Göçmen öğrencilerin duygusal zekâlarının okuldaki psiko-sosyal gelişim ve sosyo-kültürel uyumları ile ilişkisi
The relationship between migrant students' emotional intelligence and their psycho-social development and socio-cultural adjustment at school
- Tez No: 1000387
- Danışmanlar: PROF. DR. VİCDAN ALTINOK
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gazi Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, Mardin'de devlet okullarında öğrenim gören göçmen öğrencilerde duygusal zekâ (DZ) rollerinin okuldaki psiko-sosyal gelişim (PSG) ve sosyo-kültürel uyum (SKU) süreçleri üzerindeki rolünü bütüncül bir yaklaşımla incelemektir. Araştırma karma yöntemle gerçekleştirilmiştir. Karma yöntem desenlerinden, açıklayıcı sıralı desen kullanılmıştır. Önce nicel verilerden elde edilen sonuçlar analiz edilmiş, ardından bu sonuçları açıklayan mekanizmaları ortaya çıkarmak amacıyla nitel veri toplama sürecine geçilmiştir. Bu süreçte nitel bulgular, nicel analizlerde ortaya çıkan düşük ve sınırlı etki düzeylerinin hangi bağlamsal, gelişimsel ve iletişimsel faktörlerle ilişkili olduğunu açıklayıcı biçimde yapılandırılmıştır. Nicel aşamada 506 göçmen öğrenciden elde edilen verilere dayalı betimsel istatistiksel analizler, gruplar arası fark analizleri (bağımsız örneklem t-testi ve tek yönlü ANOVA), korelasyon ve basit doğrusal regresyon analizleri yapılmıştır. Öğrencilerin duygusal zekâ ve psiko-sosyal gelişim düzeyleri genel olarak orta-yüksek seviyelerinde bulunurken; sosyo-kültürel uyum orta düzey olarak bulunmuştur. Kız öğrenciler duygusal zekâ bakımından anlamlı biçimde yüksek puan almıştır. Psiko-sosyal gelişim düzeyleri yaş ve eğitim kademesine göre anlamlı farklılık gösterirken; ergenlik dönemine ait verilerde kimlik, güven ve girişimcilik boyutlarında belirgin bir düşüş görülmüştür. Sosyo-kültürel uyum düzeyleri demografik değişikliklerden sınırlı düzeyde etkilenmiştir. Duygusal zekânın sosyo-kültürel uyum üzerindeki etkisi anlamlı olmakla birlikte düşük düzey olarak bulunmuştur; bu durum uyum sürecinin tekil bireysel değişkenlerle açıklanamayacak çok boyutlu bir yapı sergilediğine işaret etmiştir.Bu nicel bulgu sosyal ilişkiler ve dil yeterliliğinin de uyum sürecinde duygusal yeterlilik ve kapasite kadar etkili olduğunu göstermiştir. Nitel aşamada yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla 85 öğretmen ile görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Öğretmenler, duygusal farkındalık ve duygu düzenleme güçlüğü yaşayan göçmenlerin; dil kapasitelerindeki yetersizlik ve iletişim sorunları sebebiyle duygularını ifade edemediğini belirtmiştir. Bu durum akran ilişkilerini zorlaştıran bir etmen olarak ifade edilmiştir. Kimlik karmaşasının yoğun bir şekilde deneyimlendiği ergenlik döneminde, göçmen öğrencilerde içe kapanma, kaygı ve davranışsal sorunların tetiklendiği görülmüştür. Bunun yanı sıra bazı öğrencilerin iyimserlik ve güçlü dayanıklılık ile sosyal uyumu daha hızlı sağladığı ve bulunduğu çevreye adaptasyon sürecinin kolaylaştığı belirtilmiştir. Araştırma sonucunda elde edilen bütüncül çerçeveye göre, göçmen öğrencilerin uyum süreci duygusal, sosyal ve kültürel boyutların eşzamanlı etkileşimiyle şekillenmektedir. Duygusal zekâ ise bu şekillenme sürecinde dolaylı fakat kritik bir role sahiptir. Bu bakımdan duygusal destek ile dil ve iletişim becerilerinin birlikte ele alındığı; kültürel kimlik gelişimini ve aidiyet duygusunu pekiştiren okul temelli müdahale programları geliştirilmesi önerilmektedir. Ayrıca öğretmenlere kültürlerarası pedagojik formasyon desteği sağlanması ve akran etkileşimini artırıcı kapsayıcı okul ikliminin güçlendirilmesi gerekmektedir. Bu çalışma, göçmen öğrencilerin okul deneyimlerini yalnızca bireysel beceriler üzerinden değil, çok katmanlı sosyal ve kültürel bağlam içinde ele almaktadır. Bu kapsayıcı çerçevede alan yazına duygusal zekânın bağlamsal sınırlarını ve dolaylı etkilerini görünür kılan özgün bir model sunulmakta ve eğitim politikalarının geliştirilmesine kanıt temelli katkı sağlanmaktadır.
