol (r=0,255; p=0,030) and osteocalcin (r=0,366; p=0,003). Regarding quality of life, SF-36 physical role limitation and mental health subscale scores were higher in the adequate replacement group (p=0,008 and p=0,042, respectively). FT4 correlated positively with physical role limitation (r=0,337; p=0,004) and general health perception (r=0,248; p=0,036), whereas FT3 correlated positively with physical functioning (r=0,300; p=0,010), physical role limitation (r=0,316; p=0,007) and emotional role limitation (r=0,237; p=0,045). HADS scores were generally within normal limits. FT3 levels showed a weak negative correlation with depression scores (r=−0,243; p=0,040). In ROC analysis, the area under the curve (AUC) of LT4 dose for predicting treatment adequacy was 0,757 and a cut-off of 1,25 µg/kg/day yielded 68,2% sensitivity and 72 % specificity. For FT3, the AUC was 0,760 and a cut-off of 2,64 ng/L identified adequately replaced patients with 81,8% sensitivity and 72 % specificity. Conclusion: This study demonstrated that adequate replacement could not be achieved in the majority of patients with CeH based on FT4 levels. Higher FT3 levels and more suppressed TSH levels in the adequately replaced group support that TSH is not a reliable stand-alone marker for treatment monitoring in CeH and that replacement adequacy should primarily be assessed on the basis of FT4 levels. Furthermore, associations between FT3/FT4 levels and SF-36 subscales, selected peripheral biochemical markers and the findings of ROC analyses suggest that when clinically indicated, FT3 levels, cardiometabolic parameters and quality of life measures may be considered together in the evaluation of replacement adequacy.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    141845

    Tedavi başlanmamış tiroid hastalarında sinir iletileri, median SUP ve göz kırpma refleksi

    Nerve conduction studies, median SEP and blink reflex in untreated thyroid disease

    GÜLBÜN ASUMAN YÜKSEL

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2004

    NörolojiMarmara Üniversitesi

    Nörolojik Bilimler Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ÖNDER US

  2. Tez No

    838255

    Romatoid artrit ve ankilozan spondilit hastalarında anti-TNF grubu ilaçların tiroid fonksiyon üzerine etkisi

    The effect of anti-TNF group drugs on thyroid function in patients wi̇th rheumatoid arthritis and ankylosing spondylitis

    İSMAİL TUNÇEKİN

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    Fiziksel Tıp ve RehabilitasyonVan Yüzüncü Yıl Üniversitesi

    Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. MURAT TOPRAK

  3. Tez No

    817791

    Dishormonogenezli konjenital hipotirodi hastalarında yeni nesil dizi analizi ile genetik etiyoloji değerlendirilmesi

    Evaluation of genetic etiology with a new generation sequence analysis in congenital hypothrody patients with dishormonogenesis

    ÜMRAN POTA

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıPamukkale Üniversitesi

    Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. SELDA AYÇA ALTINCIK

    PROF. DR. GÖKHAN OZAN ÇETİN

  4. Tez No

    624136

    Orak hücreli anemi hastalarında endokrin komplikasyonlar

    Endocrin complications in patients with sickle cell anemia

    ALİ ALPER SOLMAZ

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2020

    Endokrinoloji ve Metabolizma HastalıklarıMersin Üniversitesi

    İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. KEREM SEZER

  5. Tez No

    596069

    Baş boyun radyoterapisi uygulanmış kanserli çocuk hastalarda tiroid fonksiyonlarının değerlendirilmesi

    Evaluation of thyroid functions in pediatric cancer patients undergoing head and neck radiotherapy

    KÜBRA ŞEN

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2019

    OnkolojiDokuz Eylül Üniversitesi

    Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. DİLEK İNCE

Geri Dön