Parkinsondaki görsel algısal defektlerin söylem üzerine etkisi
The effect of visual perceptual defects on discourse in Parkinson's disease
- Tez No: 1000139
- Danışmanlar: DOÇ. DR. DEMET AYGÜN ÜSTEL, DR. ÖĞR. ÜYESİ MERVE SAVAŞ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Dil ve Konuşma Terapisi, Language and Speech Therapy
- Anahtar Kelimeler: Algısal defekt, Parkinson hastalığı, Söylem üretimi, Perceptual defect, Parkinson's disease, Speech production
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Atlas Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Dil ve Konuşma Terapisi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Dil ve Konuşma Terapisi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Parkinson hastalığı, motor belirtilerin yanı sıra bilişsel, algısal ve iletişimsel işlevleri etkileyen nörodejeneratif bir hastalıktır. Görsel algısal süreçlerdeki bozulmalar; dikkat, görsel bütünleme ve figür–zemin ayırt etme gibi bilişsel mekanizmaları etkileyerek söylem üretiminde güçlükler yaratabilmektedir. Söylem üretimi, olayların mantıksal sırayla düzenlenmesini ve anlatının bütüncül bir yapı içinde sunulmasını gerektiren üst düzey bir dil becerisidir. Bu bağlamda, görsel algısal işlevler ile söylem üretimi arasındaki ilişkinin incelenmesi, Parkinson hastalığında iletişim bozukluklarının anlaşılması açısından önem taşımaktadır. Araştırmanın temel amacı, Parkinson hastalarının görsel algı ve dil üretim becerilerindeki bozuklukların, söylem üretimi süreçlerine nasıl yansıdığını ortaya koymaktır. Çalışmaya Parkinson hastalığı tanısı almış bireyler dâhil edilmiştir. Bilişsel durum Standartize Mini Mental Test ve İleri-Geri Sayı Menzili Testleri ile değerlendirilmiştir. Görsel algı becerileri Simultanagnozik Harf Eksiltme Testi, Lokal–Global Harfler (Navon) Testi, Poppelreuter Kesişen Şekiller Testi, Hooper Görsel Organizasyon Testi ve Tam Olmayan Daireler Testi ile ölçülmüştür. Söylem üretimi,“Kurbağa, Neredesin?”adlı resimsiz hikâye anlatımı yoluyla değerlendirilmiş; anlatılar Öykü Anlatma Değerlendirme Formu toplam puanı üzerinden analiz edilmiştir. Görsel algı becerileri ile söylem üretimi arasında anlamlı ilişkiler saptanmıştır. Poppelreuter ve Hooper Görsel Organizasyon testleri ile hikâye anlatım puanları arasında orta düzeyde pozitif korelasyonlar bulunmuştur (sırasıyla r = 0.53 ve r = 0.66, p < 0.01). Navon testinde ise negatif yönlü bir ilişki saptanmıştır (r = −0.43, p = 0.017). Hastalık şiddeti arttıkça (UPDRS-III, hastalık süresi ve Hoehn–Yahr evreleri) söylem üretim performansının anlamlı biçimde azaldığı belirlenmiştir (p < 0.001). Hafif evre hastalar harf eksiltme, Poppelreuter ve Hooper testlerinde daha yüksek performans gösterirken, ağır evrelerde performans anlamlı düzeyde düşmüştür (p = 0.007; p = 0.025). Navon ve Tam Olmayan Daireler testlerinde evreler arasında anlamlı fark saptanmamış ve tavan etkisi gözlenmiştir. Elde edilen bulgular, Parkinson hastalarında görsel algı ve dikkat işlevlerindeki bozulmaların söylem üretimini doğrudan etkilediğini göstermektedir. Görsel organizasyon ve figür–zemin ayırt etme becerilerindeki yetersizliklerin, anlatı bütünlüğü ve olay örgüsünün yapılandırılmasını zorlaştırdığı görülmüştür. Özellikle hastalık evresi ilerledikçe görsel algısal performansın azalması, söylem üretimindeki düşüşle paralel seyretmektedir. Bu durum, iletişim bozukluklarının yalnızca dilsel değil, aynı zamanda algısal ve bilişsel süreçlerle ilişkili çok boyutlu bir yapı sergilediğini düşündürmektedir. Bu çalışma, Parkinson hastalığında görsel algısal bozuklukların söylem üretimi üzerinde anlamlı ve belirleyici bir etkisi olduğunu göstermektedir. Bulgular, iletişim becerilerine yönelik değerlendirme ve müdahalelerde görsel algı süreçlerinin dikkate alınması gerektiğini ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
