Hemşirelerin elektronik sigara kullanma durumları, bağımlılık düzeyleri ve üçüncü el sigara dumanına yönelik tutumları
Electronic cigarette use, dependence levels, and attitudes toward third-hand smoke among nurses
- Tez No: 1000774
- Danışmanlar: PROF. DR. AYŞE ERGÜN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Halk Sağlığı, Hemşirelik, Public Health, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Elektronik sigara, bağımlılık, üçüncü el sigara dumanı, hemşire, Electronic cigarette, addiction, thirdhand smoke, nurse
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Marmara Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Halk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Halk Sağlığı Hemşireliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç Bu araştırma, İstanbul Avrupa yakasında faaliyet gösteren üç farklı kamu hastanesinde görev yapan hemşirelerin elektronik sigara kullanma durumlarını, bağımlılık düzeylerini ve üçüncü el sigara dumanına yönelik tutumlarını incelemek amacıyla planlandı. Gereç ve Yöntem: Bu tanımlayıcı çalışma, Haziran-Kasım 2024 tarihleri arasında İstanbul Avrupa yakasında bulunan üç kamu hastanesinde görev yapan hemşireler ile yürütüldü. Araştırmaya katılım gönüllülük esasına göre 315 hemşire katıldı. Veriler Kişisel Bilgi Formu, Elektronik Sigara Anket Formu, Üçüncü El Sigara Dumanına Yönelik İnançlar Ölçeği, Penn State Elektronik Sigara Bağımlılığı Endeksi, Elektronik Sigara Bağımlılığı Ölçeği ile toplandı. Bulgular: Hemşirelerin %42,2'sinin sigara, %40,0'nın e-sigara kullandığı; %19,7'sinin ise ikili kullanıcı olduğu saptandı. E-sigara kullanan hemşirelerin %10,9'u dispne %6,3'ü astım ve diğer solunum şikâyetleri mevcuttu. E-sigara kullanım nedenlerinde kapalı alanda kullanabilme (%53,9) ve tat (%53,1) öne çıkarken; kullanıcıların %68,8'inin e-sigarayı klinik servislerde kullandığı, %74,2'sinin bırakmak istemediği belirlendi. Hemşirelerin sadece %10,2'si üçüncü el sigara dumanı (ÜESD) kavramını bilmektedir. E-sigara bağımlılık puanı (2,19±1,07) acil servis çalışanlarında ve eğitim düzeyi düşük olanlarda yüksek bulundu. ÜESD puanı (3,83±0,90) acil serviste çalışanlarda, yoğun bakım ve ameliyathane personeline göre düşük saptandı. Sigara/e-sigara kullanmayanların ÜESD zararlı etkilerine inancı daha yüksek bulundu. Sonuç: Hemşireler arasında geleneksel tütün kullanımının yanı sıra e-sigara ve ikili kullanım prevalansının endişe verici düzeyde olduğunu, bu durumla mücadelede mevcut politikaların e-sigara ve ÜESD risklerini de kapsayacak şekilde genişletilerek, teorik bilgiden ziyade bırakma yöntemleri ve bırakmayı kolaylaştıran stratejiler üzerinde durulması, tütün kontrol rehberlerinin ve kapalı alan yasaklarının e-sigarayı kapsayacak şekilde güncellenmesi önerilir.
Özet (Çeviri)
Objective: This study was designed to examine the electronic cigarette usage status, dependence levels, and attitudes toward third-hand smoke among nurses working in three different public hospitals on the European side of Istanbul. Materials and Methods: This descriptive study was conducted with nurses in three public hospitals on the European side of Istanbul between June and November 2024. A total of 315 nurses participated in the study on a voluntary basis. Data were collected using a Personal Information Form, an Electronic Cigarette Questionnaire, the Beliefs About Third-Hand Smoke Scale, the Penn State Electronic Cigarette Dependence Index, and the Electronic Cigarette Dependence Scale. Results: Cigarette and e-cigarette prevalence among nurses were 42.2% and 40.0%, respectively, with 19.7% being dual users. Among e-cigarette users, 10.9% reported dyspnea and 6.3% had asthma and other respiratory symptoms/diagnoses. Primary reasons for e-cigarette use included indoor accessibility (53.9%) and flavor (53.1%); notably, 68.8% used e-cigarettes in clinical wards, and 74.2% lacked quitting intent. Only 10.2% of the nurses recognized the concept of thirdhand smoke (THS). E-cigarette dependence (2.19±1.07) was higher among emergency department staff and those with lower education levels. THS awareness scores (3.83±0.90) were lower in emergency staff compared to intensive care and operating room personnel. Non-users showed a significantly higher belief in the harmful effects of THS. Conclusion: The prevalence of e-cigarette and dual use alongside conventional tobacco among nurses is at an alarming level. To combat this issue, existing policies should be expanded to encompass e-cigarette and THS risks. It is recommended to prioritize cessation methods and supportive strategies over theoretical knowledge, while updating tobacco control guidelines and indoor smoking bans to include e-cigarettes.
Benzer Tezler
- Tobacco product use with a focus on e-cigarette among nurses and midwives: Attitudes and behaviors
Hemşire ve ebelerde e-sigara odaklı tütün ürünleri kullanımı: Tutum ve davranışlar
ENGİN KÖSE
Yüksek Lisans
İngilizce
2020
Halk SağlığıYeditepe ÜniversitesiHalk Sağlığı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. RECEP EROL SEZER
- Hemşirelerin elektronik sağlık kaydı ve bilişim uygulamaları kapsamındaki bilgi ve tutumlarının değerlendirilmesi
Nurses under evaluation of knowledge and attitudes of electronic health record and information practices
ASLI ÇAKIRLAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
Hemşirelikİstanbul Bilim ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. BAŞAK MENDİ
- Hemşirelerin elektronik sağlık kayıt kullanımı, kalitesi ve memnuniyetine ilişkin görüşleri
Nurses perspectives on the use, quality and satisfaction with electronic medical records
ASLI CAN ÖZCAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Sağlık YönetimiKırıkkale ÜniversitesiSağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ALİ YILMAZ
- Elektronik sağlık kayıtları kullanımında hemşirelerin bilgi güvenliği farkındalık düzeylerinin belirlenmesi
Determination of nurses' awareness of information security regarding the use of electronic health records
EMEL TAÇAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
HemşirelikAnkara Yıldırım Beyazıt ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HİLAL TÜZER
- Hemşirelerin bilgisayar destekli hemşirelik süreci uygulaması ile ilgili görüşleri
Nurses' opinions about the computer assisted nursing process
ELİF RABİA MUNGAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
HemşirelikEge ÜniversitesiHemşirelik Esasları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYTEN ZAYBAK