Kronik obstruktif akciğer hastalığı olan bireylerde algılanan sosyal desteğin ve bakım bağımlılığının değerlendirilmesi
Assessment of perceived social support and care dependency in individuals with chronic obstructive pulmonary disease
- Tez No: 1000166
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ASLIHAN ÖZTÜRK EYİMAYA
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hemşirelik, Halk Sağlığı, Nursing, Public Health
- Anahtar Kelimeler: Bakım bağımlılığı, hemşirelik, kronik obstruktif akciğer hastalığı, sosyal destek, Akciğer hastalıkları, Akciğer hastalıkları-obstrüktif, Algılanan sosyal destek, Bakım, Bağımlılık, Kronik hastalık, Care dependency, chronic obstructive pulmonary disease, nursing, social support, Lung diseases, Lung diseases-obstructive, Perceived social support, Maintenance, Dependency, Chronic disease
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Hemşirelik Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Kronik Obstruktif Akciğer Hastalığı Olan Bireylerde Algılanan Sosyal Desteğin ve Bakım Bağımlılığının Değerlendirilmesi Kronik Obstruktif Akciğer Hastalığı, dünya çapında yüksek morbidite ve mortaliteye yol açan önemli bir halk sağlığı sorunudur. Bakım bağımlılığının artışı ve algılanan sosyal destek düzeyi hastalıkla baş etmede kritik rol oynamaktadır. Bu tanımlayıcı ve kesitsel çalışmanın amacı Kronik Obstruktif Akciğer Hastalığı olan bireylerde algılanan sosyal destek düzeyleri ve bakım bağımlılığının değerlendirilmesidir. Araştırmanın verileri Mart 2025- Ekim 2025 tarihleri arasında Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı'nda toplanmıştır. Araştırmaya toplam 303 kronik obstruktif akciğer hastası dahil edilmiştir. Araştırmanın yapılabilmesi için gerekli kurum izni, etik kurul izni ve yazılı onam alınmıştır. Verilerin toplanmasında Kişisel Bilgi Formu, Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği ve Bakım Bağımlılığı Ölçeği kullanılmıştır. Sosyodemografik ve klinik özelliklerin tanımlanmasında sayı, yüzde, ortalama, standart sapma, minimum, maksimum, medyan ve çeyrekler arası açıklık değerleri kullanılmıştır. Sürekli değişkenler için ortalama, standart sapma ve medyan değerleri kullanılmıştır. Kategorik değişkenler için frekans ve yüzde dağılımları hesaplanmıştır. Analizler sonucunda bakım bağımlılığı ölçek puanları ile çok boyutlu algılanan sosyal destek ölçek puanları arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki bulunmuştur (p<0,001). Araştırmanın sonucunda eğitim düzeyi yüksek bireylerin, kadınların ve evli bireylerin daha güçlü sosyal destek algısına sahip olduğu; yaşlı, düşük gelirli, eşini kaybetmiş veya sık hastane yatışı olan kronik obstruktif akciğer hastalarının ise sosyal destek düzeyinin azaldığı görülmüştür. Bakım bağımlılığı açısından hastalığın ilerleyen evrelerinde bağımsızlığın giderek azaldığı, yaş ve hastalık şiddetinin bireyin daha fazla yardım ihtiyacını artırdığı; diğer taraftan eğitim, aktif çalışma durumu ve güçlü sosyal ağların bağımsızlığı destekleyici rol üstlendiği belirlenmiştir. Sonuç olarak kronik obstruktif akciğer hastalığı olan bireylerde sosyal destek ağlarının güçlendirilmesi, bakım bağımlılığını azaltıcı ve hastalık yönetimini kolaylaştırıcı bir rol üstlenmektedir. Hemşirelik bakımında sosyodemografik ve klinik farklılıkların dikkate alınması, aile ve sosyal çevrenin sürece aktif katılımının sağlanması ve hastalara yönelik eğitim programlarının geliştirilmesi önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
Assessment of Perceived Social Support and Care Dependency in Individuals with Chronic Obstructive Pulmonary Disease Chronic Obstructive Pulmonary Disease is an important public health problem that leads to high morbidity and mortality worldwide. The increase in care dependency and the perceived level of social support play a critical role in coping with the disease. The aim of this descriptive and cross-sectional study was to evaluate the levels of perceived social support and care dependency among individuals diagnosed with Chronic Obstructive Pulmonary Disease. The research data were collected between March 2025 and October 2025 at the Department of Pulmonology of Ankara University Faculty of Medicine Hospital. A total of 303 patients with Chronic Obstructive Pulmonary Disease were included in the study. Institutional approval, ethics committee approval, and written informed consent were obtained prior to data collection. Data were collected using the Personal Information Form, the Multidimensional Scale of Perceived Social Support, and the Care Dependency Scale. In the description of sociodemographic and clinical characteristics, frequency, percentage, mean, standard deviation, minimum, maximum, median, and interquartile range values were used. For continuous variables, mean, standard deviation, and median values were calculated, while categorical variables were analyzed using frequency and percentage distributions. The analyses revealed a statistically significant positive correlation between care dependency scale scores and multidimensional perceived social support scale scores (p < 0.001). The results showed that individuals with higher education levels, women, and married patients had stronger perceptions of social support, whereas elderly, low-income, widowed patients, or those with frequent hospitalizations had lower levels of perceived social support. Regarding care dependency, independence was found to decline progressively in advanced stages of Chronic Obstructive Pulmonary Disease, with age and disease severity increasing the need for assistance. Conversely, education, active employment, and strong social networks played a supportive role in maintaining independence. In conclusion, strengthening social support networks among individuals with Chronic Obstructive Pulmonary Disease plays a crucial role in reducing care dependency and facilitating disease management. In nursing practice, it is recommended to consider sociodemographic and clinical differences, ensure active involvement of family and social environments in the care process, and develop patient-centered educational programs.
Benzer Tezler
- Kronik obstrüktif akciğer hastalığı olan bireylerde algılanan sosyal desteğin ilaç uyumu ve yaşam kalitesi ile ilişkisi
The relationship of perceived social support with medication adherence and quality of life in individuals with chronic obstructive pulmonary disease
EBRU PARLAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
HemşirelikÇanakkale Onsekiz Mart ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SEVDA EFİL
DR. ESMEHAN AKPINAR
- Kronik obstrüktif akciğer hastalığı olan bireylerde anksiyete düzeyinin algılanan sosyal destek üzerindeki etkisinin incelenmesi
Investigation of the effect of anxiety level on perceived social support in individuals with chronic obstructive pulmonary disease
CEYLAN UÇAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
HemşirelikÇankırı Karatekin ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ASLI TOK ÖZEN
- Kronik obstrüktif akciğer hastalarının sosyal destek ve yaşam bağlılığı arasındaki ilişki
Relationship between social support and life engagement in patients with chronic obstructive pulmonary disease
GİZEM BÜYÜKARSLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
HemşirelikAksaray ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜLER DURU AŞİRET
- Kronik obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH) olan bireylerde öz etkililik ve algılanan sosyal destek düzeylerinin belirlenmesi
Determining self- efficacy and perceived social support levels in individuals with chronic obstructive pulmonary disease (COPD)
ELİF GÖNÜL VAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
İç HastalıklarıTrakya ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SERAP ÜNSAR
- Kronik obstrüktif akciğer hastalığı olan bireylere bakım verenlerin bakım yükü ve algıladıkları sosyal destek düzeyi
The care burden of the caregivers of patients with chronic obstructive pulmonary disease and their percieved social support level
BÜŞRA UYAN