Yaşlı bireylerde yeme farkındalığı ile yaşam kalitesi arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examination of the relationship between eating awareness and quality of life in elderly individuals
- Tez No: 1000282
- Danışmanlar: PROF. DR. HALİT TANJU BESLER
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Beslenme ve Diyetetik, Nutrition and Dietetics
- Anahtar Kelimeler: Yeme Farkındalığı, Yaşam Kalitesi, Yaşlılık, Huzurevi, Sağlıklı Yaşlanma, Mindful Eating, Quality of Life, Elderly, Nursing Home, Healthy Aging
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Aydın Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, yaşlı bireylerde yeme farkındalığı düzeyleri ile yaşam kalitesi arasındaki ilişkinin incelenmesi amacıyla gerçekleştirilmiştir. Tanımlayıcı ve ilişkisel tarama modeli kullanılan bu çalışma, İstanbul ilinde yer alan iki kamuya bağlı kurum olan Beylikdüzü Huzurevi ve Bahçelievler Huzurevi'nde Haziran–Temmuz 2025 tarihleri arasında yürütülmüştür. Araştırmanın evrenini bu iki huzurevinde ikamet eden yaşlı bireyler oluştururken, örneklemini ise araştırmaya katılmayı kabul eden ve belirlenen kriterlere uygun 113 birey meydana getirmiştir. Örneklem seçiminde amaçlı örnekleme yöntemi tercih edilmiştir. Veriler, katılımcılarla yüz yüze yapılan görüşmeler aracılığıyla toplanmış olup; demografik bilgi formu, Yeme Farkındalığı Ölçeği (YFO-30) ve Yaşam Kalitesi Ölçeği (SF-12) kullanılmıştır. Elde edilen verilerin analizinde SPSS 25.0 istatistik programı kullanılmış; tanımlayıcı istatistiklere ek olarak, bağımsız gruplarda t-testi, tek yönlü ANOVA ve korelasyon analizi uygulanmıştır. Araştırma sonuçlarına göre, yaşlı bireylerde yeme farkındalığı düzeylerinin genel olarak orta-yüksek düzeyde olduğu saptanmıştır. Yaşam kalitesi düzeyleri ise özellikle fiziksel sağlık boyutunda daha düşük düzeyde bulunmuştur. Ayrıca bireylerin sahip olduğu kronik hastalıklar, ilaç kullanımı, beslenme alışkanlıkları gibi çeşitli sağlık durumlarının, yeme farkındalığı düzeyleri üzerinde istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar oluşturduğu belirlenmiştir. Yeme farkındalığı ile yaşam kalitesi arasında ise pozitif yönlü anlamlı bir ilişki olduğu gözlemlenmiştir; bu durum, yeme farkındalığı arttıkça yaşam kalitesi düzeyinin de yükseldiğini ortaya koymaktadır. Bu bulgular doğrultusunda, yaşlı bireylerin yaşam kalitesini artırmak ve sağlıklı yaşlanmalarını desteklemek amacıyla, yeme farkındalığını geliştirmeye yönelik hem bireysel hem de kurumsal düzeyde müdahalelerin ve eğitim programlarının planlanması ve uygulanması önerilmektedir. Bu tür çalışmaların, yaşlı bakım hizmetlerine entegre edilmesiyle, yaşlı bireylerin hem beslenme davranışlarının hem de genel yaşam memnuniyetlerinin iyileştirilmesine katkı sağlayacağı düşünülmektedir.
Özet (Çeviri)
This study was conducted to examine the relationship between mindful eating levels and quality of life among elderly individuals. Utilizing a descriptive and correlational research design, the study was carried out in two public nursing homes located in Istanbul, namely Beylikdüzü Nursing Home and Bahçelievler Nursing Home, between June and July 2025. The population consisted of elderly residents living in these nursing homes, and the sample comprised 113 individuals who met the inclusion criteria and agreed to participate. The sampling method employed was purposive sampling. Data were collected through face-to-face interviews using a demographic information form, the Mindful Eating Questionnaire (MEQ-30), and the Short Form Health Survey (SF-12). The data were analyzed using SPSS version 25.0. In addition to descriptive statistics, independent samples t-test, one-way ANOVA, and correlation analyses were performed. According to the results, the mindful eating levels of the elderly participants were found to be at a moderate-to-high level, while their quality of life scores, particularly in the physical health dimension, were lower. It was also determined that certain health-related variables, such as presence of chronic diseases, medication use, and dietary habits, had statistically significant effects on various subdimensions of mindful eating. Furthermore, a positive and significant relationship was observed between mindful eating and quality of life; indicating that as mindful eating increased, so did the quality of life. Based on these findings, it is recommended that both individual-level and institutional-level interventions and educational programs be developed to enhance mindful eating in elderly populations. Integrating such practices into elderly care services is believed to contribute to the improvement of both nutritional behavior and overall life satisfaction in this age group.
Benzer Tezler
- Obezite hastalarında yaşam kalitesi ve anksiyete ilişkisi
Quality of life in obesity patients and relationship with anxiety
SEYİTALİ SİNAN DAĞBAKAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
PsikolojiÜsküdar ÜniversitesiBağımlılık Danışmanlığı ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜL ERYILMAZ BEYTAŞ
- GLP-1 agonistlerinin tip 2 diyabetli bireylerde metabolik ve yaşam kalitesi üzerine etkilerinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effects of GLP-1 agonists on metabolic and quality of life in individuals with type 2 diabetes
FATMA CEYLAN ÖNEN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MERAL MERT
DR. EVİN BOZKUR
- Spor salonunda spor yapan bireylerde yeme farkındalığı ile ortoreksiya nervoza belirtileri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the mindfulness eating and orthorexia nervosa symptoms among those who sport in gym
ELİF GÖKÇE ÜSTÜNDAĞ
- Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu olan çocuklarda duygu düzenleme güçlüğünün yeme tutumları ile ilişkisi
The relationship between emotion regulation difficulties and eating attitudes in children with attention deficit hyperactivity disorder
İLAYDA DEMİRCİ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
PsikiyatriKocaeli ÜniversitesiÇocuk Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖMER KARDAŞ
- Tip 2 diyabetli hastalarda kaygı düzeyi ile yeme davranışı ilişkisinin incelenmesi
Examination of the relationship of anxiety level and eating behavior in patients with type 2 diabetes
BETÜL EŞSİZ SEFER
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Hemşirelikİstanbul Okan ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZLEM YAZICI