Yapay zeka uygulamaları ile pazarlama faaliyetlerinin karar alma sürecine etkisi
The effect of artificial intelligence applications on the decision-making process of marketing activities
- Tez No: 999632
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ SELAMİ VAROL ÜLKER
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Reklamcılık, Advertising
- Anahtar Kelimeler: Yapay Zeka, Nöropazarlama, Karar Verme, Göz İzleme, Galvanik Deri Tepkisi, Artificial Intelligence, Neuromarketing, Decision Making, Eye Tracking, Galvanic Skin Response
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Üsküdar Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Nöropazarlama Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Nöropazarlama Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, hızla gelişen yapay zeka teknolojilerinin pazarlama faaliyetlerine entegrasyonu kapsamında, yapay zeka ve insan (grafiker) tarafından üretilen tasarımların tüketicilerin nörofizyolojik tepkileri ve karar alma süreçleri üzerindeki etkilerini karşılaştırmalı olarak incelemeyi amaçlamıştır. Araştırmada, geleneksel veri toplama yöntemleri ile birlikte nöro pazarlama tekniklerinden Göz Takip Sistemi (Eye Tracking) ve Galvanik Deri Tepkisi (GSR) kullanılmıştır. Deneysel çalışmaya 25 kadın ve 25 erkek, 1 cinsiyet belirtmek istemeyen katılımcı olmak üzere toplam 51 katılımcı dahil edilmiş olup, katılımcıların teknolojik anksiyete düzeyleri de incelenmiştir. Araştırma bulgularına göre, yapay zeka ve grafiker tasarımları arasında fizyolojik tepkiler açısından belirgin farklılıklar saptanmıştır. Yapay zeka ile hazırlanan tasarımlar, katılımcılarda daha yüksek duygusal uyarılma (GSR tepe sayısı) yaratırken, görsel dikkat (bakış sabitleme sayısı) açısından geleneksel tasarımlara göre daha düşük değerler göstermiştir. Bu durum, yapay zeka tasarımlarının düşük bilişsel yük ile yüksek duygusal tepki oluşturarak“daha az ile daha çok”etkisi yarattığını ortaya koymaktadır. Tercih analizlerinde ise katılımcıların %59,8'inin yapay zeka tasarımlarını tercih ettiği görülmüş, ancak bu oran istatistiksel anlamlılık düzeyine (p=0.059) sınırda kalmıştır. Sonuç olarak bu çalışma, yapay zekanın görsel üretimde duygusal merkezleri uyarmada etkili olduğunu ve pazarlama yöneticileri için operasyonel bir araçtan ziyade stratejik bir karar destek sistemi olarak konumlandırılması gerektiğini savunmaktadır.
Özet (Çeviri)
This study aims to comparatively examine the effects of designs produced by artificial intelligence and humans (graphic designers) on consumers' neurophysiological responses and decision-making processes within the scope of the integration of rapidly developing artificial intelligence technologies into marketing activities. In the research, Eye Tracking and Galvanic Skin Response (GSR), which are neuromarketing techniques, were utilized alongside traditional data collection methods. A total of 51 participants, consisting of 25 females, 25 males, and 1 participant who preferred not to disclose their gender, were included in the experimental study, and the participants' technological anxiety levels were also examined. According to the research findings, distinct differences were detected between artificial intelligence and graphic designer designs in terms of physiological responses. While designs prepared with artificial intelligence created higher emotional arousal (GSR peak count) in participants, they demonstrated lower values in terms of visual attention (fixation count) compared to traditional designs. This situation reveals that artificial intelligence designs create a“less is more”effect by generating high emotional responses with low cognitive load. In preference analyses, it was observed that 59.8% of the participants preferred artificial intelligence designs; however, this rate remained on the borderline of statistical significance (p=0.059). Consequently, this study argues that artificial intelligence is effective in stimulating emotional centers in visual production and should be positioned as a strategic decision support system rather than merely an operational tool for marketing managers.
Benzer Tezler
- The applications of ai in marketing decision making and the replacement of CMO by ai algorithm
Pazarlama karar vermede yapay zeka uygulamaları ve CMO'nun yapay zeka algoritmasıyla değiştirilmesi
AMENAH FADHIL
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
İşletmeBahçeşehir Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ KAZIM SELÇUK TUZCUOĞLU
- Sağlık hizmetlerinde yapay zekâ: Bir araştırma
Artificial intelligence in healthcare: A research
BEYZA BÜYÜKKAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Sağlık YönetimiSakarya ÜniversitesiSağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SELMA ALTINDİŞ
- Prıorıtızatıon of socıal medıa advertısıng channels ınonlıne retaılıng by an aı-drıven mcdm framework
Çevrimiçi perakendecilikte sosyal medya reklamkanallarinin yapay zeka destekli bir çkkv çerçevesiyleönceliklendirilmesi
SABA MOSTAFAEI
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
Endüstri ve Endüstri Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiEndüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YUSUF İLKER TOPCU
- Eğitim öğretim sistemimizin otorite ve sorumluluk açısından değerlendirilmesi (ilk ve orta dereceli okullarda)
Başlık çevirisi yok
AHMET YAYLA
- Pazarlama faaliyetlerinde yapay zekâ uygulamalarının farkındalık ve benimseme durumunun analizi: KOBİ'lere yönelik bir araştırma
Analysis of awareness and adoption of artificial intelligence applications in marketing activities: A study focused on SMEs
ZEHRA TAYÇU DOLU
Doktora
Türkçe
2023
İşletmeMuğla Sıtkı Koçman Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET MARANGOZ