Endülüs Emevîleri döneminde sakâlibe (756-1031)
The sakaliba during the Andalusian Umayyad period (756-1031)
- Tez No: 1000321
- Danışmanlar: PROF. DR. MEHDİN ÇİFTÇİ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Tarih, Din, History, Religion
- Anahtar Kelimeler: Endülüs, Endülüs Emevileri, Kölelik, İslam tarihi, Andalucia, Andolucia Omayyads, Slavery, Islamic history
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İslam Tarihi ve Sanatları Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, Endülüs Emevîleri dönemini saklebî kölelerin perspektifinden ele alarak onların bu coğrafyada geçirdiği evreleri ve yaşadığı dönüşümü ortaya koymayı amaçlamaktadır. Bununla birlikte çalışma, dönemin sosyolojik yapısını gözler önüne sermeyi ve sosyal tabakalaşmanın boyutlarını değerlendirmeyi de hedeflemektedir. Bu çalışma temelde dört bölüme ayrılmış, her bir kısımda sakâlibenin tarihî bir düzlemde geçirdiği değişimin seyrinden ve onlara biçilen toplumsal rollerden bahsedilmiştir. Bununla beraber dönemin Emevî hükümdarıyla yakınlık seviyelerine göre bu köle grubunun statülerindeki değişim de bu çalışma kapsamında incelenmiştir. Endülüs'te Emevîlerin yönetimi devralmasıyla birlikte varlık sahasına çıkan saklebîler, I. Abdurrahman devrinden itibaren toplumda belirgin bir yer edinmiştir. Bu bağlamda saklebî nüfusu, özellikle I. Hakem devrinde artış göstermiş, bu eğilim sonraki saltanat dönemlerinde de devam etmiştir. Öte yandan Emîr Muhammed ve Münzir devirlerinde saklebîler, hükümdarın yakın ilgisinden uzak kalmış, sayılarında önemli bir değişiklik olmasa da bu süreçte dikkate değer bir pozisyon elde edememişlerdir. Bu kısa dönemin ardından Emîr Abdullah dönemiyle birlikte saklebîler, saray ve ordudaki çeşitli kademelerde yeniden görevlendirilmiş ve bu devirden itibaren daha belirgin bir hale gelmişlerdir. III. Abdurrahman ve II. Hakem devri ise saklebîlerin saray ve ordu yönetiminde ulaştığı zirveyi temsil etmektedir. Zira bu dönemlerde idarî makamların çoğunda ve ordunun neredeyse tamamında sakâlibeye yer verilmiştir. II. Hakem'in vefatı ve Hâcib Mansûr'un yönetimi ele geçirdiği devirden itibaren de Emevî ailesine bağlı saklebîler önemlerini yitirmiş, yeni tedarik edilen sakâlibe de Âmirî ailesine bağlı kalarak mevcudiyetlerini sürdürmüşlerdir. Güçlendikleri devirlerde saklebîlerin kölelikten gelme bir unsur olmalarına rağmen servet ve köle edinmesi, Endülüs'ün sosyolojik ortamında sınıflar arası derin uçurumların olmadığı sonucuna bizleri ulaştırmaktadır.
Özet (Çeviri)
This study aims to convey the transformation experienced by the slave group known as the saklabi during the Umayyad period of Andalusia. It also aims to reveal the social environment of the Umayyad state. The study will examine the social status of the saklabi according to their level of closeness to each Umayyad ruler. The study is divided into four main sections. Each section will discuss the transformation and social roles of the saklabi. The saklabi have existed in Andalusia since the reign of ʿAbd al-Raḥmān I. During the reign of al-Ḥakam I, the saklabi population increased. During the reigns of Emir Muḥammad and al-Munḏir, the saklabi remained out of the ruler's care, and although their numbers remained stable, they did not hold prominent positions. This brief period ended with the reign of Emir ʿAbd Allāh. From this period on, the saklabi returned to various positions and became more prominent in the palace. During the reigns of ʿAbd al-Raḥmān III and al-Ḥakam II, the saklabi reached their peak in the palace and army. During this period, the saklabi held control of the palace administration and the entire army. Following al-Ḥakam II's death and Almanzor's accession to the throne, the Saklabis, affiliated with the Umayyad family, lost their importance. During this period, the newly recruited Saklabis remained loyal to the 'Amirid family and maintained their presence. Despite their descent from slaves, the Saklabis' enrichment and acquisition of slaves demonstrate that there was no deep class divide within the Andalusian social structure.
Benzer Tezler
- İbn Meserre'nin yeni bulunan eserleri ışığında Endülüs Emevîlerinin erken dönem tasavvuf anlayışı
In light of the recently found works of Ibn Masarra: The early period understanding of Sufism of the Umayyad Caliphacy
İREM ADA
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
DinÜsküdar ÜniversitesiTasavvuf Kültürü ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DR. ÖĞR. ÜYESİ FEHİME CANGÜZEL GÜNER ZÜLFİKAR
- I. Abdurrahman dönemi Endülüs Emevi Devleti (Siyasi, sosyal, askeri durum)
Andalusa Umayyad State in Abdurrahman I period (Political, social, military situation)
ABDULGANİ DELİOSMAN
- Meriye şehrinin Endülüs siyasi ve kültürel hayatındaki yeri
The place of the city of Almeria in the political and cultural life of Andalusia
NURULLAH BİRLİK
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Tarihİnönü Üniversitesiİslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ FATİH ZENGİN
- Fâtımîler döneminde Sicilya (297-444/910-1052)
Sicily during the Fātimīd period (297-444/910-1052)
BURAK ARSLAN
Doktora
Türkçe
2025
TarihAnkara Üniversitesiİslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İRFAN AYCAN
PROF. DR. MEHMET ÖZDEMİR
- Fuzûlî'nin Leylâ ve Mecnûn'uyla Shakespeare'in Romeo ve Juliet'inin karşılaştırılması
Comparison of Fuzuli's Layla and Majnun with Shakespeare's Romeo and Juliet
SACİDE AKCAN
Doktora
Türkçe
2021
Karşılaştırmalı EdebiyatDicle Üniversitesiİslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HALİL ÇEÇEN