Parkinson's disease is a neurodegenerative disorder that affects not only motor symptoms but also cognitive, perceptual, and communicative functions. Impairments in visual perceptual processes can influence cognitive mechanisms such as attention, visual integration, and figure-ground discrimination, potentially leading to difficulties in speech production. Speech production is a high-level language skill that requires the logical organization of events and the presentation of a coherent narrative. In this context, examining the relationship between visual perceptual functions and speech production is crucial for understanding communication disorders in Parkinson's disease. The primary aim of this study is to elucidate how impairments in visual perception and language production skills in individuals with Parkinson's disease reflect on the processes of discourse production. The study included individuals diagnosed with Parkinson's disease. Cognitive status was assessed using the Standardized Mini Mental State Examination and the Forward-Backward Digit Span Test. Visual perceptual skills were evaluated through the Simultaneous Graphemic Extraction Test, the Navon Figure–Background Discrimination Test, the Poppelreuter Overlapping Figures Test, the Hooper Visual Organization Test, and the Incomplete Circles Test. Discourse production was assessed via a pictureless storytelling task titled“Where is the Frog?”and analyzed using the Storytelling Evaluation Form, with total scores reflecting overall narrative quality. Significant correlations were observed between visual perception measures and discourse production performance. Moderate positive correlations were found between the Poppelreuter and Hooper Visual Organization Test scores and storytelling performance (r = 0.53 and r = 0.66, p < 0.01, respectively). Conversely, a negative correlation was identified in the Navon test (r = -0.43, p = 0.017). As disease severity increased (as indicated by UPDRS-III scores, disease duration, and Hoehn–Yahr stages), a significant reduction in discourse production performance was noted (p < 0.001). Patients in the early stages demonstrated higher performance in the Graphemic Extraction, Poppelreuter, and Hooper tests, whereas performance declined significantly in advanced stages (p = 0.007; p = 0.025). No significant differences were found between stages in the Navon and Incomplete Circles tests, likely due to a ceiling effect. The findings indicate that impairments in visual perception and attentional functions in individuals with Parkinson's disease directly affect discourse production. Deficiencies in visual organization and figure-ground discrimination hinder the structuring of narratives and the coherence of event sequences. Moreover, the progressive decline in visual perceptual performance with disease advancement parallels decreases in discourse production, suggesting that communication disorders in Parkinson's are multifaceted, involving not only linguistic but also perceptual and cognitive processes. This study demonstrates that visual perceptual deficits have a significant and determinative impact on discourse production in Parkinson's disease. The results underscore the importance of incorporating visual perception assessments into communication evaluations and intervention strategies.
Benzer Tezler
- Deneysel parkinson modelinde görsel uyarılma potansiyel değişikliklerine İNOS ve NNOS'un etkisi
The effect of İNOS AND NNOS on visual evoked potentials in experimental parkinson's disease
SİNEM ARAS
- Parkinson hastalığı'nda sanal gerçeklik uygulamasının motor ve kognitif semptomlar üzerine etkilerinin klinik ve rest-fmrı ile değerlendirilmesi.
Using clinical tests and rest-fmri to evaluate the effects of virtual reality practice on motor and cognitive symptoms in parkinson's disease
FARZIN HAJ EBRAHIMI
Doktora
Türkçe
2020
Nörolojiİstanbul Medipol ÜniversitesiFizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
PROF. DR. LÜTFÜ HANOĞLU
- Alzheimer ve parkinson hastalığında nöropsikolojik değerlendirme ve olaya ilişkin potansiyeller
Başlık çevirisi yok
GÜLÜSTÜ KAPTANOĞLU
- Deneysel parkinson hastalığının görsel uyarılma potansiyellerinde oluşturduğu değişikliklere dokosaheksaenoik asit (DHA)'in etkisi ve mekanizması
The influence and the mechanism of docosahexaenoic acid (DHA) on visual evoked potentials in experimental parkinson's disease
ÖZLEM KÖSE
- Parkinson hastalığında harekete ilişkin kortikal potansiyeller
Movement related cortical potential of the parkinson disease
SERHAT SARSU