Kocaeli ilinde görev yapan aile hekimlerinin rotavirüs, human papillomavirüs ve meningokok aşıları ile ilgili bilgi, tutum ve davranışlarının değerlendirilmesi
Evaluation of the knowledge,attitudes,and practices of family physicians working in Kocaeli province regarding rotavirus,human papillomavirus,and meningococcal vaccines
- Tez No: 1000471
- Danışmanlar: PROF. DR. TUNCAY MÜGE ALVUR
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Rotavirüs, HPV, Meningokok, Aşı, Aile Hekimi, Bilgi Düzeyi, Rotavirus, HPV, Meningococcal, Vaccine, Family Physician, Knowledge Level
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kocaeli Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
TÜRKÇE ÖZET Giriş ve Amaç: Rotavirüs, Human Papillomavirüs (HPV) ve meningokok enfeksiyonları; tüm dünyada ve Türkiye'de önemli morbidite ve mortalite nedenleri arasında yer alan, aşı ile önlenebilir önemli bir halk sağlığı sorunudur. Bu hastalıklara karşı geliştirilen aşıların güvenliği ve etkinliği çok sayıda çalışma ile kanıtlanmıştır. Bu araştırmanın amacı; ülkemizde kullanım onayı olan ancak Ulusal Aşı Takviminde bulunmayan rotavirüs, HPV ve meningokok aşılarıyla ilgili Kocaeli'deki aile hekimlerinin bilgi, tutum ve davranışlarını değerlendirmektir. Gereç ve Yöntem: Bu tanımlayıcı ve kesitsel çalışma, Kasım–Aralık 2025 tarihleri arasında Kocaeli ilinde görev yapan aile hekimleri üzerinde yürütülmüştür. Araştırmanın dahil edilme kriterlerini karşılayan ve çalışmaya katılmayı kabul eden toplam 249 aile hekimine ulaşılmıştır. Elde edilen verilerin istatistiksel analizi IBM SPSS Statistics 27.0 yazılımı kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Anket sorularına verilen yanıtlar için yüzde, frekans, ortalama ve standart sapma gibi tanımlayıcı istatistikler hesaplanmış; gruplar arası karşılaştırmalarda ki-kare testi kullanılmıştır. İstatistiksel anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edilmiştir. Bulgular: Bu çalışmada katılımcıların %81,5'i rutin aşı takviminde yer almayan özel aşıları önerdiği belirlenmiştir. Sıklık sırasına göre meningokok aşısı (%75,1), rotavirüs (%70,3), influenza (%66,3) ve HPV (%61,4) oranında önerilmiş olup, önermeme nedenleri arasında aşıların ulusal takvimde yer almaması, ücretli olması ve bilgi yetersizliği öne çıkmıştır. Özel aşılar hakkında katılımcıların %33,7'si kendini yeterli bilgiye sahip olarak değerlendirirken, bilgi ediniminde kılavuzlar ve hizmet içi eğitimler ön plana çıkmıştır. Bilgi eksikliği en sık yan etkiler, kontrendikasyonlar ve aşılama takvimi konularında bildirilmiştir. Bilgi düzeyini ölçen sorularda doğru yanıt oranları, HPV aşılarında rotavirüs ve meningokok aşılarına kıyasla daha yüksek bulunmuştur. Ünvan, yaş, cinsiyet ve hekimlik süresine göre yapılan analizlerde bilgi düzeyi ve aşı önerme davranışlarında anlamlı farklılıklar saptanmış; kadın hekimlerin bilgi ve aşı önerme oranlarının daha yüksek olduğu ve bilgi düzeyi artıkça aşı önerme ile ulusal aşı takvimine eklenmesini isteme oranlarının arttığı görülmüştür. Sonuçlar: Bu araştırma, aile hekimlerinin rota, meningokok ve HPV aşılarını büyük ölçüde benimsediğini ancak bilgi seviyelerinin genellikle orta düzeyde olduğunu ortaya koymaktadır. Bulgular, bu aşılar yönelik bilgi eksikliklerinin bulunduğunu ve bu alanda yapılandırılmış hizmet içi eğitimlere ihtiyaç olduğunu göstermektedir. Hekimlerin bilgi düzeyinin artmasının, aşı önerme oranlarının yükseltilmesinde önemli bir basamak olduğu sonucuna varılmıştır. Aile hekimlerinin bu aşıların ulusal aşı takvimine eklenmesine yönelik yüksek desteği, karar verici kurumlar açısından yol gösterici bir sonuç olabilir.
