Islam, civil society and democracy in Turkey
Türkiye'de İslam, sivil toplum ve demokrasi
- Tez No: 1000724
- Danışmanlar: PROF. DR. ŞAKİR DİNÇŞAHİN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Siyasal Bilimler, Political Science
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Yeditepe Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu doktora tezi, Türkiye'de inanç temelli kuruluşlar (Faith-Based Organizations – FBO'lar), sivil toplum ve demokratikleşme arasındaki ilişkiyi; kuramsal sorgulamayı, ampirik veri analizini ve söylem temelli değerlendirmeyi bir araya getiren çok katmanlı bir analitik çerçeve üzerinden incelemektedir. Çalışmada FETÖ eleştirel bir vaka incelemesi olarak analiz edilmekle birlikte, araştırma tek bir örgütle sınırlı kalmayarak Türkiye'nin sivil toplum alanında faaliyet gösteren FBO'lar arasındaki daha geniş örüntüleri değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Çalışma, Gramsci'nin hegemonya kavramı, Dahl'ın poliarşi yaklaşımı, Migdal'ın devlet–toplum ilişkileri kuramsallaştırması ve Fairclough'un sosyo-kültürel modeli ile Van Dijk'ın sosyo-bilişsel yaklaşımını bütünleştiren Eleştirel Söylem Analizi (Critical Discourse Analysis – CDA) temelinde yapılandırılmış kapsamlı bir kuramsal çerçeveye dayanmaktadır. Yöntemsel olarak araştırma; nitel belge analizi, Eleştirel Söylem Analizi ve Türkiye'ye ilişkin katılım, şeffaflık ve hesap verebilirlik boyutlarını ele alan yönetişim göstergeleri, sivil toplum endeksleri ve anket temelli verileri içeren ulusal ve uluslararası veri setlerinin ampirik incelemesini bir arada kullanmaktadır. Bulgular, genellikle Türkiye'de FBO'ların kamuya dönük söylemlerinde demokratikleşme, çoğulculuk ve sivil toplum değerlerine atıf yapan bir dil kullandıklarını; buna karşın örgütsel pratiklerinde hiyerarşik yapılar, sınırlı iç demokrasi ve şeffaflıktan uzak yönetişim biçimlerinin öne çıktığını göstermektedir.
Özet (Çeviri)
This dissertation examines the relationship between FBOs, civil society, and democratization in Turkey through a multi-level analytical framework that combines theoretical inquiry, empirical data analysis, and discourse-based evaluation. While FETÖ is analyzed as a critical case study, the research extends beyond a single organization to assess broader patterns among FBOs operating within Turkey's civil society landscape. The study is grounded in a comprehensive theoretical framework drawing on Gramsci's concept of hegemony, Dahl's notion of polyarchy, Migdal's state–society relations approach, and Critical Discourse Analysis (CDA), integrating Fairclough's sociocultural model with Van Dijk's socio-cognitive approach. Methodologically, the research employs qualitative document analysis, CDA, and empirical examination of national and international datasets, including governance indicators, civil society indices, and survey-based evidence related to participation, transparency, and accountability in Turkey. The findings indicate that, in general, FBOs in Turkey employ a public-facing discourse that makes reference to democratization, pluralism, and civil society values; however, their organizational practices tend to be characterized by hierarchical structures, limited internal democracy, and governance arrangements that lack transparency.
Benzer Tezler
- Demokrasiye geçiş süreçlerinde kadın: Türkiye ve Tunus örneklerinde seküler ve dini kadın hareketlerinin karşılaştırılması
Women in the processes of transition to democracy: The comparison of secular and religious women's movements in Turkey and Tunisia cases
SERPİL AÇIKALIN ERKORKMAZ
Doktora
Türkçe
2020
Siyasal BilimlerMarmara ÜniversitesiOrtadoğu Siyasi Tarihi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ İBRAHİM MAZLUM
- Türkiye'de sivil toplum ideolojisi: yeni sağ, sol liberalizm ve siyasal islamcılık üzerine bir inceleme
The ideology of civil society in turkey: a study on the new right, the left liberalism and political islam
MEHMET ÖZGÜDEN
Doktora
Türkçe
2007
Siyasal BilimlerAnkara ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
PROF.DR. ÖMÜR SEZGİN
- Tarihsel kuramsal ve bağlamsal yönleriyle sivil toplum ve karşılaştırmalı yöntemle Türkiye özelinde sorunları
Civil society from the standpoints of historical, conceptual and contextual and its problems with comparative method in Turkey
FESİH BAYRAKTAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2002
Kamu YönetimiGazi ÜniversitesiKamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SUNA BAŞAK AVCILAR
- Human rights in Turkey: A comparative study of IHD and Mazlum-der
Türkıye?de insan hakları: İHD ve Mazlum-der?in karşılaştırmalı çalışması
BERNA ÖZTEKİN
Yüksek Lisans
İngilizce
2009
Siyasal BilimlerSabancı ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölümü
DOÇ. DR. AYŞE KADIOĞLU
- The invisible hand of Islam: Islamic business and the state relations in Turkey and egypt
İslam'ın görünmez eli: Türkiye ve Mısır'da İslami iş grupları ve devlet ilişkileri
EVRİM GÖRMÜŞ NAKAŞ
Doktora
İngilizce
2014
Siyasal BilimlerUnıversıty Of WashıngtonOrtadoğu Çalışmaları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. JOEL MIGDAL