Consciousness (bewusstsein) in Husserl's phenomenology: The theory of universal a priori of correlation
Husserl fenomenolojisinde bilinç: Universal a priori korelasyon teorisi
- Tez No: 1000727
- Danışmanlar: DOÇ. DR. LALE LEVİN BASUT
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Felsefe, Philosophy
- Anahtar Kelimeler: A priori correlation, adumbration, appearance, bracketing (Epoché), consciousness, essence, givenness through profiles, intentionality, intersubjectivity, intuition, lived experience, naturalism, perception, phenomenology, reduction, A priori korelasyon, algı, askıya alma, bilinç, doğalcılık, fenomenoloji, görü, görünüş, gölgeleme, indirgeme, öznelerarasılık, siluetlerle verilme, yaşantı, yönelimsellik
- Yıl: 2026
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Yeditepe Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Felsefe Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
CONSCIOUSNESS (BEWUSSTSEIN) IN HUSSERL'S PHENOMENOLOGY: THE THEORY OF UNIVERSAL A PRIORI OF CORRELATION This thesis clarifies Edmund Husserl's groundbreaking contributions to consciousness and phenomenology, aiming to dispel entrenched prejudices. By analyzing the“universal a priori of correlation,”it examines a theoretical framework developed in opposition to the dominant philosophical paradigms of his era. The investigation provides a clear basis for Husserl's transcendental phenomenology in relation to realism and idealism. By examining his anti-naturalist stance—the“return to the things themselves”(zu den Sachen selbst)—the thesis clarifies how transcendental phenomenology captures the essence of experience. It shows that this essence is not made up of accidental facts but of necessary and universal structures of consciousness. Through key concepts—intentionality, the distinction between factual (Tatsachenwissenschaften) and essence-based (Wesenswissenschaften) sciences, epoché, and reduction—this inquiry emphasizes the significance of Husserlian phenomenology for social sciences. It sees consciousness not just as a theoretical basis, but as an active engagement within a horizon of meaning reconstructed through lived experiences (Erlebnisse). Finally, the thesis examines how Husserlian thought influences modern philosophy and addresses contemporary critiques. By analyzing eidetic intuition,“givenness through adumbrations”(Abschattungen), and acts of consciousness, it demonstrates that Husserl's goal was to establish phenomenology as a rigorous science (strenge Wissenschaft). Ultimately, phenomenology serves as a consistent and comprehensive method against all reductionist approaches.
Özet (Çeviri)
HUSSERL FENOMENOLOJİSİNDE BİLİNÇ: UNIVERSAL A PRIORI KORELASYON TEORİSİ Edmund Husserl'in bilinç, felsefe ve fenomenoloji anlayışını kaleme alan bu tezin amacı, filozofun söz konusu kavramlara getirdiği yeniliğin yanı sıra bu kavramlara yönelik önyargılardan nasıl ve ne ölçüde arınılabileceğini açıklamaktır. Tez, Husserl'in“evrensel a priori korelasyon”olarak adlandırdığı teorisiyle bilinci nasıl kurduğunu anlatarak içerisinde bulunduğu felsefe anlayışına karşı oluşturduğu bu yeni teorisinin tüm temel taşlarını başlangıçtan bu yana masaya yatırarak incelemektedir. Bu tez ayrıca, Husserl'in kendi transandantal fenomenolojisini, realizm ve idealizme karşıt olarak nasıl tanımladığına dair mantıksal bir zemin oluşturmaya çalışmaktadır. Husserl'in“şeylerin kendisine dönüş”olarak adlandırığı anti-natüralist yaklaşımını derinden inceleyen bu tez,“transandantal fenomenoloji”teorisine ışık tutmayı amaçlamaktadır. Söz konusu teori, görünenden ziyade deneyimlenen özü yakalamayı ve bu özün rastlantısal olgulardan değil, zorunlu ve evrensel bilinç yapılarından oluştuğunu ispatlamayı amaçlamaktadır ki Husserl'e göre felsefenin temel görevi de budur: şeylerin kendisine (zu den Sachen selbst) dönüş. Husserl felsefesinin ana hatlarını oluşturan yönelimsellik, olgusal bilimler ile öz bilimleri arasındaki ayrım, indirgeme (reduction), askıya alma (Epoché) ve nihayetinde a priori korelasyon yöntemleri, fenomenolojinin merkezi önemi ve felsefe ve sosyal bilimlere katkısı olarak görülebilir. Zira Husserl'in fenomenolojisi, bilinci sadece teorik bir zemine oturtmayı değil, bilincin tüm yaşantılarla birlikte her seferinde yeniden kurulan bir anlam ilişkisi içerisinde ele alınmasını öngörür. Tezin son bölümü, Husserl'in kendisinden sonraki felsefi anlayışı kökten etkileyen yaklaşımının günümüzdeki izdüşümlerini de araştırmakta ve çağdaş filozofların eleştirilerini derinlemesine inceleyerek söz konusu tezlere yanıt vermeyi amaçlamaktadır. Husserl'in eidetik görü, siluetlerle verilme teorisi ve bilinç aktları kavramları üzerine yaptığı çalışmalar, onun, eleştirilerin aksine neden sadece korelasyonist bir felsefe yapma amacı gütmediğini kanıtlar niteliktedir. Nihayetinde bu tezin amacı da kesin bir bilim olarak felsefenin temel imkanlarından biri olarak fenomenolojinin, indirgemeci tüm yaklaşımlara karşı nasıl tutarlı ve bütünsel bir yöntem olarak karşımızda durduğunu serimlemektir.
Benzer Tezler
- Karl Jaspers felsefesinde siyaset, doğruluk ve iletişim
Politics, truth and communication in Karl Jaspers' philosophy
HASAN HALUK ERDEM
- Une etude sur le concept de negation dans le cadre de la critique Hegelinne de l'ironie romantique
Hegel'in romantik ironi eleştirisi çerçevesinde olumsuzlama kavramı üzerine bir inceleme
SEMA ÖZTEKİN
Yüksek Lisans
Fransızca
2024
FelsefeGalatasaray ÜniversitesiFelsefe Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ UMUT ÖKSÜZAN
- Consciousness and implicit memory trace for the unexpected stimulus in inattentional blindness
Dikkatsizlik körlüğünde beklenmeyen uyaran için bilinç ve örtük bellek izi
MERVE ÇAKAR
Yüksek Lisans
İngilizce
2019
PsikolojiYeditepe ÜniversitesiBilişsel Bilimler Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
YRD. DOÇ. DR. SİMAY İKİER
- Pseudo-mysterianism of McGinn: A constructive and naturalistic solution of the hard problem of consciousness is possible
McGinn'in sözde-gizemciliği: Bilincin zor probleminin yapıcı ve doğalcı bir çözümü mümkündür
SENA IŞIKGİL
Doktora
İngilizce
2022
FelsefeOrta Doğu Teknik ÜniversitesiFelsefe Bilim Dalı
DOÇ. DR. AZİZ FEVZİ ZAMBAK
- A philosophical investigation about the problem of consciousness in the context of inquiry into causality
Nedensellik bağlamında bilinç problemi üzerine felsefi bir çalışma
UĞUR SELÇUK GÜNEŞLİ
