Türkiye'de denetim kalitesinin artırılmasına yönelik kriterlerin bulanık Dematel yöntemiyle belirlenmesi
Determining the criteria for improving audit quality in Turkey using the Fuzzy Dematel method
- Tez No: 999886
- Danışmanlar: DOÇ. DR. GENCAY KARAKAYA
- Tez Türü: Doktora
- Konular: İşletme, Business Administration
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Ticaret Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Muhasebe ve Denetim Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Finansal piyasalarda güvenin tesisi ve sürdürülebilir ekonomik karar alma süreçlerinin sağlıklı işlemesi, büyük ölçüde finansal raporların güvenilirliğine dayanmaktadır. Bu güvenilirliğin teminatı ise, bağımsız denetim faaliyetlerinin yüksek kalitede yürütülmesine bağlıdır. Denetim kalitesi, denetçinin teknik bilgi ve tecrübesinden, etik duruşuna ve bağımsızlık ilkesine bağlı kalma düzeyine kadar birçok faktörü içeren çok boyutlu bir kavramdır. Aynı zamanda, denetim kalitesi yalnızca bireysel yeterliliklerle sınırlı kalmayıp, denetim firmasının organizasyonel yapısı, iç kalite kontrol mekanizmaları, liderlik anlayışı, etik kültürü ve düzenleyici otoritelerle ilişkileri gibi kurumsal faktörlerle de doğrudan ilişkilidir. Bu bağlamda, denetim kalitesinin artırılması için öncelikli kriterlerin belirlenmesi, bu kriterlerin birbirleriyle olan ilişkilerinin anlaşılması ve karar vericilere somut yönlendirmeler sunulması önem arz etmektedir. Bu çalışmada amaç, Türkiye'de denetim kalitesini etkileyen başlıca kriterleri sistematik olarak tanımlamak ve bu kriterler arasındaki nedensel ilişkileri Bulanık DEMATEL yöntemi ile analiz ederek karar vericilere stratejik bir yol haritası sunmaktır. Literatür taraması ve alan uzmanlarıyla yapılan görüşmeler sonucunda Türkiye'de denetim kalitesi üzerinde etkili olabilecek çok sayıda kriter belirlenmiştir. Ancak bu faktörlerin birbiri üzerindeki etki düzeyi, literatürde çoğunlukla niteliksel düzeyde ele alınmakta, sayısal ve sistematik analizlere yeterince yer verilmemektedir. Bu boşluğu gidermek amacıyla, çalışmada çok kriterli karar verme yöntemlerinden biri olan ve nedensellik ilişkilerini analiz etmede güçlü bir araç olan Bulanık DEMATEL yöntemi kullanılmıştır. Yöntem sayesinde kriterler arasında çift yönlü etkiler belirlenmiş ve hangi kriterlerin neden, hangilerinin sonuç değişkeni olduğu ortaya konulmuştur. Bulanık mantık yaklaşımı ise uzman görüşlerinde kaçınılmaz olan belirsizlikleri daha hassas ve gerçekçi biçimde değerlendirme imkânı sunmuştur. Araştırma sonucunda, denetim kalitesini etkileyen kriterlerin birbirleriyle nasıl etkileşim içinde olduğu sistematik biçimde ortaya konmuştur.
Özet (Çeviri)
The establishment and maintenance of trust in financial markets and the sound functioning of sustainable economic decision-making processes largely depend on the reliability of financial reports. This reliability is ensured by the high quality of independent audit activities. Audit quality is a multidimensional concept encompassing many factors, ranging from the auditor's technical knowledge and experience to their ethical stance and level of adherence to the principle of independence. At the same time, audit quality is not limited to individual competencies but is also directly related to corporate factors such as the audit firm's organizational structure, internal quality control mechanisms, leadership approach, ethical culture, and relationships with regulatory authorities. In this context, it is important to determine the priority criteria for improving audit quality, understand the relationships between these criteria, and provide concrete guidance to decision-makers. The aim of this study is to systematically define the main criteria affecting audit quality in Turkey and to analyze the causal relationships between these criteria using the Fuzzy DEMATEL method, thereby providing decision makers with a strategic roadmap. As a result of a literature review and interviews with field experts, numerous criteria that could affect audit quality in Turkey have been identified. However, the level of influence of these factors on each other is mostly addressed at a qualitative level in the literature, with insufficient attention given to quantitative and systematic analyses. To address this gap, the study employed the Fuzzy DEMATEL method, one of the multi-criteria decision-making methods and a powerful tool for analyzing causal relationships. Thanks to this method, bidirectional effects between criteria were determined, and it was revealed which criteria were cause variables and which were effect variables. The fuzzy logic approach provided the opportunity to evaluate the uncertainties inherent in expert opinions in a more accurate and realistic manner. The research systematically revealed how the criteria affecting audit quality interact with each other.
Benzer Tezler
- Basel II uygulamaları ve KOBİ'ler üzerine etkileri: Türkiye örneği
Basel II implementations and effects on SMSE :An example Türkiye
HAKAN ULUSU
- Yeni basel sermaye uzlaşısının (Basel II) KOBİ kredilerine etkileri
Effects of new basel capital accord (Basel II) on SMES' credits
KADİR BARUT
- Basel II temel düzenlemeleri ve uygulamalarının KOBİ'ler üzerindeki etkileri
The effects of Basel II fundamental arrangements and applications Ooer the SME?s
SULTAN GÖMCÜ
- Velilerin özel okul seçim kriterleri ve bu kriterlerin dayandığı kişisel değerleri: Bir karma yöntem araştırması
The private school choice criteria of parents and their personal values depending on these criteria: A mixed method research
HATİCE DERYA KARAKURT
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Eğitim ve ÖğretimMarmara ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ALİ ÖZDEMİR