HIV ile yaşayan bireylerde anemi etiyolojisinin belirlenmesi
Determination of the etiology of anemia in people living with HIV
- Tez No: 1000587
- Danışmanlar: PROF. DR. ADALET ALTUNSOY
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji, Infectious Diseases and Clinical Microbiology
- Anahtar Kelimeler: HIV, anemi, risk faktörleri, HIV, anemia, risk factors
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Ankara Bilkent Şehir Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışmanın amacı, HIV ile yaşayan erişkin bireylerde anemi prevalansını, aneminin etiyolojik nedenlerini ve ilişkili risk faktörlerini belirlemek; anemi gelişiminin HIV hastalığının evresi ve klinik-laboratuvar bulgularla ilişkisini değerlendirmektir. Gereç ve Yöntem: Bu prospektif, gözlemsel çalışmaya, kliniğimizde izlenen 18 yaş ve üzeri, en az bir hemogram sonucu bulunan toplam 261 HIV ile yaşayan birey dahil edilmiştir. Anemi değerlendirmesi Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) kriterlerine göre yapılmıştır. HIV evrelemesi CDC 2014 kriterleri esas alınarak gerçekleştirilmiştir. Anemi etiyolojisinin belirlenmesi amacıyla rutin tetkiklere ek olarak periferik yayma, ferritin, serum demiri, total demir bağlama kapasitesi, transferrin satürasyonu, vitamin B12, folat, çölyak otoantikorları, gaitada gizli kan, gaitada Helicobacter pylori antijeni ve tam idrar tetkiki incelenmiştir. Anemi etiyolojik sınıflandırması; Türk Hematoloji Derneği 2025 kılavuzu ile DSÖ'nün bireylerde ve popülasyonlarda demir durumunu değerlendirmek için ferritin konsantrasyonlarının kullanımına ilişkin kılavuzu doğrultusunda, eritrosit indeksleri ve demir parametreleri kullanılarak yapılmıştır. Bulgular: Çalışmamızda HIV ile yaşayan bireylerde anemi prevalansı %19,2 (n=50) olarak saptanmıştır. Hastaların %87,4'ü ART almakta olup, anemi saptanan olguların %70'i ART alan gruptaydı. Anemi saptanan hastaların, HIV tanısı anında da anemi sıklıkla mevcuttu (p<0,001). HIV enfeksiyonunun tanısı anındaki anemi prevalansı %30,3 saptanmıştır. Anemilerin %76'sı hafif, %20'si orta ve %4'ü ağır düzeyde sınıflandırılmıştır. En sık normokrom normositer anemi gözlenmiştir. En yaygın etiyoloji, kronik hastalık anemisi ile demir eksikliği anemisinin birlikte görüldüğü kombine anemi (%40)'ydi. İleri yaş, düşük vücut ağırlığı, düşük eğitim düzeyi ve mortalite olan hastalarda anemi birlikteliği daha yüksekti. Anemi saptanan hastalarda ART-naif olma ve AIDS evresinde bulunma anlamlı olarak daha yüksekken, HIV ile yaşama süresi daha kısaydı (p<0,001). Anemi olan hastalarda kronik hastalık (p=0,001), hipertansiyon (p<0,001), kronik böbrek hastalığı (p=0,004), diyabet (p=0,01), fırsatçı enfeksiyon (p=0,002), kaposi sarkomu (p=0,02) ve trimetoprim/sülfametoksazol kullanımı (p<0,001) anlamlı derecede daha sık saptanmıştır. Anemi ile birlikte lökopeni (p<0,001), nötropeni (p<0,001), trombositopeni (p=0,001), CRP yüksekliği (p<0,001), HIV RNA düzeyinin yüksekliği (p<0,001) ve gaitada gizli kan pozitifliği (p=0,03) daha sık izlenmiştir. Beyaz küre sayısı, nötrofil sayısı, MCV, transferrin satürasyonu, folat düzeyi, CD4⁺ T lenfosit sayısı ve CD4/CD8 oranı anemi varlığında anlamlı olarak daha düşük saptanmıştır (p<0,001). Tanı anında anemisi olanların %44,3'ünde takip sürecinde anemisi düzelirken, başlangıçta anemisi olmayan hastaların %6,4'ünde takip sürecinde anemi gelişmiştir. Sonuç: HIV ile yaşayan bireylerde anemi etiyolojisinin sıklıkla kronik hastalık anemisi ile demir eksikliği anemisi kombinasyonu olarak görülmesi, yönetimde yalnızca inflamasyonun baskılanmasının değil, eşlik eden demir eksikliğinin de aktif olarak araştırılmasının önemini göstermektedir. HIV infeksiyonu tanısı anında ve izlem sürecinde anemi için risk faktörlerinin belirlenmesi, gastrointestinal kan kayıplarının sorgulanması ve tedavi edilebilir nedenlerin erken tanınması, hastalık prognozunun iyileştirilmesine katkı sağlayacaktır.
