Geri Dön

Üniversite öğrencilerinde ultra işlenmiş besin tüketiminin Akdeniz diyetine uyum ve psikolojik durum ile ilişkisi

The association between ultra-processed food consumption, adherence to the Mediterranean diet, and psychological status among university students

PDF İndir

  1. Tez No: 999698
  2. Yazar: EKİN PELİN ÖZEL
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. GİZEM AYTEKİN ŞAHİN, DOÇ. DR. ÖZGE MENGİ ÇELİK
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Beslenme ve Diyetetik, Nutrition and Dietetics
  6. Anahtar Kelimeler: Ultra İşlenmiş Besinler, Akdeniz Diyetine Uyum, Mental Sağlık, Psikolojik Durum, Üniversite Öğrencileri, Ultra Processed Foods, Mediterranean Diet Adherence, Mental Health, Psychological State, University Students
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Nuh Naci Yazgan Üniversitesi
  10. Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu kesitsel çalışma, üniversite öğrencilerinde ultra işlenmiş besin tüketiminin Akdeniz diyetine uyum ve psikolojik durum ile ilişkisini incelemek amacıyla yürütülmüştür. Araştırma, 464 üniversite öğrencisi ile tamamlanmış; veriler çevrim içi anket yöntemi ile toplanmıştır. Anket formu, Ultra İşlenmiş Besin Tüketimi Kısa Tarama Anketi (sQ-HPF), Akdeniz Diyetine Uyum Ölçeği (MEDAS), Dünya Sağlık Örgütü Beş Maddelik İyilik Durumu İndeksi (WHO-5) ve Depresyon, Anksiyete ve Stres Ölçeğinden (DASS-21) oluşmaktadır. Katılımcıların sQ-HPF puan ortalaması 7,26±2,21, MEDAS puan ortalaması 7,44±2,80'dir. Gruplar arası karşılaştırmada yüksek ultra işlenmiş besin tüketen öğrencilerin MEDAS puanlarının daha yüksek olduğu saptanmıştır (p=0,001). Ultra işlenmiş besin tüketimi ile MEDAS puanı arasında pozitif yönde çok zayıf, ancak istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki gözlenmiştir (r=0,109; p=0,019). Ultra işlenmiş besin tüketimi ile WHO-5 ve DASS-21 alt boyutları arasında anlamlı bir ilişki saptanmamıştır (p>0,05). Çoklu regresyon analizinde MEDAS puanını ultra işlenmiş besin tüketimi pozitif yönde (B=0,136; p=0,020), yaş (B=-0,149; p=0,016) ve öğün atlama (B=-0,373; p=0,012) ise negatif yönde anlamlı olarak etkilemiştir. Regresyon analizlerinde mental sağlık ile ultra işlenmiş besin tüketimi arasında anlamlı bir ilişki bulunmazken, cinsiyet değişkeninin WHO-5 puanında azalma (B=-16,176; p<0,001) ve DASS-21 depresyon (B=4,794; p<0,001), anksiyete (B=5,881; p<0,001) ve stres (B=6,162; p<0,001) puanlarında artış ile ilişkili olduğu belirlenmiştir. Sonuç olarak, bu çalışmada üniversite öğrencilerinde ultra işlenmiş besin tüketimi ile mental sağlık arasında doğrudan bir ilişki bulunmamıştır. Ancak ultra işlenmiş besin tüketimi ile Akdeniz diyetine uyum arasında ters orantılı olsa da ilişkili bir beslenme davranışı olduğu görülmüştür. Bu nedenle, genç yetişkinlerde sağlıklı beslenme alışkanlıklarının desteklenmesi ve ultra işlenmiş besin tüketiminin azaltılması önem taşımaktadır.

Özet (Çeviri)

This cross-sectional study examined the association between the consumption of ultra-processed foods and adherence to the Mediterranean diet, as well as psychological status, in university settings. The study was completed with 464 participants, and data were collected through an online survey including the Short Questionnaire on Ultra Processed Food Consumption (sQ-HPF), the Mediterranean Diet Adherence Screener (MEDAS), the World Health Organization-Five Well-Being Index (WHO-5), and the Depression, Anxiety, and Stress Scale (DASS-21). The mean sQ-HPF score was 7.26±2.21, and the mean MEDAS score was 7.44±2.80. Ultra processed food consumption showed a weak but statistically significant positive correlation with MEDAS scores (r=0.109; p=0.019). However, no significant associations were found between ultra processed food consumption and WHO-5 or DASS-21 subscales (p>0.05). In multiple regression analysis, the MEDAS score was positively affected by ultra-processed food consumption (B = 0.136; p = 0.020), while age (B = −0.149; p = 0.016) and meal skipping (B = −0.373; p = 0.012) had significant negative effects. In regression analyses, no significant association was found between ultra-processed food consumption and mental health; however, gender was found to be associated with a decrease in WHO-5 score (B = −16.176; p<0.001) and increases in DASS-21 depression (B = 4.794; p<0.001), anxiety (B = 5.881; p<0.001), and stress (B = 6.162; p<0.001) scores. In conclusion, no direct association was found between ultra-processed food consumption and mental health among university students. However, it was inversely associated with adherence to the Mediterranean diet. Therefore, supporting healthy dietary habits and reducing ultra-processed food consumption among young adults is important.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    1002560

    Üniversiteli öğrencilerde ultra işlenmiş gıda tüketimi ile beslenme alışkanlıkları, obezite ve premenstrüel sendrom arasındaki ilişkilerin incelenmesi

    Investigation of the relationships between ultra-processed food consumption, dietary habits, obesity, and premenstrual syndrome among university students

    ECE MELİKE ÜNAL

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2026

    Beslenme ve DiyetetikHaliç Üniversitesi

    Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ ÇİĞDEM YILDIRIM MAVİŞ

  2. Tez No

    857262

    Üniversite öğrencilerinin aşırı işlenmiş besin tüketimleri ile uykululuk durumu ve depresyon düzeyleri arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi

    Evaluation of the relationship between university students ultra processed food consumption with sleepiness and depression levels

    FATMA DİLARA KARAKAŞ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    Beslenme ve Diyetetikİstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi

    Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ SERAP ANDAÇ ÖZTÜRK

  3. Tez No

    834229

    Özel bir üniversitenin öğrencilerinde nova sistemine göre sınıflandırılmış ultra işlenmiş gıda tüketim sıklığının beden kütle indeksi ile ilişkisi

    Relationship between ultra-processed food consumption classified by nova system and body mass index in a private university

    BÜŞRA ÇELİK

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    Beslenme ve DiyetetikYeditepe Üniversitesi

    Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. DR. İREM KAYA CEBİOĞLU

  4. Tez No

    755169

    Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi öğrencilerinin ultra işlenmiş besin tüketiminin belirlenmesi ve beden kütle indeksi değerlerinin araştırılması

    Determination of ultra processed food consumption and body mass index values of Kahramanmaraş sütçü İmam University students

    DİDEM TIRAŞ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2022

    Beslenme ve DiyetetikHasan Kalyoncu Üniversitesi

    Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. SUPHİYE MİNE YURTTAGÜL

  5. Tez No

    1015412

    Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi öğrencilerinde ultra işlenmiş gıda tüketimi ile depresyon, anksiyete ve agresyon ilişkisi

    The relationship between ultra processed food consumption and depression, anxiety, and aggression among medical students at Trakya University Faculty of Medicine

    SERAP OKYAR

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2026

    Halk SağlığıTrakya Üniversitesi

    Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. GALİP EKUKLU

Geri Dön