7 numaralı Tokat Şer'iyye Sicilinin transkripsiyonlu metni ve değerlendirilmesi (1-71. varaklar)
The transcribed text and evaluation of the Tokat Sharīʿa Court Register no. 7 (folios 1–71)
- Tez No: 1000410
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MUHAMMET OKUDAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Tarih, History
- Anahtar Kelimeler: Osmanlı tarihi, Ottoman history
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, Osmanlı taşra teşkilatının idarî, malî, hukukî ve toplumsal işleyişine dair zengin veriler ihtiva eden Tokat 7 Numaralı Şer'iyye Sicilini merkez alarak, 18. yüzyıl sonları ile 19. yüzyıl başlarına ait kısmi bir tarihi kesiti analiz etmektedir. Şer'iyye sicilleri, Osmanlı toplumunun her kesiminden bireylerin gündelik yaşantılarına dair izler taşırken, aynı zamanda devletin taşradaki memurları ile halk arasındaki etkileşimin canlı arşivleri olarak değerlendirilmiştir. Bu çerçevede Tokat 7 Numaralı Şer'iyye Sicili, sadece yerel bir adli kayıt defteri olarak değil, dönemin şehir hayatına dair çeşitli veriler sunan önemli bir kaynak olarak değerlendirilmiştir. Çalışmada Tokat'ın toplumsal yapısı, üretim-tüketim ilişkileri, hukuki uygulamaları ve idari yapısı ele alınmıştır. Böylelikle bu tez, Osmanlı Tokat'ının sosyo-ekonomik yapısına dair belge temelli tespitler ortaya koymayı hedeflemiş, hem Osmanlı tarih yazımına hem de yerel tarih çalışmalarına katkı sunmayı amaçlamıştır. Sicilde yer alan tereke kayıtları, bireylerin mal varlıklarını, aile yapılarını, borç-alacak ilişkilerini, tüketim alışkanlıklarını ve miras hukukunun işleyişini gözler önüne sererken, narh ve salyane defterleri, dönemin ekonomik şartlarını, fiyat dengelerini ve vergi yükümlülüklerini ortaya koymaktadır. Ayrıca çeşitli fermanlar, ilâm ve beratlar, taşra yöneticilerinin atamaları, vakıf idaresi, güvenlik tedbirleri, halkın şikâyetleri ve merkezden taşraya iletilen siyasî-iradi müdahaleler hakkında mühim bilgiler sunmaktadır. Çalışmada her belge türü ayrı ayrı ele alınmış, içerik analizi ve tarihsel çerçevesi içinde değerlendirilmiştir. Tereke kayıtlarından hareketle Müslim ve gayrimüslim halkın profilleri karşılaştırılmış, mahkemenin işleyişine değinilmiş ve dönemin mahkeme memurları değerlendirilmiştir. Narh defterleri ise 1216 ve 1217 yıllarına ait fiyat hareketlilikleri üzerinden ekonomik dalgalanmaların izini sürmek üzere kullanılmıştır. v Menzil ve sefer belgeleriyle birlikte askeri-idari lojistik, mühimmat nakilleri tarihsel bir zemin üzerine yerleştirilmiştir.
Özet (Çeviri)
This study analyzes a partial historical cross-section spanning the late 18th and early 19th centuries centuries based on the 7th Şer'iyye Register of Tokat, which contains rich data on the administrative, fiscal, legal, and social functioning of the Ottoman provincial system. While Şer'iyye registers preserve traces of the daily lives of individuals from all segments of Ottoman society, they are also regarded as dynamic archives sources reflecting the interaction between provincial officials and the local population. Within this framework, the 7th Şer'iyye Register of Tokat is evaluated not merely as a local judicial record but as an important source providing diverse information on urban life in the period. The study examines Tokat social structure, production-consumption relations, legal practies, and administrative organization. Accordingly, this thesis aims to present document-based findings on the socio-economic structure, of Ottoman Tokat and province life. This thesis aims to reconstruct the socio-economic map of Ottoman Tokat seeks to contribute to both Ottoman historiography and local historical studies. The inheritance (tereke) records included in the register reveal individuals property holdins family structures, debt-credit relations, consumption habits, and the functioning of law, while the narh and salyane registers demonstrate the economic conditions of the period, price regulations, and tax obligations. In addition, various imperial decrees (fermans), legal rulings (ilams), and certificates of appointment (berats) provide significalt information on the apoointment of provincial administrators, waqf administration, security measures, public complaints and political-administrative interventions transmitted from the imperial center to the provinces. vii In the study, each type of document is examined separately and evaluated within its historical framework through content analysis. Based on the inheritance records, the profiles of Muslim and non-Muslim residents are compared, the functioning of the court is discussed, and court officials of the period are assessed. Narh registers dated 1216 and 1217 (Hijri calendar) are used to trace economic fluctuations through price movements. Together whit menzil and military campaing documents, issues of military-administrative logistics and munitions transportation are situated within their historical context.
Benzer Tezler
- III numaralı Tokat Şer`iyye sicilinin transkripsiyonlu metni ve değerlendirilmesi
The Transcription register (nu: III) of Tokat and its evaluation
TAHİR BİLİRLİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2006
TarihGaziosmanpaşa ÜniversitesiTarih Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. MEHMET MERCAN
- Tokat Şer'iyye Sicillerine göre Yar Ahmed Mahallesi (1772-1810)
Yar Ahmed District according to Tokat Sharia Registers (1772-1810)
AYFER YILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
TarihTokat Gaziosmanpaşa ÜniversitesiTarih Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALPASLAN DEMİR
- Sosyo-ekonomik açıdan Osmanlı kadını (Çorum-Tokat-Sivas)
The Ottoman woman in the aspect of socio-economic (in Çorum,Tokat, and Sivas)
AYDAN DENİZ
- Yeni Cami'nin akustik açıdan performans değerlendirmesi
Evaluation of the acoustical performance of the New Mosque
EVREN YILDIRIM
Yüksek Lisans
Türkçe
2003
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEVTAP YILMAZ DEMİRKALE
- Tokat'ta satışa sunulan vakum ambalajlı taze kaşar peynirlerinin bazı niteliklerinin belirlenmesi
Determination of some properties of vacuum packaged fresh kashar cheeses sold in Tokat
BURCU TEMÜR
Yüksek Lisans
Türkçe
2011
Gıda MühendisliğiGaziosmanpaşa ÜniversitesiGıda Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. METİN YILDIRIM