Özet (Çeviri)
The purpose of this research is to examine, with a holistic approach, the role of emotional intelligence (EI) on the psycho-social development (PSG) and socio-cultural adaptation (SKU) processes at school in immigrant students studying in public schools in Mardin. The research was carried out with mixed method. Among the mixed methods designs, an explanatory sequential design was used. First, the results obtained from quantitative data were analyzed, and then the qualitative data collection process was started in order to reveal the mechanisms explaining these results. In this process, qualitative findings were structured to explain which contextual, developmental and communicative factors were associated with the low and limited impact levels revealed in the quantitative analyses. In the quantitative phase, descriptive statistical analyses, intergroup difference analyzes (independent sample t-test and one-way ANOVA), correlation and simple linear regression analyzes were conducted based on the data obtained from 506 immigrant students. While students' emotional intelligence and psycho-social development levels are generally at medium-high levels; Socio-cultural adaptation was found to be at a medium level. Female students scored significantly higher in emotional intelligence. While psycho-social development levels vary significantly according to age and education level; In the data of adolescence, a significant decrease was observed in the dimensions of identity, confidence and entrepreneurship. Socio-cultural adaptation levels have been affected to a limited extent by demographic changes. The effect of emotional intelligence on socio-cultural adaptation was found to be significant but low; This indicates that the adaptation process exhibits a multidimensional structure that cannot be explained by single individual variables. This quantitative finding has shown that social relations and language proficiency are as effective as emotional competence and capacity in the adaptation process. In the qualitative phase, interviews were conducted with 85 teachers through a semi-structured interview form. Teachers, immigrants who have difficulties in emotional awareness and emotion regulation; He stated that he could not express his feelings due to his insufficient language capacity and communication problems. This situation was expressed as a factor that makes peer relationships difficult. It has been observed that in adolescence, when identity confusion is intensely experienced, introversion, anxiety and behavioral problems are triggered in immigrant students. In addition, it has been stated that some students achieve social adaptation faster with optimism and strong endurance, and the adaptation process to their environment becomes easier. According to the holistic framework obtained as a result of the research, the adaptation process of immigrant students is shaped by the simultaneous interaction of emotional, social and cultural dimensions. Emotional intelligence has an indirect but critical role in this shaping process. In this regard, emotional support and language and communication skills are considered together; It is recommended to develop school-based intervention programs that reinforce cultural identity development and sense of belonging. In addition, intercultural pedagogical formation support should be provided to teachers and an inclusive school climate that increases peer interaction should be strengthened. This study examines the school experiences of immigrant students not only in terms of individual skills but also in the multi-layered social and cultural context. In this comprehensive framework, a unique model that makes visible the contextual boundaries and indirect effects of emotional intelligence is presented to the literature, and an evidence-based contribution is made to the development of educational policies.
Benzer Tezler
- Göçmen çocuklarda duygusal istismar yaşama ile psikolojik sağlamlık durumları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examining the relationship between experiencing emotional abuse and psychological resilience in migrant children
MUSA GÜLER
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
SosyolojiGaziantep ÜniversitesiGöç Çalışmaları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MELİKE YAVAŞ ÇELİK
- Kamu ilkokulları yönetici ve öğretmenlerinin Iraklı göçmen öğrencilerin eğitiminde karşılaştıkları sorunlar ve çözüm önerileri
The problems confronted by public primary school managers and teachers with the education of Iraqi immigrant students and their offers for solution
ÖZGÜR KOLAY
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Eğitim ve ÖğretimAnkara ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İNAYET AYDIN
- Türk ve göçmen öğrencilerde zorbalık mağduriyeti, okula yabancılaşma ve sosyal duygusal öğrenme arasındaki ilişkilerin incelenmesi
An examination of the relationships among bullying victimization, school alienation, and social emotional learning in Turkish and immigrant students
GİZEM ŞAHİN SEZER
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Eğitim ve ÖğretimAnkara ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ FURKAN KAŞIKCI
- Yabancılara Türkçe öğretimi için hazırlanan hikâye edici metinlerin Türkiye'deki göçmen öğrencilerin Türk kültürüne karşı tutumlarına etkisi: Türkçe hikâyeler örneği
The effect of storytelling texts prepared for teaching Turkish to foreigners on the attitudes of immigrant students in Turkey towards Turkish culture: The examples of Turkish stories
AYŞE YALÇIN
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Eğitim ve ÖğretimYıldız Teknik ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALİ FUAT ARICI
PROF. DR. HAYRULLAH KAHYA
- Analyse des parcours linguistiques des étudiants migrants Francophones vivant à Istanbul
İstanbul'da yasayan Frankofon göçmen öğrencilerin dil öğrenimsüreçlerinin analizi
DOĞA SELİN GEÇER
Yüksek Lisans
Fransızca
2025
Eğitim ve Öğretimİstanbul Üniversitesi-CerrahpaşaYabancı Diller Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. YUSUF TOPALOĞLU