Yalçın Koç felsefesinde matematiğin zemini sorunu
The problem of the ground of mathematics in Yalçin Koç's philosophy
- Tez No: 1000161
- Danışmanlar: PROF. DR. SÜLEYMAN DÖNMEZ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Felsefe, Philosophy
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Akdeniz Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Felsefe Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Yaşayan bir Türk filozofu olan Yalçın Koç, nazariyat sistemini ve nazariyat sistemi çerçevesinde nazari mantığı geliştirmiştir. Bu sistem ve bu mantık tamamen yenidir. Bunun için tezin ilk iki bölümü nazariyat siteminin ve nazari mantığın izahına ayrılmıştır. Koç, varolanın arkasındaki metafiziğe odaklanmıştır. Koç insanı aşkın dönem ve düşkün dönem olarak iki evrede ele almıştır. Aşkın, insanın anne karnında geçirdiği evredir. Koç'a göre bu evrede insan, ilahi olandan gelen bilgiye vasıtasız bir biçimde muhataptır. Bu evrede ben ve dış dünya, varlık ve bilgi gibi ayrımlar yoktur. Aşkın kendinde bütün varlığı ve bilgiyi“birlik”içerisinde seyretmektedir. İşte bu seyir işlemini Koç, nazariyat olarak isimlendirmektedir. İlahi olandan gelenin açılması ve aşkında inşa edilmesinin bütünü ise nazariyat sistemidir. Aşkının, ilahi olandan gelen suretli ismi mahiyeti ile birlikte bir anda idrak etmesinin yolu, suretli ismi teşrih etmesidir. Teşrihin kuralları ise nazari mantığı vermektedir. Koç, aşkın dönemin her şeyin zemini olduğunu düşünmektedir. Oysa modern matematik, Koç'un aşkın dönem olarak adlandırdığı dönemi matematiğin inşası açısından bir zemin olarak görmemektedir. Buradan hareketle Koç, modern matematiğin bir zemine oturmayan, tanımlar ve uzlaşılar üzerine bina edilen bir yapı olduğunu iddia etmektedir. Bu tezin ana problemi Koç'un bu eleştirisidir. Bu çerçevede öncelikle, Koç'un matematiği, aşkın dönem üzerinden bir zemine kavuşturma çabası ortaya konulmuştur. Sonrasında, matematik felsefesinin bazı önemli problemleri, modern matematiğin ve nazariyat sisteminin metinleri üzerinden karşılaştırmalı olarak ele alınmıştır. Ayrıca Koç ile yüz yüze üç görüşme yapılmıştır. Modern matematiğin kurucu filozoflarının/matematikçilerinin ve Yalçın Koç'un metinleri karşılıklı olarak analize tabi tutulmuştur. Biçimsel dil üzerinden geliştirilen matematiğin, Gödel tarafından ispatlanan eksiklik teoremleri sonucunda, kendi içinde tam ve tutarlı bir yapı olamayacağı görülmüştür. Buradan hareketle matematiğin, metafizik arkaplan görmezden gelinerek salt biçimsel dizgeler olarak ele alınamayacağı, matematiksel nesnelerin ve dolayısıyla matematiğin bir metafizik alana dayanması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Koç'un nazariyat sistemi ile biçimsel dizgeler en büyük eksikleri olan metafizik arkaplan çerçevesinde yeniden yapılandırılabilir.
Özet (Çeviri)
Yalçın Koç, a living Turkish philosopher, has developed a“nazariyat system”and, within that system,“nazari logic”. This system and logic are entirely new. Therefore, the first two chapters of this thesis are devoted to explaining this“nazariyat system”and“nazari logic”. Koç focuses on the metaphysics behind existence. He considers humanity in two stages: the transcendent stage and the inferior stage. The transcendent stage is the stage a person goes through in the womb. According to Koç, in this stage, a person is directly exposed to knowledge from the divine. In this stage, there are no distinctions between the self and the external world, existence and knowledge. The transcendent stage observes all existence and knowledge within itself in“unity.”Koç calls this observation process“nazariyat”. The entirety of the unfolding of what comes from the divine and its construction within the transcendent stage constitutes the theoretical system. The way for the transcendent stage to comprehend the form and essence of what comes from the divine stage simultaneously is to dissect the form and essence. The rules of anatomy provide the“nazari logic”. Koç believes that the transcendental period is the foundation of everything. However, modern mathematics does not see the period that Koç calls the transcendental period as a foundation for the construction of mathematics. Based on this, Koç argues that modern mathematics is a structure built not on a solid foundation, but on definitions and conventions. The main problem of this thesis is Koç's critique. Within this framework, firstly, Koç's attempt to ground mathematics in a transcendental context is presented. Subsequently, some important problems of the philosophy of mathematics are examined comparatively through the texts of modern mathematics and its theoretical systems. Three face-to-face interviews were conducted with Koç. In addition, the texts of the founding philosophers/mathematicians of modern mathematics and those of Yalçın Koç were subjected to comparative analysis. It has been shown that mathematics, developed through formal language, cannot be a complete and consistent structure in itself, as a result of the incompleteness theorems proven by Gödel. From this, it has been concluded that mathematics cannot be considered as purely formal systems ignoring its metaphysical background; mathematical objects, and therefore mathematics itself, must be based on a metaphysical realm. With Koç's nazariyat system, formal systems can be restructured within the framework of their greatest deficiency: the metaphysical background.
Benzer Tezler
- The Concept of substance in Kant`s and Schopenhauer`s antologies: A critical comparison
Kant ve Schopenhauer`in antolojilerinde cevher kavramı: Bir eleştirel karşılaştırma
NUR ATEŞ
- Aşkınlığın felsefî temelleri: Platon'da aşkınlık imkânı ve tecrübesi olarak felsefe
Philosophical foundations of transcendence: Philosophy as a possibility and experience of transcendence in Plato
BARAN BİNGÖL
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
FelsefeAnkara Sosyal Bilimler ÜniversitesiFelsefe Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET HİLMİ DEMİR
- Sühreverdî'nin Pertevnâme adlı eseri temelinde fizik ve metafiziğe ilişkin görüşleri
Suhrawardi's views on physics and metaphysics based on his work Partawnama
HÜSEYİN MÜSAVİ KOÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
DinErciyes ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SALİH YALIN
- Erken Hristiyan ve ilk Bizans resim ve kabartma sanatında kaynak ve okullar (2 cilt)
Sources and school of painting and sculpture during the early Christian and first Byzantine period
AHMET MEHMET KİPMEN
- Yalın üretim ve özel kısıtlı beklemesiz akış tipi çizelgeleme: Savunma sanayinde bir uygulama
Lean manufacturing and no-wait flowshop scheduling with special constraints: A case study at defense industry
HATİCE VURĞUN KOÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Endüstri ve Endüstri MühendisliğiGazi ÜniversitesiEndüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ERTAN GÜNER
