Anahtarlı roman kavramı ve Türk edebiyatındaki seyri
The concept of the roman à clef and its evolution in Turkish literature
- Tez No: 1000208
- Danışmanlar: DOÇ. DR. SEÇİL DUMANTEPE
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Türk romanı, Turkish novel
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İzmir Katip Çelebi Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Anahtarlı roman, gerçek kişilerin kurgusal isimler taşıyan karakterler aracılığıyla temsil edildiği bir roman türüdür. Anahtarlı romanda kurmaca ile gerçek arasındaki sınırlar muğlaktır. Okurların, isimleri değiştirilmiş olsa da gerçek kişileri tanımaları beklenir. Bu türde, karakterlerin gerçek hayattaki karşılıklarının teşhis edilebilmesi için genellikle isimlerde ufak değişikliklere gidilir. Karakterlerle gerçek kişiler arasındaki bağ, metin içi işaretler ve yanmetinler üzerinden kurulur. Bu çalışma, anahtarlı roman türü hakkında kuramsal bir çerçeve çizmeyi ve bu türün Türk edebiyatındaki seyrini incelemeyi amaçlamaktadır. Bu doğrultuda çalışmanın ilk bölümünde anahtarlı romanın tanımı, kapsamı ve tarihî gelişimi ele alınmış, türün komşu türlerle ilişkileri ve kendi içindeki sınıflandırılmasına değinilmiştir. Ayrıca anahtarlı romanlar etrafındaki estetik, etik ve hukuki tartışmalar ile eserlerin yankıları değerlendirilmiştir. İkinci bölümde ise seçilmiş olan örnek metinlerden hareketle anahtarlı romanların Türk edebiyatındaki serüveni, belirlenen tür özellikleri üzerinden incelenmiştir. Çalışmanın sonunda anahtarlı romanların kurmaca ile gerçeği harmanlayan melez bir roman türü olduğu ve Tanzimat Dönemi'nden günümüze değin Türk edebiyatında önemli bir yer tuttuğu neticesine varılmıştır. Bu çalışma, büyük ölçüde ihmal edilmiş bir tür olan anahtarlı romanlara dair literatürdeki boşluğu doldurmayı amaçlamaktadır.
Özet (Çeviri)
The roman à clef is a literary genre in which real-life figures are portrayed through characters given fictional names. The boundaries between fiction and reality are blurred in the roman à clef. Readers are expected to recognize real individuals despite their altered names. In this genre, slight changes are usually made to names so that the characters' real-life counterparts can be identified. The link between characters and real-life figures is established through intratextual markers and paratexts. This study aims to outline a theoretical framework for the roman à clef and to examine its evolution within Turkish literature. In this context, the first part of the study addresses the definition, scope, and historical development of the roman à clef and considering its relationship with related genres and its internal typology. Furthermore, the aesthetic, ethical, and legal debates surrounding romans à clef, as well as the impact of such works, are analyzed. The second part examines the development of the roman à clef in Turkish literature through selected examples, based on characteristics of the genre. The study concludes that the roman à clef is a hybrid novelistic genre that blends fiction and reality and occupies a significant place in Turkish literature from the Tanzimat Era to the present. This study aims to fill a gap in the literature on the roman à clef, a largely neglected genre.
Benzer Tezler
- Yapı ve tür bakımından oksimoron (Modern Türk şiiri örnekleri bağlamında dil incelemesi)
Başlık çevirisi yok
HASAN İSİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
Türk Dili ve EdebiyatıDicle ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. CAŞTEĞİN TURGUNBAYER
- Nazlı Eray'ın hikâye ve romanlarında Ankara'nın kentsel bellek mekânları
Urban memory spaces of Ankara in Nazlı Eray's works
AYŞEN ALPASAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Türk Dili ve EdebiyatıHacettepe ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SIDDIKA DİLEK YALÇIN ÇELİK
- Yap-fiiliyle yapılan birleşik fiiller ve bunların tamlayıcılarla kullanılışı
Compound verbs made with the build-verb and their use with complements
ASSİYE SEHER
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Türk Dili ve EdebiyatıSelçuk ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MENŞURE AŞCI
- Türk sineması'nda anlatım tarzlarına göre edebiyat uyarlamaları
Literary adaptations and filmic narration in Turkish cinema
ÖZLEM BARUT
Yüksek Lisans
Türkçe
2007
İletişim BilimleriGazi ÜniversitesiRadyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
Y.DOÇ.DR. AHMET GÜRATA
- Cumhuriyet Dönemi Türk romanında kamusal alan (1923-1950)
The public sphere in the Turkish novel of Republican Period (1923-1950)
ABDULGAFUR GÜLER
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Türk Dili ve Edebiyatıİstanbul Medeniyet ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. TURGAY ANAR