Ne-nerede-ne zaman görev performansı testinin Kürtçe'nin Kurmanci lehçesi adaptasyon çalışması
Adaptation of the where-when-what task performance test into the Kurmanji dialect of Kurdish
- Tez No: 1000165
- Danışmanlar: PROF. DR. İBRAHİM HAKAN GÜRVİT
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Psikoloji, Nöroloji, Psikiyatri, Psychology, Neurology, Psychiatry
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sinir Bilimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İleri Nörolojik Bilimler Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Geleneksel bir bellek testi olmayan Ne-Nerede-Ne Zaman (3N) görevinin Kürtçe'ye uyarlanması süreciyle beraber ACE-R Kürt popülasyonuna kültürel ve dilsel olarak uyarlanarak Ana dili Kürtçe olan ve ya Doğu ve Güneydoğu Anadolu'da yaşayan vatandaşların kısa bir nöropsikolojik değerlendirmesi amaçlanmaktadır. 2 farklı aşamadan oluşan araştırmaya pilot çalışmada 24 kişi, sonraki aşamada sağlıklı katılımcı olarak 115 test çalışmaları yapılmıştır. Katılımcılar yaş (18-35Yaş Arası, 55-75 Yaş Arası), eğitim (5-11 Yıl Arası Eğitim, 12 Yıl ve Üstü Eğitim) ve cinsiyet gibi değişkenler çerçevesinde gruplandırılmıştır. İstatiksel analizler sonucunda testlerin birçoğunda 18-35 Yaş Arası katılımcı grubunun 55-75 Yaş Arası katılımcı grubuna oranla, 12 Yıl ve Üstü Eğitimli katılımcı grubunun 5-11 Yıl Arası Eğitimli katılımcı grubuna oranla anlamlı olarak daha iyi test performanları ortaya koyduğunu göstermektedir. Cinsiyet değişkeninin de bazı alt test puanlarında anlamlı sonuçlar ortaya koyduğu anlaşılmaktadır. Korelasyon sonuçları testler arasında anlamlı ilişkiler ortaya koyarak testlerin güvenirliği ve geçerliliğini desteklemiştir. Aynı zamanda 3N testi eğitim ve cinsiyet gibi oldukça belirleyici değişkenlerden minimum düzeyde etkilendiği doğrudan yaş değişkenine bağlı olarak değişim gösterdiği anlaşılmaktadır. Elde edilen bulgular sonucunda nöropsikolojik test performansının ilerleyen yaşla beraber olumsuz bir yönde değişim yaşadığını ortaya koymaktadır. Eğitim düzeyinin artmasıyla beraber test performanslarında bir iyileşme olabileceği anlaşılmaktadır. Eğitim ve cinsiyet gibi değişkenlerden minimum etkilenen ve okur yazarlık gerektirmeyen maliyeti oldukça düşük bir bellek değerlendirme testi olarak 3N testi erken tanı ve tedavide kolaylık sağlayabileceği anlaşılmaktadır. Nörolojik hastalıkların nöropsikolojik test performansına bağlı olarak erken tanı alabileceğine ve tedavisinin yapılabileceğine yönelik bir anlayış oluşmaktadır. Ek olarak bireylerin ana dillerinde değerlendirilmesi ve kültüre özgü norm değerlerinin mutlak suretle oluşturulması gerektiği anlaşılmıştır.
Özet (Çeviri)
The present study aims to adapt the What-Where-When (3W) task—a non-traditional memory assessment—to the Kurdish language and to culturally and linguistically adapt the Addenbrooke's Cognitive Examination-Revised (ACE-R) for the Kurdish population. The primary objective is to provide a brief neuropsychological evaluation for individuals whose native language is Kurdish or who reside in Eastern and Southeastern Anatolia. The research was conducted in two phases: a pilot study involving 24 participants and a subsequent phase with 115 healthy participants. Participants were stratified according to age (18–35 years and 55–75 years), education level (5–11 years and 12+ years), and gender. Statistical analyses revealed that, across most tests, participants aged 18–35 years and those with 12+ years of education exhibited significantly superior performance compared to their respective counterparts (55–75 years and 5–11 years of education). Gender emerged as a significant factor in certain subtest scores. Correlation analyses demonstrated meaningful inter-test relationships, thereby supporting the reliability and validity of the instruments. Notably, the 3W task was minimally influenced by education and gender, showing variation predominantly associated with age. The findings indicate that neuropsychological test performance declines progressively with advancing age. Higher education levels appear to be associated with improved test performance. As a low-cost, literacy-independent memory assessment tool minimally affected by education and gender, the 3W task may facilitate early diagnosis and intervention. The results underscore the potential for early detection and treatment of neurological disorders based on neuropsychological performance. Furthermore, it is evident that individuals must be evaluated in their native language and that culture-specific normative values are essential.
Benzer Tezler
- A gradual approach in portfolio selection problem: Optimization by using fuzzy approach with SSD efficiency test
İkinci derece stokastik baskınlıkta verimlilik testi ve bulanık mantık yaklaşımı ile iki aşamalı bir portföy optimizasyonu
CELAL BARKAN GÜRAN
Doktora
İngilizce
2015
İşletmeİstanbul Teknik Üniversitesiİşletme Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. OKTAY TAŞ
- An Evaluation of statistical data analysis method for water quality assesment
Su kalitesi belirlenmesi için istatistiksel veri analiz metodlarının değerlendirilmesi
MURAT MERİÇ
Yüksek Lisans
İngilizce
1998
Çevre Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiÇevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BİLSEN BAYKAL
- İşletmelerde eğitim ihtiyaçlarının sayısallaştırılması
Quatification of training needs in organizations
SELİN YIDIRIM
Yüksek Lisans
Türkçe
2004
Endüstri ve Endüstri Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiEndüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF.DR. AHMET FAHRİ ÖZOK
- A methodology for energy optimization of buildings considering simultaneously building envelope HVAC and renewable system parameters
Binalarda yapı kabuğu, mekanik sistemler ve yenilenebilir enerji sistemleri parametrelerinin eş zamanlı enerji optimizasyonu için bir yöntem
MELTEM BAYRAKTAR
Doktora
İngilizce
2015
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYŞE ZERRİN YILMAZ
PROF. DR. MARCO PERINO
- Evaluation des performances des projets de l'affaire électronique basé sur GRC en utilisant le tableau de bord équilibré et management de capital client
CRM bazlı e-iş proje performanslarının dengelenmiş skorkartı ve entelektüel müşteri sermayesi yönetimi ile değerlendirilmesi
BURHAN BURÇ KILIÇER
Yüksek Lisans
Fransızca
2004
Endüstri ve Endüstri MühendisliğiGalatasaray ÜniversitesiEndüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF.DR. ETHEM TOLGA