Baş-boyun ışınlamalarında metal protez artefaktlarının hedef ve kritik organlarının absorbe doz düzeylerine etkisinin araştırılması: Fantom çalışması
Investigation of the effect of metal prosthesis artifact on the absorbed dose levels of target and critical organs in head and neck irradition: Phantom study
- Tez No: 1000226
- Danışmanlar: PROF. DR. SEMRA ÖZDEMİR, DR. NURAL PASTACI ÖZSOBACI
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Biyofizik, Radyasyon Onkolojisi, Fizik ve Fizik Mühendisliği, Biophysics, Radiation Oncology, Physics and Physics Engineering
- Anahtar Kelimeler: Biyofizik, Dozimetre, Fantomlar, Radyasyon fiziği, Radyasyon onkolojisi, Üç boyutlu baskı, Biophysics, Dosimeter, Phantoms, Radiation physics, Radiation oncology, 3D printing
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Biyofizik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Radyoterapi uygulamalarında ışınlanan hedef volüm çevresindeki organların aldığı radyasyon dozu dikkatle değerlendirilmelidir. Tedavi planlamasında, ışınlanacak hedef volümlerin ve kritik yapıların doğru tanımlanması, tedavi başarısını ve doz hesaplamalarının doğruluğunu doğrudan etkilemektedir. Bilgisayarlı tomografi (BT) simülatörleri ile elde edilen üç boyutlu (3B) hasta görüntüleri, tedavi planlama sistemlerine (TPS) aktarılmakta ve Hounsfield Unit (HU) değerleri kullanılarak dokuların elektron yoğunlukları hesaplanmaktadır. Bu sayede radyasyonun farklı dokularla etkileşimi modellenebilmekte ve hassas doz dağılımları elde edilebilmektedir. Ancak baş-boyun radyoterapisinde sıkça karşılaşılan dental implantlar gibi yüksek atom numaralı metalik yapılar, BT görüntülerinde ışın sertleşmesi ve saçılma nedeniyle metal artefaktlara sebep olmaktadır. Bu artefaktlar, doku yoğunluklarının hatalı hesaplanmasına ve doz dağılımlarında sapmalara neden olarak tedavi güvenilirliğini olumsuz etkilemektedir. Metal artefakt azaltma (MAR) yazılımları ile, daha gerçekçi görüntüler ve doğru doz hesaplamaları elde edilmesini hedeflenmektedir. Bu çalışma, 3B yazıcı ile üretilen bir fantomun içerisine dental implantlar yerleştirilerek ve yerleştirilmeden yapılmıştır. MAR yazılımı ile BT' si çekilerek yapılan bu çalışmada dental implant yokluk ve varlık koşullarında hedef volüm ve normal dokuların aldığı dozlar karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiştir. MAR tekniği uygulanarak elde edilen BT görüntüleri üzerinden yapılan TPS hesaplamaları ile OSL dozimetre ve EBT4 film ölçümleri karşılaştırıldığında, implantın yokluğunda ve varlığında tedavi alanına yakın bölgelerde TPS ve OSLD verilerinin genel olarak uyumlu olduğu görülmüştür.
Özet (Çeviri)
In radiotherapy applications, the radiation dose received by organs surrounding the irradiated target volume must be carefully evaluated. In treatment planning, the correct definition of the irradiated target volumes and critical structures directly affects the success of the treatment and the accuracy of dose calculations. Three-dimensional (3D) patient images obtained with computed tomography (CT) simulators are transferred to treatment planning systems (TPS), and electron densities of tissues are calculated using Hounsfield Unit (HU) values. In this way, the interaction of radiation with different tissues can be modeled and precise dose distributions can be obtained. However, metallic structures with high atomic numbers, such as dental implants, which are frequently encountered in head and neck radiotherapy, cause metallic artifacts in CT images due to radiation hardening and scattering. These artifacts lead to inaccurate calculations of tissue densities and deviations in dose distributions, negatively affecting the reliability of the treatment. Metal artifact reduction (MAR) software aims to achieve more realistic images and accurate dose calculations. This study was conducted with and without dental implants placed inside a 3D-printed phantom. Using MAR software to perform CT scans, the doses received by the target volume and normal tissues were comparatively evaluated under conditions of dental implant absence and presence. When TPS calculations performed on CT images obtained using the MAR technique were compared with OSL dosimetry and EBT4 film measurements, it was observed that TPS and OSLD data were generally consistent in areas close to the treatment site, both in the absence and presence of the implant.
Benzer Tezler
- Hodgkin lenfoma tanılı hastalarda farklı alan ışınlamalarında 3 boyutlu konformal radyoterapi (3b-krt), tomoterapi ve volumetrik ayarlı ark terapi (vmat) planlama tekniklerinin dozimetrik karşılaştırılması
Dosimetric comparasion of three dimensional conformal radiotherapy (3d-crt), tomotherapy and volumetric modulated arc therapy (vmat) planing techniques i̇n different fields in patients with hodgkin lymphoma
PINAR ERDOĞAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
Fizik ve Fizik MühendisliğiUludağ ÜniversitesiRadyasyon Onkolojisi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MERAL KURT
- Baş boyun ışınlamalarında tek ve çoklu izomerkez VMAT planların dozimetrik kabul kriterleri açısından analizi
Analysis of single and multi isocenter VMAT plans in head and neck irradiation in terms of dosimetric acceptance parameters criteria
HATİCE SEVİNÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
OnkolojiAcıbadem Mehmet Ali Aydınlar ÜniversitesiSağlık Fiziği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MELTEM SERİN
- The effect of the use of thermoplastic mask on skin dose in head and neck irradiation
Baş ve boyun ışınlamalarında termoplastik maske kullanımının cilt dozuna etkisi
ELÇİN İLKE OKUR
Yüksek Lisans
İngilizce
2019
Fizik ve Fizik MühendisliğiAnkara ÜniversitesiMedikal Fizik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ŞABAN ÇAKIR GÖKÇE
DOÇ. DR. GAYE ÖZGÜR ÇAKAL
- Baş-boyun kanserlerinin radyoterapisinde alan doğruluğunun port filmle kontrolü
The assurance of the accuracy of localisation in the head and neck cancer radiotherapy with port film
YASEMİN ÖRS
Yüksek Lisans
Türkçe
2006
OnkolojiAtatürk ÜniversitesiRadyasyon Onkolojisi Ana Bilim Dalı
Y.DOÇ.DR. MEHMET KOÇ