Tinnitus yönetimi için Öz Yeterlik Anketi'nin Türkçe geçerlik ve güvenirlik çalışması
Turkish validity and reliability study of Self-Efficacy for Tinnitus management questionnaire
- Tez No: 1000478
- Danışmanlar: PROF. DR. MUSTAFA BÜLENT ŞERBETÇİOĞLU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Kulak Burun ve Boğaz, Odyoloji, Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat), Audiology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Medipol Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Odyoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Tinnitus, dışarıdan bir ses kaynağı olmadığı halde kulakta duyulan bir ses olarak tanımlanmaktadır. Etiyolojisi tam olarak bilinmemekle birlikte değerlendirilmesinde hastadan alınan bilgiler, odyolojik değerlendirmeler, anket ve ölçekler kullanılmaktadır. Anket ve ölçekler değerlendirme sonrası hastaya uygun tedavi yaklaşımın belirlenmesini ve tedavi sürecinin izlenilmesini sağlamaktadır. Bu amaçla tinnituslu bireylerin öz yeterlik gibi tinnitusları ile başa çıkabilme durumlarını değerlendirmek ve bu değerlendirmeye uygun tedavi yaklaşımlarını belirlemek amaçlı Türkçe Tinnitus Yönetimi İçin Öz Yeterlik Anketi geçerlik ve güvenirlik çalışması planlanmıştır. Çalışma kapsamında 18-82 yaş aralığında 201 kişi çalışmaya dahil edildi. Çalışmaya gönüllü olarak katılmayı kabul eden kişilere Tinnitus Yönetimi İçin Öz Yeterlik Anketi, Tinnitus Değerlendirmesi, Tinnitus Handikap Envanteri ve Depresyon, Anksiyete ve Stres Ölçeği uygulandı. Güvenirlik analizi için iki hafta sonra Tinnitus Yönetimi İçin Öz Yeterlik Anketi aynı kişilere tekrardan uygulandı. Elde edilen geçerlik ve güvenirlik analizleri sonucunda anket Türkçe dilinde geçerli ve güvenilir bir anket olduğu anlaşıldı. Geçerlik analizleri kapsamında Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) ve Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) uygulandı. Açımlayıcı Faktör Analizi sonucunda veri setinin faktör analizi için uygun olduğu elde edildi (p<0,001). Yapılan analizler sonucunda ölçeğin beş faktörlü bir yapıya sahip olduğu belirlendi ve maddelerin beş faktör altında tutarlı biçimde toplandığı görüldü. Ölçeğin güvenirlik analizinde toplam Cronbach's Alpha değeri 0,968 olarak elde edildi ve test–tekrar test analizi sonucunda güçlü bir kararlılık görüldü (p<0,001). Anketin diğer anketlerle değerlendirilmesi gerçekleştirildi. Geçerlik ve güvenirlik analizleri yapılan anket ile Tinnitus Handikap Envanteri, değerlendirme soruları ve Depresyon, Anksiyete ve Stres Ölçeği arasında istatistiksel olarak anlamlı sonuçlar elde edildi (p<0,05; p<0,01).
Özet (Çeviri)
Tinnitus is defined as the perception of sound in the ear despite the absence of an external auditory source. Although its etiology is not fully understood, patient-reported information, audiological evaluations, questionnaires, and scales are commonly used in assessing this condition. These questionnaires and scales support the selection of appropriate treatment approaches for the patient following evaluation and facilitate the monitoring of the treatment process. For this purpose, a Turkish validity and reliability study of the Self-Efficacy for Tinnitus Management Questionnaire was planned to assess the self-efficacy of individuals with tinnitus, specifically their ability to cope with tinnitus, and to determine suitable treatment approaches based on this assessment. A total of 201 participants aged 18–82 years were included in the study. Individuals who voluntarily agreed to participate completed the Self-Efficacy for Tinnitus Management Questionnaire, the Tinnitus Assessment, the Tinnitus Handicap Inventory, and the Depression, Anxiety and Stress Scale. For the reliability analysis, the Self-Efficacy for Tinnitus Management Questionnaire was re-administered to the same 201 participants two weeks later. The validity and reliability analyses indicated that the questionnaire is a valid and reliable tool in Turkish. As language a validity analyses, Exploratory Factor Analysis (EFA) and Confirmatory Factor Analysis (CFA) were conducted. The EFA results showed that the dataset was suitable for factor analysis (p<0,001). The analyses revealed that the scale has a five-factor structure, and the items clustered consistently under these five factors. In the reliability analysis, the total Cronbach's Alpha coefficient was found to be 0,968, and the test–retest analysis demonstrated strong stability (p<0,001). The questionnaire was also evaluated in comparison with other measures. Statistically significant relationships were found between the validated questionnaire and the Tinnitus Handicap Inventory, assessment questions, and the Depression, Anxiety and Stress Scale (p<0,05; p<0,01).
Benzer Tezler
- Akıllı telefon ile müzik terapisi ve meditasyonun tinnitus üzerindeki etkinliğinin karşılaştırılması
Comparison of the effectiveness of music therapy and meditation on tinnitus with a smartphone
YAĞMUR AKDOĞAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Kulak Burun ve BoğazAnkara ÜniversitesiKulak Burun Boğaz Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ZAHİDE ÇİLER BÜYÜKATALAY YALDIZ
- Tinnitusu olanlarda stresle başa çıkma yöntemlerinin araştırılması
Methods of coping with stress in those with tinnitus
TUĞBA ALGIN ÇİFTLİK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Aile HekimliğiDokuz Eylül ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AZİZE DİLEK GÜLDAL
UZMAN GİZEM LİMNİLİ
- Gebe kadınlarda birinci, ikinci ve üçüncü trimesterde kulak burun boğaz değişikliklerinin araştırılması
Investigation of ear, nose and throat changes i̇n first, second and third trimester of pregnant women
DERYA CEBECİ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2018
Kulak Burun ve BoğazDüzce ÜniversitesiKulak Burun Boğaz Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ FATİH ALPER AKCAN
- Psödotümör serebri olgularında optik koherens tomografi bulguları ve manyetik rezonans görüntüleme yöntemi bulguları arasındaki korelasyonun değerlendirilmesi
Evaluation of the correlation between optical coherence tomography findings and magnetic resonance imaging method findings in pseudotumor cerebri case
EMİNE KOÇ BİROL
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Göz HastalıklarıSelçuk ÜniversitesiGöz Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. UĞUR ACAR
DOÇ. DR. ABDUSSAMET BATUR
- Subjektif tinnituslu bireylerin çok yönlü değerlendirilerek tinnitus yönetim protokolünün hazırlanması
Constitute a tinitus management protocol by evaluating multi-dimensional of individuals with subjektive tinnitus.
GURBET İPEK ŞAHİN KAMİŞLİ
Doktora
Türkçe
2020
Kulak Burun ve BoğazHacettepe ÜniversitesiOdyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SONGÜL AKSOY