Major depresif bozukluk tanılı hastalarda yeme tutumlarının serum apelin düzeyi ile ilişkisi
Association between eating attitudes and serum apelin levels in patients with major depressive disorder
- Tez No: 1000634
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ MERVE ŞAHİN CAN
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Psikiyatri, Psychiatry
- Anahtar Kelimeler: Majör Depresif Bozukluk, Depresyon, Yeme Tutumu, Apelin, ORTO-11, Major Depressive Disorder, Depression, Eating Attitudes, Apelin, ORTO-11
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Balıkesir Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Çalışmamızın amacı, Majör Depresif Bozukluk (MDB) tanılı bireylerde yeme tutumu ve yeme davranışına ilişkin psikometrik özellikler ile serum apelin düzeyleri arasındaki ilişkiyi sağlıklı kontrollerle karşılaştırarak değerlendirmektir. Gereç ve Yöntem: Araştırma kesitsel nitelikte olup Balıkesir Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Hastanesi Psikiyatri Polikliniği ve Tıbbi Biyokimya Laboratuvarında 01 Şubat 2025–01 Ağustos 2025 tarihleri arasında yürütülmüştür. Toplam 109 katılımcı çalışmaya dahil edilmiştir (54 sağlıklı kontrol, 55 MDB). Katılımcılara Sosyodemografik ve Klinik Bilgi Formu, Beck Depresyon Envanteri (BDE), Yeme Tutum Testi-26 (YTT-26), Duygusal Yeme Ölçeği (DYÖ) ve ORTO-11 ölçeği uygulanmıştır. Serum apelin düzeyleri 8–12 saatlik açlık sonrası alınan venöz kan örneklerinde ELISA yöntemiyle ölçülmüştür. İstatistiksel analizlerde grup karşılaştırmaları, Spearman korelasyon analizi ve hiyerarşik lineer regresyon modeli kullanılmıştır. Bulgular: Hasta ve kontrol grupları yaş ve cinsiyet açısından benzer bulunmuştur (p>0,05). Gelir düzeyi ve çalışma durumu açısından gruplar arasında anlamlı farklılık saptanmıştır (p<0,05). BDE puanları hasta grubunda anlamlı derecede daha yüksek bulunmuştur (kontrol: 3,9±2,5; hasta: 26,1±11,9; p<0,001). DYÖ ve YTT puanları da hasta grubunda kontrol grubuna kıyasla anlamlı derecede daha yüksek saptanmıştır (sırasıyla p=0,012 ve p=0,020). ORTO-11 puanı kontrol grubunda hasta grubuna göre daha yüksek bulunmuştur (p=0,018). Serum apelin düzeyi hasta grubunda kontrol grubuna kıyasla anlamlı düzeyde daha yüksek saptanmıştır (medyan [min–maks]: kontrol 1198,3 [785,7–3426,7] pg/mL; hasta 1352,3 [590,7–4000] pg/mL; p=0,023). Tüm örneklemde apelin düzeyi ile BDE arasında düşük düzeyde pozitif korelasyon görülmüştür (r=0,308; p=0,001); ancak hasta ve kontrol grupları ayrı değerlendirildiğinde apelin ile ölçek puanları arasında anlamlı ilişki saptanmamıştır (p>0,05). Hiyerarşik regresyon analizinde grup, BDE, cinsiyet ve apelin düzeyi yeme tutumunu bağımsız olarak yordamamış; modele ORTO-11 ve DYÖ eklendiğinde model anlamlı hale gelmiş ve nihai modelde yeme tutumunu bağımsız olarak yordayan tek değişken ORTO-11 olmuştur (p<0,001). Sonuç: Bulgular, MDB'de yeme tutumu ve duygusal yeme düzeylerinin sağlıklı kontrollere kıyasla daha olumsuz seyrettiğini ve serum apelin düzeylerinin hasta grubunda daha yüksek olduğunu göstermektedir. Bununla birlikte apelin düzeyi, yeme davranışına ilişkin ölçeklerle doğrudan ilişkili görünmemiş ve yeme tutumunun bağımsız belirleyicisi olmamıştır. Yeme tutumunu en güçlü biçimde açıklayan değişkenin ORTO-11 olması, yeme davranışına özgü bilişsel kontrol süreçlerinin biyobelirteçlerden ve genel depresif belirti şiddetinden daha belirleyici olabileceğini düşündürmektedir.