Özet (Çeviri)
Objective: The aim of this study is to determine the prevalence of anemia, its etiological causes, and associated risk factors among adults living with HIV, and to evaluate the relationship between the development of anemia and the stage of HIV disease as well as clinical and laboratory findings. Material and Methods: This prospective, observational study included a total of 261 adults living with HIV, aged 18 years and older, who were followed in our clinic and had at least one complete blood count result. Anemia was evaluated according to the World Health Organization (WHO) criteria. HIV staging was performed based on the CDC 2014 criteria. To determine the etiology of anemia, in addition to routine laboratory tests, peripheral blood smear, ferritin, serum iron, total iron-binding capacity, transferrin saturation, vitamin B12, folate, celiac autoantibodies, fecal occult blood test, stool Helicobacter pylori antigen, and complete urinalysis were evaluated. The etiological classification of anemia was performed using erythrocyte indices and iron parameters, in accordance with the Turkish Society of Hematology 2025 guideline and the WHO guideline on use of ferritin concentrations to assess iron status in individuals and populations. Results: In our study, the prevalence of anemia among people living with HIV was found to be 19.2% (n=50). A total of 87.4% of the patients were receiving ART, and 70% of the cases with anemia were in the ART-treated group. Anemia was also frequently present at the time of HIV diagnosis among patients with anemia (p<0.001). The prevalence of anemia at the time of HIV diagnosis was 30.3%. Of all anemia cases, 76% were classified as mild, 20% as moderate, and 4% as severe. The most commonly observed type was normochromic normocytic anemia. The most frequent etiology was combined anemia, consisting of the coexistence of anemia of chronic disease and iron deficiency anemia (40%). The coexistence of anemia was higher in patients with advanced age (p=0.005), low body weight (p=0.03), low educational level (p=0.01), and mortality (p=0.02). Among patients with anemia, being ART-naïve and being in the AIDS stage were significantly more common, while the duration of living with HIV was shorter (p<0.001). Chronic diseases (p=0.001), hypertension (p<0.001), chronic kidney disease (p=0.004), diabetes mellitus (p=0.01), opportunistic infections (p=0.002), Kaposi sarcoma (p=0.02), and trimethoprim/sulfamethoxazole use (p<0.001) were significantly more frequent in patients with anemia. Leukopenia (p<0.001), neutropenia (p<0.001), thrombocytopenia (p=0.001), elevated CRP levels (p<0.001), high HIV RNA levels (p<0.001), and fecal occult blood positivity (p=0.03) were more frequently observed in patients with anemia. White blood cell count, neutrophil count, MCV, transferrin saturation, folate level, CD4⁺ T lymphocyte count, and CD4/CD8 ratio were significantly lower in the presence of anemia (p<0.001). During follow-up, anemia resolved in 44.3% of patients who had anemia at diagnosis, whereas anemia developed during follow-up in 6.4% of patients who did not have anemia at baseline. Conclusion: The frequent occurrence of anemia with a combined etiology among people living with HIV highlights the importance of actively investigating concomitant iron deficiency in management, rather than focusing solely on the suppression of inflammation. Identifying risk factors for anemia at the time of HIV diagnosis and during follow-up, evaluating gastrointestinal blood loss, and early recognition of treatable causes will contribute to improving disease prognosis.
Benzer Tezler
- HIV ile yaşayan bireylerde sağlık anksiyetesinin yaşam kalitesi ve psikososyal işlevsellikle ilişkisi
Health anxiety in people living with hiv and its relationship to quality of life and psychosocial functioning
NAZIM YILDIZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2018
Psikiyatriİstanbul Üniversitesi-CerrahpaşaRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NEŞE KOCABAŞOĞLU
- HIV ile yaşayan bireylerde karotis ve brakial arter duvar kalınlık ölçümü ve kardiyovasküler hastalık riski ile ilişkisi
Carotid and brachial artery wall thickness measurement in individuals living with HIV and its relationship with cardiovascular disease risk
ZEYNEP BİLGİÇ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik MikrobiyolojiAnkara Yıldırım Beyazıt ÜniversitesiEnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BİRCAN KAYAASLAN
- HIV ile yaşayan bireylerde geç tanı sıklığı ve ilişkili risk faktörlerinin belirlenmesi geç tanılı olgularda hospitalizasyon oranı
Frequency of late presentation in people living with HIV and related risk factors for late diagnosis and hospitalization rate in late diagnosis cases
NURLANA MIKAYILOVA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik MikrobiyolojiSağlık Bilimleri ÜniversitesiEnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYŞE İNCİ
- HIV ile yaşayan bireylerde integraz inhibitörü kullanımı ve sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının kilo artışına etkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effect of use of integrase inhibitors and healthy lifestyle behaviors on weight gain in people living with HIV
NİZAMETTİN KEMİRTLEK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik MikrobiyolojiSağlık Bilimleri ÜniversitesiEnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ADALET ALTUNSOY
- HIV ile yaşayan bireylerde serum iskemi modifiye albümin ile score kategorilerinin ilişkisi
The relationship between serum ischemia modified albumin and score categories in individuals living with HIV
ZEKİYE HAKSEVEN KARADUMAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik MikrobiyolojiVan Yüzüncü Yıl ÜniversitesiEnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞABAN İNCECİK