Kanser tedavisi için EGFR ve HER2 proteinlerine yönelik yeni triazol bileşiklerinin moleküler modelleme yöntemi ile etkileşim mekanizmasının incelenmesi
Investigation of the interaction mechanism of new triazole compounds targeting EGFR and HER2 proteins for cancer treatment using molecular modeling method
- Tez No: 1000492
- Danışmanlar: DOÇ. DR. GİZEM TATAR YILMAZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Biyoteknoloji, Biotechnology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Karadeniz Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Biyoistatistik ve Tıp Bilişimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Kanser, dünya genelinde yüksek morbidite ve mortalite oranlarına sahip önemli bir sağlık sorunudur. Özellikle Küçük Hücreli Olmayan Akciğer Kanseri (KHDAK) ve HER2 pozitif meme kanseri gibi yaygın tümör tiplerinde, reseptör tirozin kinaz ailesinin önemli üyeleri olan İnsan Epidermal Büyüme Faktörü Reseptörü (EGFR) ve İnsan Epidermal Büyüme Faktörü Reseptörü 2 (HER2) proteinlerinin aşırı ekspresyonu ve mutasyonları, tümör gelişimi ve progresyonunda kritik rol oynamaktadır. Bu nedenle EGFR ve HER2 proteinlerini hedefleyen tedavi stratejileri, kanser biyolojisi ve ilaç geliştirme çalışmalarında önemli bir araştırma alanı hâline gelmiştir. Bu stratejiler kapsamında, EGFR ve HER2 sinyal yolaklarını doğrudan baskılamayı amaçlayan küçük moleküllü tirozin kinaz inhibitörleri klinik uygulamalarda ön plana çıkmıştır. Ancak mevcut inhibitörlerin uzun süreli kullanımında ortaya çıkan ilaç direnci, biyoyararlanım sorunları ve yan etkiler, daha etkili ve özgül ajanların geliştirilmesini gerekli kılmaktadır. Bu tez çalışması, hesaplamalı moleküler modelleme yöntemleri kullanarak EGFR ve HER2 proteinlerine karşı yüksek özgüllük potansiyeline sahip yeni triazol türevi bileşiklerin değerlendirilmesini amaçlamaktadır. Çalışma kapsamında toplam 83 bileşik, hedef proteinlerin farklı konformasyonlarına karşı moleküler kenetlenme (docking) analizleri ile incelenmiş ve olası etkileşim mekanizmaları yapısal düzeyde yorumlanmıştır. Ayrıca bileşiklerin farmakokinetik özellikleri Absorpsiyon, Dağılım, Metabolizma, Eliminasyon ve Toksisite (ADMET) parametreleri üzerinden değerlendirilerek ilaç benzeri potansiyelleri belirlenmiştir. Sonuç olarak bu çalışma, hesaplamalı yöntemlerin sağladığı zaman, maliyet ve iş gücü avantajlarından yararlanarak EGFR ve HER2'nin inhibisyonunda etkili olma potansiyeli taşıyan yeni inhibitör adaylarını kapsamlı biçimde değerlendirmektedir. Bu yaklaşım, rasyonel ilaç tasarımı süreçlerini desteklemekte ve elde edilen bulguların literatüre anlamlı bir katkı sağlayacağı öngörülmektedir.
Özet (Çeviri)
Cancer is a major global health problem with high morbidity and mortality rates. Especially in common tumor types such as Non-Small Cell Lung Cancer (NSCLC) and HER2-positive breast cancer, the overexpression and mutations of Human Epidermal Growth Factor Receptor (EGFR) and Human Epidermal Growth Factor Receptor 2 (HER2) -key members of the receptor tyrosine kinase family- play a critical role in tumor development and progression. For this reason, treatment strategies targeting EGFR and HER2 have become an important area of research in cancer biology and drug development studies. Within this framework, small-molecule tyrosine kinase inhibitors designed to directly suppress EGFR and HER2 signaling pathways have emerged as a prominent approach in clinical practice. However, drug resistance, limited bioavailability and adverse effects associated with the long-term use of current inhibitors highlight the need for more effective and specific agents. This thesis study aims to evaluate new triazole-derived compounds with high specificity potential against EGFR and HER2 proteins using computational molecular modeling methods. Within the scope of the study, a total of 83 compounds were examined using molecular docking analyses against different target protein conformations and their possible interaction mechanisms were interpreted at the structural level. In addition, the pharmacokinetic properties of the compounds were evaluated using the Absorption, Distribution, Metabolism, Elimination and Toxicity (ADMET) parameters to assess their drug-likeness. In conclusion, this study comprehensively evaluates novel inhibitor candidates with potential efficacy against EGFR and HER2, leveraging the time, cost and labor advantages of computational molecular modeling methods. This strategy supports rational drug design processes and the findings obtained are anticipated to contribute meaningfully to the existing literature.
Benzer Tezler
- Kolon kanser hücre hatlarında reseptör tirozin kinaz ve JAK-STAT inhibitörlerinin apoptotik ve anti-proliferatif etkilerinin araştırılması
Investigation of the apoptotic and anti-proliferative effects of receptor tyrosine kinase and JAK/STAT pathway inhibitors in colon cancer cell lines
ATİYE SEDA YAR
Doktora
Türkçe
2012
Moleküler TıpGazi ÜniversitesiTıbbi Biyoloji ve Genetik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEVDA MENEVŞE
- Identification of actionable drug targets in triple-negative breast cancer
Üçlü negatif meme kanserinde hedeflenebilir adayların belirlenmesi
ÜNAL METİN TOKAT
Doktora
İngilizce
2022
Biyolojiİhsan Doğramacı Bilkent ÜniversitesiMoleküler Biyoloji ve Genetik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SERKAN İSMAİL GÖKTUNA
- Küçük hücreli dışı akciğer kanseri tanılı hastalara ait parafin blok kesitlerinde EGFR, KRAS, BRAF, PIK3ca, her2 ve NRAS gen mutasyonlarının araştırılması
Determination of EGFR, KRAS, BRAF, PIK3CA, HER2 and NRAS gene mutations in parafin block sections from patients diagnosed with non-small cell lung cancer
METİN ÇALIŞKAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
Tıbbi BiyolojiEge ÜniversitesiTıbbi Biyoloji Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. NUR SELVİ
PROF. DR. GÖKAY BOZKURT
- Farmasötik amaç için kullanılacak mikro- ve nanopartiküllere antikor bağlama ve etkinliklerinin araştırılması
Micro- and nanoparticles that will be used for pharmaceutical purpose, are attached to antibody and research of their efficiencies
SEVAL GEZGİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2013
BiyoteknolojiAnadolu Üniversitesiİleri Teknolojiler Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. GÜLAY BÜYÜKKÖROĞLU