6 Şubat depreminde arama kurtarma ekiplerinin başarısını etkileyen faktörler (Zonguldak maden işçileri örneği)
Factors affecting the success of search and rescue teams in the 6 February earthquake (the case of Zonguldak mine workers)
- Tez No: 1000425
- Danışmanlar: PROF. DR. KAMİL KAYA
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Sosyoloji, Sociology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Gelişim Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sosyoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
İnsan davranışları toplum içinde anlamlıdır. Yapılan eylemler ancak diğerleri ile bir amaç kazanır ve bu şekilde açıklanabilir. Bu bakış açısıyla bir bireyin afet bölgesinde görev alması, sadece kendisi açısından değil birlikte çalıştığı ekip ve etkileşimde bulunduğu diğer kurumlar açısından da yapısal olarak işlev kazanır ve anlamlı hale gelir. Madencilerin afet bölgesinde, diğer (arama kurtarma ekiplerinden) AKT hem teknik hem de toplumsal düzeyde, farklı şekilde sahaya dâhil olması toplumsal düzeyde dikkat çekmiştir. Bu durum kamuoyunda“kahraman madenciler”söyleminin oluşmasına zemin hazırlamıştır. Türkiye Taşkömürü Kurumu (TTK) madencilerinin afet sahasındaki pratiklerinin özgünlüğü ve etkisi bu araştırmanın temel problemini oluşturmaktadır. Bu kapsamda araştırmamız, TTK madencilerinin afet bölgesindeki arama kurtarma faaliyetlerine ilişkin;“Madencilerin diğer ekiplerden farklı olarak yaptıkları şeyler nelerdir?”,“Bu farklılıklar kamuoyunda nasıl bir algı yaratmıştır?”,“Madencilerin mesleki özellikleri ve grup dinamikleri sahadaki pratiklere nasıl yansımıştır?”,“Madencilerin çalışma yöntemleri afetin farklı evrelerine katkı sağlayabilecek nitelikte midir?”, ve“Madencilerin gündelik yaşamları afet bölgesindeki çalışmalarını nasıl etkilemiştir?”vb. problemler üzerinden gerçekleştirilmiştir. Bu araştırma, bütüncül yaklaşım temelinde nitel araştırma yöntemi ve anlamacı yorumlayıcı yaklaşım benimsenmiştir. Araştırmanın veri toplama teknikleri odak grup ve bireysel görüşmeler ile katılımcı gözlemdir. Örneklem seçiminde amaçlı örnekleme yöntemlerinden“ölçüt kriter örnekleme”tercih edilmiştir. Odak grup katılımcıları Müessese Baş Mühendisi tarafından, bireysel görüşmeler ise gönüllülük esasıyla belirlenmiştir. Odak grup görüşmelerine 65 kişi katılmış, bireysel görüşmeler 12 kişi ile yapılmıştır. Katılımcı gözlem verileri araştırmacının gözlem notları ile teze aktarılmıştır. Derinlemesine yapılan bu görüşmelerde katılımcıların deneyimledikleri teknik uygulamalar, ekip içi ilişkiler, sahadaki koordinasyon biçimleri ve kamuoyundaki temsilleri göz önüne alınmıştır. Katılımcıların karşılaştıkları operasyonel ve toplumsal durumlarla ilgili deneyimleri ve bu durumlara verdikleri tepkiler sosyolojik açıdan araştırma için önem oluşturmaktadır. Sonuç olarak bu tez, 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş merkezli depremler sonrasında TTK madencilerinin afet bölgesindeki arama ve kurtarma faaliyetlerine katılımını sosyoloji perspektifinden incelemektedir. Elde edilen veriler göz önünde bulundurulduğunda, TTK madencilerinin afet bölgesindeki çalışmalarının teknik yeterlilikten öte, grup dayanışması, mesleki refleksler ve gündelik yaşamdan gelen pratiklerle şekillendiği görülmektedir. Madencilerin yeraltı çalışma deneyimlerinden gelen teknik becerilerinin, müzakere/istişare geleneklerinin, bürokratik yapılanmalarının, madenlerdeki kolektif kültürün ve sınıf bilincinin sahadaki başarılarını artırdığı tespit edilmiştir. Kamuoyunda oluşan“kahraman madenci”söylemi, bu teknik ve toplumsal başarıların bir yansıması olarak değerlendirilmiştir. Tüm bu bulgular, afet yönetimi literatürüne madencilerin deneyimlerinin entegre edilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
Human behavior gains meaning within society. Actions only acquire purpose and become explainable when considered in relation to others. From this perspective, an individual's participation in disaster response operations becomes functionally and structurally meaningful not only for themselves but also for the team they work with and the institutions they interact with. The involvement of miners in disaster zones—distinct from other search and rescue teams both technically and socially—has drawn significant public attention. This situation has contributed to the emergence of the public narrative of“heroic miners.”The uniqueness and impact of the practices of miners from the Turkish Hard Coal Enterprise (TTK) in disaster zones constitute the central problem of this research. Accordingly, the study investigates the following questions:“What distinguishes miners' actions from those of other teams?”,“How have these differences shaped public perception?”,“How have miners' occupational characteristics and group dynamics influenced field practices?”,“Do miners' working methods contribute to different phases of disaster response?”, and“How do miners' everyday lives affect their performance in disaster zones?”This research adopts a holistic approach, utilizing qualitative methods and an interpretive-constructivist framework. Data collection techniques include focus group interviews, individual interviews, and participant observation. For sampling, the purposive method of“convenient case sampling”was employed. Focus group participants were selected by the Chief Engineer of the institution, while individual interviews were conducted on a voluntary basis. A total of 65 individuals participated in focus group discussions, and 12 individuals were interviewed individually. These in-depth interviews explored participants' technical practices, intra-team relationships, coordination strategies in the field, and public representations. The experiences and responses of participants to operational and social challenges are of sociological significance to this study. In conclusion, this thesis examines the participation of TTK miners in search and rescue operations following the February 6, 2023 Kahramanmaraş-centered earthquakes from a sociological perspective. The findings reveal that the miners' contributions were shaped not only by technical competence but also by group solidarity, occupational reflexes, and practical knowledge derived from everyday life. Technical skills developed through underground work, traditions of negotiation and consultation, bureaucratic structures, collective mining culture, and class consciousness were found to enhance their success in the field. The public narrative of“heroic miners”is interpreted as a reflection of these technical and social achievements. These findings suggest that the integration of miners' experiences into disaster management literature is both necessary and valuable.
Benzer Tezler
- Deprem bölgesinde iş sağlığı ve güvenliği ile acil durum planlarının kurtarma çalışmalarına etkileri
Effects of occupational health and safety and emergency plans on rescue operations in earthquake zones
İDRİS ŞANİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Halk SağlığıDicle Üniversitesiİş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ORHAN ARPA
- Çeviri sosyolojisi ışığında 6 Şubat 2023 tarihli Kahramanmaraş depremi örneği ile Türkiye'de gönüllü toplum çevirmenliği
Voluntary community interpreting in Türkiye in the light of translation sociology with the example of Kahramanmaras earthquake of February 6th, 2023
GAMZE ÖZTÜRK ORAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Mütercim-TercümanlıkEge ÜniversitesiMütercim Tercümanlık Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AYLA AKIN
- Türkiye'de deprem afetlerine müdahale çalışmalarının gelişiminin 1893 Malatya, 1971 ve 2003 Bingöl ve 2020 Sivrice depremleri örnekleri üzerinden incelenmesi
Examination of the development of earthquake disasters response efforts in Türkiye through the examples of the 1893 Malatya, 1971 and 2003 Bingöl and 2020 Sivrice earthquakes
TUĞBANUR ÇİÇEK
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Deprem MühendisliğiSakarya ÜniversitesiAfet Yönetimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MURAT UTKUCU
- Şubat 2023 Türkiye depremlerinden etkilenen köprülerin hasar durumlarının tahmini
Estimation of damage conditions of bridges affected by february 2023 Türkiye earthquakes
MUSTAFA GÖVERCİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
İnşaat Mühendisliğiİstanbul Teknik Üniversitesiİnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AHMET ABDULLAH DÖNMEZ
PROF. DR. YASİN FAHJAN
- Doğal afetlerde çevrimiçi davranış verilerine dayalı ihtiyaç tahmini ve kaynak tahsis optimizasyonu: 2023 kahramanmaraş depremleri uygulaması
Demand prediction and resource allocation optimization based on online behavioral data in natural disasters: An application to the 2023 Kahramanmaraş earthquakes
MEHMET DEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Endüstri ve Endüstri MühendisliğiHacettepe ÜniversitesiEndüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ERDİ DAŞDEMİR