Kuraklığın arazi kullanımı/arazi örtüsü değişikliklerine etkilerinin Van Gölü Havzası örneğinde incelenmesi
Investigation of the effects of drought on land use/land cover changes in the example of Lake Van Basin
- Tez No: 999780
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ NURCAN AVŞİN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Coğrafya, Geography
- Anahtar Kelimeler: Fiziki coğrafya, Physical geography
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Coğrafya Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Fiziki Coğrafya Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, Van Gölü Havzası'nda kuraklık koşullarının arazi kullanımı ve arazi örtüsü (AKAÖ) değişimleri üzerindeki etkilerini uzun dönemli ve bütüncül bir yaklaşımla incelemeyi amaçlamaktadır. Bu kapsamda, kuraklık koşullarının belirlenmesinde 1980-2024 yılları arasına ait veriler kullanılarak Standartlaştırılmış Yağış-Buharlaşma İndisi (SPEI) 3, 6 ve 12 aylık zaman ölçeklerinde değerlendirilmiştir. 1973-1986-2022-2015 ve 2024 dönemine ait Landsat uydu görüntüleri kullanılarak arazi kullanım ve arazi örtüsü sınıflamaları gerçekleştirilmiş alan değişimleri zamansal ve mekânsal olarak analiz edilmiştir. Ayrıca su alanlarındaki değişimler ise Normalleştirilmiş Fark Su İndisi (NDWI) analizleri ile desteklenmiştir. Elde edilen bulgular, havza genelinde özellikle 2000'li yıllardan itibaren kuraklık şiddeti ve sıklığında artış eğilimi olduğunu ve bu sürecin arazi örtüsü dinamikleri üzerinde belirgin yansımalar oluşturduğunu göstermektedir. Tarım alanlarında genel olarak artış, mera alanlarında dalgalanmalar ile birlikte kısmi artışlar yaşanmıştır. Su alanları hem alan kaybı hem de mekânsal parçalanma açısından en yüksek değişkenliği sergileyen sınıflar olarak öne çıkmaktadır. NDWI analizlerine göre, Erçek, Nazik, Arin ve Akgöl gibi göllerin su yüzey alanlarında uzun dönemli azalma eğilimlerini gerçekleşmiştir. Özellikle Akgöl örneğinde son yıllarda ileri düzeyde kuruma süreci belirginleşmiştir. Çalışma sonuçları, Van Gölü Havzası'nda gözlenen AKAÖ değişimlerinin yalnızca insan faaliyetleriyle açıklanamayacağını, kuraklık koşullarının arazi sistemleri üzerinde baskı oluşturan temel çevresel faktörlerden biri olduğunu ortaya koymaktadır. Bu yönüyle çalışma, kuraklık ile AKAÖ ilişkisini mekânsal ve zamansal bütünlük içinde ele alarak, yarı kurak havzalarda sürdürülebilir arazi ve su yönetimine yönelik bilimsel bir çerçeve sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
This study aims to investigate the impacts of drought conditions on land use and land cover (LULC) changes in the Van Lake Basin using a long-term and holistic approach. In this context, drought conditions were assessed using the Standardized Precipitation-Evapotranspiration Index (SPEI) at 3-, 6-, and 12-month time scales, based on data from the period between 1980 and 2024. Land use and land cover classifications were conducted using Landsat satellite imagery for the years 1973, 1986, 2015, 2022, and 2024; the changes in area were analyzed both temporally and spatially. Additionally, changes in water bodies were supported by analyses using the Normalized Difference Water Index (NDWI). The findings indicate a trend of increasing drought intensity and frequency across the basin, particularly since the 2000s, which has had notable impacts on land cover dynamics. Agricultural lands have generally increased, while pasturelands have shown partial increases with some fluctuations. Water bodies emerged as the most variable class in terms of both area loss and spatial fragmentation. NDWI analyses revealed long-term decreasing trends in water surface areas of lakes such as Erçek, Nazik, Arin, and Akgöl. Especially in the case of Akgöl, an advanced stage of drying has become evident in recent years. The results of the study demonstrate that the observed LULC changes in the Van Lake Basin cannot be solely explained by human activities, and that drought conditions constitute a key environmental factor exerting pressure on land systems. In this respect, the study provides a scientific framework for sustainable land and water management in semi-arid basins by addressing the spatial and temporal relationship between drought and LULC in an integrated manner.
Benzer Tezler
- Contribution a la recherche d'un cadre juridique pour un droit international de laconcurrence plus efficace
Daha etkin bir uluslararası rekabet için hukuki çerçeve arayışı
ALİ CENK KESKİN
Doktora
Fransızca
2009
HukukGalatasaray ÜniversitesiKamu Hukuku Ana Bilim Dalı
PROF. DR. JEAN MARC SOREL
PROF. DR. HALİL ERCÜMENT ERDEM
- Integration of spatial procedures to combat the desertification in Nineveh governorate, Iraq
Irak'ın Nineveh vilayetinde çölleşme ile mücadele için mekansal yöntemlerin entegrasyonu
BASHAR MUNEER YAHYA YAHYA
Doktora
İngilizce
2019
İnşaat Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiGeomatik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. DURSUN ZAFER ŞEKER
- Site suitability in water harvesting management using remote sensing data and gGIS techniques: A case study of Sulaimaniyah province, iraq
Uzaktan algılama verileri ve CBS teknikleri kullanarak su hasadı yönetiminde site uygunluluğu: Sulaimaniyah ili bir durum çalışması, Irak
SHAHO KHORSHEED NOORI
Yüksek Lisans
İngilizce
2021
Mühendislik Bilimleriİstanbul Gedik ÜniversitesiMühendislik Yönetimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ REDVAN GHASEMLOUNIA
- Investigation of late holocene period vegetation and climatic changes of Gölbaşi basin based on palynological analysis
Gölbaşı havzasının geç holosen dönemi vejetasyon ve iklim değişimlerinin palinolojik analizler ile araştırılması
DİLA DOĞA GÖKGÖZ
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
Jeoloji Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiKatı Yer Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. DEMET BİLTEKİN
PROF. DR. KÜRŞAD KADİR ERİŞ
- İmamoğlu ve çevresindeki iklim şartlarıyla arazi kullanım arasındaki ilişkiler
Başlık çevirisi yok
VELİ KARACA