Özet (Çeviri)
Objective: The aim of this study was to evaluate, by comparing with healthy controls, the relationship between eating attitudes and eating-related psychometric characteristics and serum apelin levels in individuals diagnosed with Major Depressive Disorder (MDD). Materials and Methods: This cross-sectional study was conducted at the Psychiatry Outpatient Clinic and the Medical Biochemistry Laboratory of Balıkesir University Health Practice and Research Hospital between February 1, 2025 and August 1, 2025. A total of 109 participants were included (54 healthy controls, 55 MDD). All participants completed the Sociodemographic and Clinical Information Form, the Beck Depression Inventory (BDI), the Eating Attitudes Test-26 (EAT-26), the Emotional Eating Scale (EES), and the ORTO-11 scale. Serum apelin levels were measured by ELISA in venous blood samples obtained after 8–12 hours of fasting. Group comparisons, Spearman correlation analysis, and hierarchical linear regression models were used for statistical analyses. Results: The patient and control groups were similar in terms of age and sex (p>0.05). Significant between-group differences were found in income level and employment status (p<0.05). BDI scores were significantly higher in the patient group than in the control group (control: 3.9±2.5; patient: 26.1±11.9; p<0.001). EES and EAT-26 scores were also significantly higher in the patient group (p=0.012 and p=0.020, respectively). ORTO-11 scores were higher in the control group than in the patient group (p=0.018). Serum apelin levels were significantly higher in the patient group than in the control group (median [min–max]: control 1198.3 [785.7–3426.7] pg/mL; patient 1352.3 [590.7–4000] pg/mL; p=0.023). In the total sample, serum apelin levels showed a low but significant positive correlation with BDI scores (r=0.308; p=0.001); however, no significant associations were observed between apelin levels and scale scores when the patient and control groups were analyzed separately (p>0.05). In hierarchical regression analysis, group, BDI, sex, and apelin levels did not independently predict eating attitudes; after adding ORTO-11 and EES, the model became significant, and ORTO-11 was the only independent predictor of eating attitudes in the final model (p<0.001). Conclusion: The findings indicate that eating attitudes and emotional eating are more adversely affected in individuals with MDD compared to healthy controls, and that serum apelin levels are higher in the patient group. However, apelin levels were not directly associated with eating-related psychometric scales and did not independently predict eating attitudes. The fact that ORTO-11 was the strongest predictor of eating attitudes suggests that eating-specific cognitive control processes may be more determinative than biomarkers and overall depressive symptom severity.
Benzer Tezler
- Major depresif bozukluk tanılı hastalarda yeme tutumlarının serum apelin düzeyi ile ilişkisi
Association between eating attitudes and serum apelin levels in patients with major depressive disorder
HİLAL ULUSOY
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
PsikiyatriBalıkesir ÜniversitesiRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MERVE ŞAHİN CAN
- İntihar girişimi olan ve olmayan majör depresyon tanılı hastalarda aleksitimi ve yeme tutumu ilişkisinin incelenmesi
An examination of the relationship between alexithymia and eating attitudes in patients with major depression with and without suicide attempts
BUSE YAĞMUR AKFIRAT YILDIZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
PsikiyatriSağlık Bilimleri ÜniversitesiRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖMER AKİL ÖZER
- Kendine zarar verme davranışı olan kız ergenlerde stresle başa çıkma becerilerinin yeme tutumları ile ilişkisinin incelenmesi
Başlık çevirisi yok
ZEYNEP UÇAR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
PsikiyatriKocaeli ÜniversitesiÇocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BURCU KARDAŞ
- Major depresif bozukluk tanılı hastalarda tıkınırcasına yeme davranışı ve psikolojik acı ilişkisi
The relationship between binge eating behavior and psychological pain in patients with major depressive disorder
AYNUR ÖZBAY
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
PsikiyatriÇukurova ÜniversitesiRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHMET EMİN DEMİRKOL
- Majör depresyon tanılı kadın hastalarda ev içi/partner şiddetinin yeme tutumu, öfke ve intihar düşüncesi ile ilişkisinin incelenmesi
The relationship between domestic/partner violence and eating attitudes, anger and suicidal ideation in female patients with major depression
BETÜL KAYGUSUZ DEĞER
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
PsikiyatriSağlık Bilimleri ÜniversitesiRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖMER AKİL ÖZER