Özet (Çeviri)
ABSTRACT Background and Aim: Rotavirus, Human Papillomavirus (HPV), and meningococcal infections are vaccine-preventable diseases that remain significant causes of morbidity and mortality worldwide and in Türkiye. The safety and effectiveness of vaccines developed against these infections have been demonstrated in numerous studies. The aim of this study was to evaluate the knowledge, attitudes, and practices of family physicians in Kocaeli regarding rotavirus, HPV, and meningococcal vaccines, which are licensed for use in Türkiye but not included in the National Immunization Schedule. Materials and Methods: This descriptive cross-sectional study was carried out between November and December 2025 among family physicians practicing in Kocaeli, Türkiye. The study population consisted of 249 physicians who fulfilled the inclusion criteria and provided informed consent. Statistical analyses were performed using IBM SPSS Statistics (version 27.0). Descriptive measures were computed, and group differences were evaluated using chi-square tests. Statistical significance was set at a p-value of <0.05. Results: In this study, 81.5% of the participants reported recommending special vaccines not included in the routine immunization schedule. The most frequently recommended vaccines were meningococcal (75.1%), rotavirus (70.3%), influenza (66.3%), and HPV (61.4%). The main reasons for not recommending these vaccines were their exclusion from the national immunization schedule, cost, and insufficient knowledge. While 33.7% of participants considered their knowledge sufficient, guidelines and in-service training were the main information sources, with knowledge gaps most commonly related to adverse effects, contraindications, and vaccination schedules. Correct response rates were higher for HPV vaccines than for rotavirus and meningococcal vaccines. Significant differences were observed in knowledge level and recommendation behavior according to demographic and professional characteristics; female physicians had higher knowledge and recommendation rates, and greater knowledge was associated with increased vaccine recommendation and support for inclusion in the national immunization schedule. Conclusion: This study demonstrates that family physicians largely support rotavirus, HPV, and meningococcal vaccines, although their overall knowledge levels remain moderate. The findings highlight the need for structured in-service training programs to address existing knowledge gaps. Increasing physicians' knowledge levels appears to be a key factor in improving vaccine recommendation rates. The strong support of family physicians for the inclusion of these vaccines in the National Immunization Schedule may serve as an important guide for policy makers.
Benzer Tezler
- Kocaeli ili aile hekimliğinde kronik kalp yetersizliği hastalarının yönetimi, yaklaşım ve farkındalığı
Başlık çevirisi yok
ZEKİ GÜNDÜZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
KardiyolojiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SERDAR BOZYEL
- Kocaeli ilindeki aile hekimleri ve aile hekimliği uzmanlık öğrencilerinin umutsuzluk ve depresyon düzeylerinin sosyodemografik faktörlerle ilişkisi
The association between hopelessness and depression levels and sociodemographic factors among family physicians and family medicine residents in Kocaeli province
OLCAY KORKMAZOĞLU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
Aile HekimliğiKocaeli ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TUNCAY MÜGE ALVUR
- Kocaeli ilinde birinci basamakta çalışan hekimlerin hipertansiyon, hiperlipidemi ve asetilsalisilik asit için yayımlanan son klinik tanı ve tedavi rehber bilgilerini takip etme düzeylerini ve verilen eğitim materyali sonrası tutum değişikliğinin değerlendirilmesi
Assessing the level of guideline pursuance and accordance among the primary care physicians, in Kocaeli
SELDA ÖZTÜRK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2011
Aile HekimliğiKocaeli ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. T. MÜGE ALVUR
- Aile ve sosyal hizmetler bakanlığında rehberlik ve psikolojik danışmanlık mezunu olarak çalışmak: Kocaeli örneği
Working as a guidance and psychological counseling graduate at the ministry of family and social services: the case of Kocaeli
ÖMER CAN BİBER
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
PsikolojiKocaeli ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. YILDIZ ÖZTAN ULUSOY
- Metal sektöründe faaliyet gösteren bir işyerinde bel ağrısı prevelansını etkileyen fiziksel, psikososyal ve ergonomik faktörler
Metak industry operating in the workplace is affecting prevalence low back pain physical, psychosocial and ergonomic factors
HATİCE YEŞİL
Yüksek Lisans
Türkçe
2013
Halk SağlığıMarmara ÜniversitesiHalk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. AYŞE ERGÜN