Karanlık üçlü'de şema modları ve mizaç
Schema mods and temperament in dark triad
- Tez No: 1000250
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ TUBANUR BAYRAM KUZGUN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Arel Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Paulhus ve Williams (2002), içten olmama, vicdansızlık, empati eksikliği, kendi çıkarları doğrultusunda manipülasyona baş vurma, ikiyüzlülük ve saldırganlık gibi özelliklerde ortaklaşan subklinik seviyedeki narsisizm, psikopati ve Makyavelizm kişilik özelliklerini Karanlık Üçlü olarak adlandırmışlardır. Bu çalışmanın amacı Karanlık Üçlü'de şema modlarını ve mizacı inceleyerek Karanlık Üçlü'nün doğasını, olası yordayıcılarını açığa çıkarmaktır. Ayrıca literatürde Karanlık Üçlü'nün alt boyutlarının araştırılmasına dair eksiklikler ve öneriler mevcut olduğundan Karanlık Üçlü'nün alt boyutlarını saptayabilen ölçekler kullanılarak araştırmanın değişkenleri ile Karanlık Üçlü'nün boyutları arasındaki ilişkiler de ortaya koyularak alana katkı sunmak amaçlanmıştır. Mizaç ve şema modları arasındaki ilişkiler de Karanlık Üçlü çerçevesinde incelenmiştir. Klinik tanı almamış 396 yetişkin bireyde MACH-IV, Levenson Öz Bildirim Psikopati Ölçeği, Narsisistik Kişilik Envanteri-13, Kısa Şema Mod Envanteri ve Davranışsal İnhibisyon/Davranışsal Aktivasyon Ölçeği uygulanarak araştırma yapılmıştır. İşlevsel olmayan şema modlarının artışının Karanlık Üçlü eğilimleri de artırdığını bulunmuştur. Özellikle Aşırı Telafi ve Teslimci Modlar gibi şema modlarının karanlık kişilik yapılarını güçlü biçimde yordaması dikkat çekicidir. Ayrıca mizaç özelliklerinin, Karanlık Üçlü kişilik özellikleri üzerinde hem doğrudan hem de işlevsiz şema modları aracılığıyla dolaylı bir etkiye sahip olduğu ortaya koyulmuştur.
Özet (Çeviri)
Paulhus and Williams (2002) described subclinical levels of narcissism, psychopathy, and Machiavellianism—characterized by traits such as insincerity, callousness, lack of empathy, manipulativeness for personal gain, duplicity, and aggression—as the Dark Triad. The aim of this study was to examine the schema modes and temperament within the Dark Triad to better understand its nature and potential predictors. Additionally, given the gaps and recommendations in the literature regarding the investigation of the subdimensions of the Dark Triad, this study aimed to contribute to the field by using scales capable of identifying these subdimensions and exploring the relationships between the study variables and the Dark Triad components. The relationships between temperament and schema modes were also analyzed within the Dark Triad framework. The study was conducted with 396 adult participants without clinical diagnoses, using the MACH-IV, Levenson Self-Report Psychopathy Scale, Narcissistic Personality Inventory-13, Short Schema Mode Inventory, and Behavioral Inhibition/Behavioral Activation Scales. Results indicated that increases in maladaptive schema modes were associated with higher levels of Dark Triad tendencies. Schema modes such as the Overcompensatory and Compliant modes were particularly strong predictors of dark personality traits. Moreover, temperament traits were found to exert both direct effects on Dark Triad personality features and indirect effects mediated through maladaptive schema modes.
Benzer Tezler
- Yetı̇şkı̇n bı̇reylerde karanlık üçlü kı̇şı̇lı̇k özellı̇klerı̇nı̇n yordanmasında erken dönem uyumsuz şemaların rolü
The role of early maladaptive schemas in predicting dark triad personality traits in adults
DAMLA GENÇER
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
PsikolojiDüzce ÜniversitesiRehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. TUĞBA SEDA ÇOLAK TURAN
- Novel semiconductor nano-structures for photocatalytic applications
Fotokatalitik uygulamalar için yeni yarı iletken nano yapılar
FATİH ARLI
Doktora
İngilizce
2022
EnerjiAnkara Yıldırım Beyazıt ÜniversitesiEnerji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. KUROŞ SALİMİ
- HEXACO ve Karanlık Üçlü kişilik özelliklerinin etiksel karar verme davranışına etkisi: Varyans tabanlı yapısal eşitlik modellemesi ile muhasebe meslek mensupları üzerine bir araştırma
The effect of HEXACO and Dark Triad personality traits on ethical decision-making behavior: A study on professional accountants with variance-based structural equation modeling
BAYRAM ERKİN AY
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
İşletmeBurdur Mehmet Akif Ersoy ÜniversitesiMuhasebe ve Finansal Yönetim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FERHAT BİTLİSLİ
- In which organizational culture do employees with dark personality traits show organizational commitment? The mediating role of perceived person-organization fit
Karanlık kişilik özelliklerine sahip çalışanlar hangi kurum kültüründe kuruma bağlılık gösterir? Algılanan kişi kurum uyumunun aracı rolü
ECE BAYKAL
Yüksek Lisans
İngilizce
2026
PsikolojiÇankaya ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ASLI GÖNCÜ KÖSE
- Polybutadiene photovulcanization: A novel approach using phenacylbromide under uv-a irradiation for the production of robust thermosets
Polibütadienin fotovulkanizasyonu: Uv-a ışıması altında fenaçil bromür ile dayanıklı termosetlerin üretimi için yeni bir yaklaşım
RAGIB TALHA UZUN
Yüksek Lisans
İngilizce
2026
Kimyaİstanbul Teknik ÜniversitesiKimya Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BARIŞ KIŞKAN