Beslenme ve diyet polikliniğine başvuran kadınların diyet öz yeterlilikleri ile hedonik açlık durumlarının değerlendirilmesi
Assessment of dietary self-efficacy and hedonic hunger states among women attending the nutrition and diet clinic
- Tez No: 1000140
- Danışmanlar: DOÇ. DR. HÜLYA KAMARLI ALTUN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Beslenme ve Diyetetik, Nutrition and Dietetics
- Anahtar Kelimeler: obezite, diyet öz yeterliliği, hedonik açlık, beslenme, obesity, dietary self-efficacy, hedonic hunger, nutrition
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Akdeniz Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışmada vücut ağırlığı kaybı için Beslenme ve Diyetetik Polikliniğine başvuran kadınların diyet öz yeterlilikleri ile hedonik açlık durumları arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Yöntem: Çalışma Antalya Şehir Hastanesi Beslenme ve Diyet Polikliniğine Temmuz 2024-Ocak 2025 tarihleri arasında başvuran 18-50 yaş arası 384 kadın birey üzerinde yürütülmüştür. Katılımcıların sosyodemografik özellikleri, beslenme alışkanlıkları, diyet öz yeterlilikleri ve hedonik açlık durumları sorgulanmış ve antropometrik ölçümleri (vücut ağırlığı, boy uzunluğu, bel çevresi, kalça çevresi ve boyun çevresi) alınmıştır. Ayrıca bireylerin 24 saatlik besin tüketim kayıtları alınmış ve günlük enerji, makro ve mikro besin ögesi içerikleri hesaplanmıştır. Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması 32,8±8,9 yıl ve Beden Kütle İndeksi ortalaması ise 32,1±4,8 kg/m2'dir. Çalışmaya katılan her 10 katılımcıdan 5'inin düşük diyet öz yeterliliğine (%52,3) sahip olduğu ve obez katılımcıların hafif şişmanlara kıyasla diyet öz yeterliliklerinin daha düşük olduğu bulunmuştur (p=0,001). Katılımcıların %54,7'si düşük hedonik açlığa sahip iken, obez kadınların hafif şişman olanlara kıyasla daha yüksek hedonik açlığa sahip olduğu saptanmıştır (p=0,001). Düşük diyet öz yeterliliğine sahip bireylerin çoğunluğu yüksek hedonik açlığa (%66,7) sahip iken yüksek diyet öz yeterliliğine sahip bireylerin %59,5'inin daha düşük hedonik açlık sahip olduğu bulunmuştur (p<0,001). Bireylerin diyet öz yeterlilikleri arttıkça hedonik açlık düzeylerinin azaldığı saptanmıştır (r=-0,397; p<0,001). Sonuç: Beslenme ve Diyet Polikliniğine vücut ağırlığı kaybı amacıyla başvuran kadın bireylerin diyet öz yeterliklerinin düşük ve diyet öz yeterliliği düşük olanlarda ise hedonik açlığın daha yüksek olduğu bulunmuştur. Bu nedenle vücut ağırlığı kaybı amacıyla diyetisyene başvuran hastaların mutlaka hedonik açlık durumları değerlendirilmeli, hedonik açlığı yüksek olan bireylere sağlıklı beslenme alışkanlıkları kazandırmaya ve diyet öz yeterliliğini artırmaya yönelik düzenli eğitimler verilerek, obezite oranının azaltılması hedeflenmelidir.
Özet (Çeviri)
Objective: This study aimed to investigate the relationship between dietary self-efficacy and hedonic hunger among women who visited the Nutrition and Dietetics Outpatient Clinic for weight loss. Method: The study was conducted on 384 female individuals aged 18-50 who applied to the Nutrition and Diet Clinic of Antalya City Hospital between July 2024 and January 2025. Participants' sociodemographic characteristics, dietary habits, dietary self-efficacy, and hedonic hunger status were assessed, and anthropometric measurements (body weight, height, waist circumference, hip circumference and neck circumference) were taken. In addition, the energy, macro, and micronutrient content of their diets was calculated from 24-hour dietary records. Results: The average age of participants was 32.8±8.9 years and their body mass indices were 32.1±4.8 kg/m². It was found that 5 out of every 10 participants in the study had low dietary self-efficacy (52.3%) and that obese participants had lower dietary self-efficacy compared to those who were slightly overweight (p=0.001). While 54.7% of participants had low hedonic hunger, obese women were found to have higher hedonic hunger compared to those who were slightly overweight (p=0.001). The majority of individuals with low dietary self-efficacy had high hedonic hunger (66.7%), while 59.5% of individuals with high dietary self-efficacy had lower hedonic hunger (p<0.001). It was found that as individuals' dietary self-efficacy increased, their levels of hedonic hunger decreased (r = -0.397; p < 0.001). Conclusion: It has been found that female individuals who visit the Nutrition and Diet Clinic for the purpose of weight loss have low dietary self-efficacy, and that those with low dietary self-efficacy have higher levels of hedonic hunger. Therefore, the hedonic hunger status of patients who consult a dietitian for weight loss should be assessed. Regular education should be provided to individuals with high hedonic hunger to instil healthy eating habits and increase dietary self-efficacy, with the aim of reducing obesity rates.
Benzer Tezler
- Tip 2 diyabetli hastaların öz yönetim ve beslenme bilgi düzeylerinin incelenmesi
Investigation of self-management and nutrition knowledge levels of patients with type 2 diabetes
EDA NUR MALA
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Halk Sağlığıİstanbul ÜniversitesiHalk Sağlığı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HALİM İŞSEVER
- Tip 2 diyabetli bireylerde yeme davranışları ve diyete uyum durumlarının değerlendirilmesi
Evaluation of eating behaviors and diet compliance in individuals with type 2 diabetes
MERVE GÜL ALTER
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Beslenme ve DiyetetikTrakya ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ LEYLA TEVFİKOĞLU PEHLİVAN
- Tip 2 diyabet tanısı almış yetişkin bireylerin fonksiyonel besinlere yönelik bilgi düzeyleri, yaklaşımları, tutumları ve tüketim durumlarının değerlendirilmesi
An evaluation of the knowledge levels, approaches, attitudes and consumption status of functional foods among adults diagnosed with type 2 diabetes
EVRA NUR AYDIN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Beslenme ve DiyetetikBaşkent ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MERVE ÖZDEMİR
- Prostat adenokarsinomlarında psa değerlerinin gleason skor ve klinik evre ile ilişkisi
The relation between psa and gleason score and clinical phase in prostate adenocarsinoma
HACI HASAN ESEN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2005
PatolojiSelçuk ÜniversitesiPatoloji Ana Bilim Dalı
PROF.DR. MUSTAFA CİHAT AVUNDUK
- Özel bir hastanenin beslenme ve diyet polikliniğine başvuran obez kadınların beslenme durumlarının değerlendirilmesi
Evaluation of nutritional status of obese women who applied to the diet and nutrition polyclinic of a special hospital
TUĞÇE ELMAAĞAÇLI
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Beslenme ve Diyetetikİstanbul Okan ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MÜVEDDET EMEL TÜFEKÇİ ALPHAN