Hemşirelerin spiritüel iyi oluşunun iş motivasyonu ve mesleki stresiyle ilişkisi
The relationship between nurses' spiritual well-being, job motivation, and occupational stress
- Tez No: 1000619
- Danışmanlar: DOÇ. DR. FATMA AYHAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hemşirelik, Halk Sağlığı, Nursing, Public Health
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Batman Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmada hemşirelerin spiritüel iyi oluşları, iş motivasyonları ve mesleki stres düzeyleri arasındaki ilişkiyi ve spiritüel iyi oluşun mesleki stres ile iş motivasyonu arasındaki aracı rolünü belirlemek amaçlanmıştır. Tanımlayıcı ve kesitsel desende yürütülen çalışma, Türkiye genelinde kamu ve özel sağlık kurumlarında görev yapan 773 hemşire ile gerçekleştirilmiştir. Veriler Tanıtıcı Bilgi Formu, Spiritüel İyi Oluş Ölçeği, Hemşirelerin Mesleki Stres Ölçeği ve Hemşire İş Motivasyonu Ölçeği kullanılarak toplanmış; korelasyon, regresyon ve aracılık analizleri ile değerlendirilmiştir. Ölçeklerin Cronbach alfa katsayılarının .70'in üzerinde olduğu ve ölçme araçlarının yüksek düzeyde güvenilir olduğu belirlenmiştir. Araştırmada evli ve çocuk sahibi hemşirelerin spiritüel iyi oluş düzeylerinin daha yüksek olduğu; buna karşın çalışma şekli, görev yapılan birim ve haftalık çalışma saatlerinin spiritüel iyi oluş üzerinde anlamlı bir farklılık oluşturmadığı saptanmıştır. Mesleki stres açısından ise yoğun bakım gibi yüksek stresli birimlerde ve gece/dönüşümlü vardiyada çalışan hemşirelerin daha yüksek stres düzeylerine sahip olduğu belirlenmiştir. Ayrıca mesleki stres ve spiritüel iyi oluş değişkenlerinin birlikte iş motivasyonunun önemli bir bölümünü açıkladığı görülmüştür. Araştırma sonuçlarımıza göre mesleki stres ile spiritüel iyi oluş arasında negatif yönlü ve düşük düzeyde; mesleki stres ile iş motivasyonu arasında negatif yönlü ve yüksek düzeyde; spiritüel iyi oluş ile iş motivasyonu arasında ise pozitif yönlü ve orta düzeyde anlamlı ilişkiler saptanmıştır. Aracılık analizi sonuçları, spiritüel iyi oluşun mesleki stres ile iş motivasyonu arasındaki ilişkide kısmi aracı rol üstlendiğini göstermiştir. Buna göre mesleki stres iş motivasyonunu önemli ölçüde azaltmakta, spiritüel iyi oluş ise bu olumsuz etkiyi sınırlı düzeyde azaltan bir içsel kaynak olarak işlev görmektedir. Sonuç olarak, mesleki stresin hemşirelerin iş motivasyonunu anlamlı düzeyde azalttığı, spiritüel iyi oluşun ise bu süreçte koruyucu bir psikososyal kaynak olarak rol oynadığı belirlenmiştir. Ayrıca spiritüel iyi oluşun mesleki stres ile iş motivasyonu arasındaki ilişkide kısmi aracı etki gösterdiği ortaya konmuştur. Elde edilen bulgular, hem bireysel hem de örgütsel düzeyde stres azaltıcı ve spiritüel iyi oluşu destekleyici uygulamaların birlikte ele alınmasının önemini göstermektedir.
Özet (Çeviri)
The aim of this study was to determine the relationships between nurses' spiritual well-being, job motivation, and occupational stress, and to examine the mediating role of spiritual well-being in the relationship between occupational stress and job motivation. This descriptive cross-sectional study was conducted with 773 nurses working in public and private healthcare institutions across Türkiye. Data were collected using the Demographic Information Form, the Spiritual Well-Being Scale, the Nurses' Occupational Stress Scale, and the Nurse Job Motivation Scale. Correlation, regression, and mediation analyses were performed. The Cronbach's alpha coefficients of the scales were above .70, indicating high reliability.The results showed that married nurses and those with children had higher spiritual well-being levels. No significant differences in spiritual well-being were found according to work schedule, clinical unit, or weekly working hours. Higher occupational stress levels were observed among nurses working in intensive care units and rotating/night shifts. In addition, occupational stress and spiritual well-being together explained a substantial proportion of job motivation. Correlation analyses revealed a low negative relationship between occupational stress and spiritual well-being, a strong negative relationship between occupational stress and job motivation, and a moderate positive relationship between spiritual well-being and job motivation. Mediation analysis indicated that spiritual well-being partially mediated the relationship between occupational stress and job motivation. Occupational stress significantly reduced job motivation, whereas spiritual well-being functioned as an internal resource that slightly buffered this negative effect. In conclusion, occupational stress emerged as a significant factor reducing nurses' job motivation, while spiritual well-being played a protective psychosocial role. These findings highlight the importance of implementing both individual- and organizational-level interventions aimed at reducing occupational stress and supporting spiritual well-being among nurses.
Benzer Tezler
- Hekimlerin ve hemşirelerin spiritüel iyi oluş düzeylerinin belirlenmesi: Bir eğitim araştırma hastanesi örneği
Determination of the spiritual well-being levels of physicians and nurses: An example of a training and research hospital
OĞUZHAN KOCA
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
HemşirelikHaliç ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SİBEL ERKAL İLHAN
- Riskli birimlerde çalışan hemşirelerin psikolojik dayanıklılık düzeyleri ve spiritüel iyi oluşlarının belirlenmesi
Determiniation of psychological resistance levels and spiritual well – being of nurses working in risky units
ROJDA KAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Hemşirelikİstanbul Okan ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. KERİME DERYA BEYDAĞ
- Hemşirelerin bilinçli farkındalıklarının, spiritüel iyi oluşları ve yaşam doyumlarına etkisi
The effect of nurses' mindfulness on their spiritual well-being and life satisfaction
ESRA KAYA IŞIK
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
HemşirelikAtatürk ÜniversitesiHalk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. DİLEK KILIÇ
- Hemşirlerde spirituel iyi oluş ve bilinçli farkındalık düzeylerinin incelenmesi
Investigation of spiritual well-being and mindfulness levels in nurses
EMİNE TUĞBA YORULMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
HemşirelikBaşkent ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ BANU ÇEVİK
- Hemşirelerde spiritüel iyi oluş düzeyi ile spiritüel bakım yeterlilikleri arasındaki ilişki
The relationship between nurse's spiritual well-being and their competence in spiritual care
BÜŞRA ODLUKAYA DAĞLI