Yetişkinlerde sosyal medya kullanımı ile sanal kimlik inşası ve narsisistik eğilimler arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examination of the relationship between social media use, virtual identity construction and narcissistic tendencies in adults
- Tez No: 1000590
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞE ŞENAY KOÇ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Kimlik inşası, Narsisizm, Sanal kimlik, Sosyal medya, Identity formation, Narcissism, Virtual identity, Social media
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Çağ Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmanın amacı yetişkinlerde sosyal medya kullanımı, sanal kimlik inşası ve narsisistik eğilimler arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Dijitalleşen dünyada bireylerin sosyal medya üzerinden kimlik inşa süreçleri büyük ölçüde etkilenmektedir. Gerçek hayattaki kimlik sunumları, artık sanal ortamlarda yeniden şekillenmekte ve bu durum bireylerin psikolojik eğilimlerine de yansımaktadır. Özellikle narsisistik eğilimlerin, sosyal medya mecralarında kendini gösterme, onay alma ve beğeni kazanma gibi pratiklerle nasıl ilişkilendiği günümüzde önemli bir araştırma konusu haline gelmiştir. Bu çalışmada yetişkin bireylerin sosyal medya kullanım özelliklerine bağlı olarak sanal kimliklerinin nasıl şekillendiği, bu kimlik inşasının narsisistik eğilimlerle olan ilişkisi ve söz konusu üç unsurun birbiriyle olan etkileşimsel dinamikleri araştırılmıştır. Araştırma örnekleme yoluyla ulaşılan 204'ü kadın, 88'i erkek olmak üzere 292 kişiyle gerçekleştirilmiştir. Araştırmada ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Veri toplama araçları olarak Kişisel Bilgi Formu, Sosyal Medya Kullanımı Ölçeği, Sanal Kimlik Ölçeği ve Narsisistik Kişilik Envanteri kullanılmıştır. Çevrimiçi platformlar üzerinden toplanan veriler sonucunda elde edilen puanlar SPSS (Statistical Package for the Social Science) Windows 22 programı kullanılarak hesaplanmıştır. Sayısal değişkenler arasındaki ilişkiler Pearson korelasyon katsayısı ile sınanmıştır. Bağımsız değişkenlerin bağımlı değişkenler üzerindeki etkisi regresyon analizi yöntemi ile incelenmiştir. Aracılık analizi IBM SPSS Process Macro 4.1 uygulaması kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Bu araştırma sonucunda sosyal medya kullanımı ile narsisistik kişilik envanteri puanları arasında doğrudan bir ilişki tespit edilememiş olsa da narsisistik eğilimlerin sosyal medya kullanımını ve sanal kimlikleri etkilediği anlaşılmaktadır. Özellikle, narsisistik eğilim düzeyi yüksek bireylerin, sosyal medya platformlarında daha fazla içerik ürettikleri, bu içeriklerin ise daha çok dikkat çekici, beğeni odaklı olduğu gözlemlenmiştir. Araştırmanın sonucunda elde edilen bulgular alan yazında bulunan ilgili çalışmalar doğrultusunda tartışılmıştır. Tartışma sonucunda bazı öneriler sunulmuştur.
Özet (Çeviri)
The aim of this study is to examine the relationship between social media use, virtual identity construction, and narcissistic tendencies in adults. In today's digitalized world, individuals' identity construction processes are significantly influenced by social media. Real-life identity presentations are now reshaped in virtual environments, and this transformation is reflected in individuals' psychological tendencies. In particular, how narcissistic tendencies are associated with practices such as self-presentation, seeking approval, and gaining likes on social media platforms has become an important topic of contemporary research. Accordingly, this study investigates how adults' virtual identities are shaped based on their social media use characteristics, the relationship between this identity construction and narcissistic tendencies, and the interactive dynamics among these three elements. The study was conducted with a total of 292 participants, consisting of 204 women and 88 men, who were reached through convenience sampling. A correlational survey design was employed. Data were collected using a Personal Information Form, the Social Media Use Scale, the Virtual Identity Scale, and the Narcissistic Personality Inventory. The scores obtained from data collected via online platforms were analyzed using SPSS (Statistical Package for the Social Sciences) for Windows version 22. Relationships among numerical variables were examined using Pearson's correlation coefficient. The effects of independent variables on dependent variables were analyzed through regression analysis. Mediation analysis was performed using the IBM SPSS Process Macro version 4.1. Although no direct relationship was found between social media use and Narcissistic Personality Inventory scores, the findings indicate that narcissistic tendencies influence both social media use and virtual identity construction. In particular, individuals with higher levels of narcissistic tendencies were observed to produce more content on social media platforms, and this content tended to be more attention-grabbing and like-oriented. The findings obtained from the study were discussed in light of the relevant literature, and several recommendations were presented based on the discussion.
Benzer Tezler
- Genç yetişkinlerin yalnızlık deneyimlerinde siber zorbalığın rolü
The role of cyber bullying in young adults loneliness experiences
BEYDANUR KULAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
İletişim BilimleriKırgızistan-Türkiye Manas Üniversitesiİletişim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NİYAZİ AYHAN
- Yetişkinlerde sosyal medya bağımlılığı ile benlik saygısı ve beden imajı arasındaki ilişkinin incelenmesi
Analysis of the relationship between social media addicton, self-esteem and self-image in adults
HANİFE AYGÜN
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
PsikolojiÜsküdar ÜniversitesiKlinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. OĞUZ TAN
- Yetişkinlerde sosyal medya bağımlılığı ile romantik ilişki doyumu ilişkisi
The relationship between social media addiction and romantic relationship satisfaction in adults
ÖZGE KAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Psikolojiİstanbul Gelişim ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ RECEP EMRE TAN
- Üniversite öğrencilerinde sosyal medya bağımlılığının yeme tutumu ve beden algısı ile ilişkisinin incelenmesi
The examination of the relationship between social media addiction, eating attitudes, and body perception among university students
NUREVŞAN ZEHİROĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Beslenme ve DiyetetikHaliç ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ZEYNEP ÖZERSON
- Tıp fakültesi öğrencilerinde sosyal medya bağımlılığı, kişilik özellikleri ve beden imajı arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examination of the relationship between social media addiction, personality trai̇ts and body image in medical school students
ERSİN KARAYTU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
PsikiyatriKahramanmaraş Sütçü İmam ÜniversitesiRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. EBRU FINDIKLI