Ebeveynlerin akılcı antibiyotik kullanımları konusundaki bilgi düzeyi ve davranışlarının değerlendirilmesi
Assessment of parents' knowledge and behaviors regarding rational antibiotic use
- Tez No: 1000943
- Danışmanlar: DR. IŞIK GÖNENÇ
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: İstanbul Haydarpaşa Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışmada, birinci basamak sağlık kuruluşuna başvuran, 0–12 yaş grubunda çocuğu bulunan ebeveynlerin akılcı antibiyotik kullanımına ilişkin bilgi düzeyleri ve davranışlarının belirlenmesi amaçlanmıştır. Ayrıca ebeveynlerin antibiyotik kullanımına yönelik algı düzeyleri ile çocuklarının ateş yönetimi tutumları arasındaki ilişkinin ve sosyodemografik faktörlerin bu süreçteki etkisinin değerlendirilmesi hedeflenmiştir. Gereç ve Yöntem: Tanımlayıcı ve kesitsel tipteki bu araştırma, İstanbul ili Beykoz ilçesinde bulunan Gümüşsuyu Aile Sağlığı Merkezi'ne başvuran 301 ebeveyn ile yürütülmüştür. Veriler, Kişisel Bilgi Formu, Anne ve Baba Antibiyotik Algıları Ölçeği (ABANA) ve Ebeveyn Ateş Yönetimi Ölçeği (EAYÖ) kullanılarak toplanmıştır. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistiklerin yanı sıra korelasyon analizi ve non-parametrik grup karşılaştırma testleri kullanılmıştır. Bulgular: Katılımcıların ABANA toplam puan ortalaması 117,59±17,15; EAYÖ toplam puan ortalaması ise 29,80±5,35 olarak saptanmıştır. Ebeveynlerin ateş yönetimi konusundaki agresif tutum ve kaygıları (EAYÖ) ile antibiyotik algıları (ABANA) arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki olduğu belirlenmiştir (r=-0,282; p<0,01). Ebeveyn yaşı (r=-0,126; p<0,05), çocuk sayısı (r=-0,168; p<0,01) ve en büyük çocuğun yaşı (r=-0,171; p<0,01) ile EAYÖ toplam puanı arasında negatif yönde, anlamlı ve zayıf bir ilişki bulunmuştur. Çocuğun ateşlenmesinin ebeveynde yarattığı endişe düzeyi ile ABANA toplam puanı arasında negatif yönde, istatistiksel olarak anlamlı ve zayıf bir ilişki saptanmıştır (r=-0,226; p<0,01). Normal vücut sıcaklığı bilgisi ile ABANA toplam puanı arasında pozitif yönde, anlamlı ve zayıf bir ilişki bulunmuştur (r=0,145; p<0,05). Akılcı ilaç kullanımı eğitimi alanların, ailesinde sağlık çalışanı olanların, lisans ve üzeri eğitim düzeyinde olanların ve evde termometre bulunduranların antibiyotik algıları istatistiksel olarak anlamlı derecede daha yüksek bulunmuştur (p<0,05). Sonuç: Çalışmada, ebeveynlerdeki ateş fobisinin, ebeveynlerin antibiyotik algılarını ve hatalı ateş yönetimi uygulamalarını etkileyen unsurlardan biri olduğunu ortaya koymuştur. Birinci basamakta ebeveynlere yönelik eğitimlerin ateşi yönetmeye ve hekim-ebeveyn iletişimini güçlendirmeye odaklanması, akılcı antibiyotik kullanımının geliştirilebilmesi ve antibiyotik direnci gelişiminin önlenmesi açısından önem taşımaktadır.
Özet (Çeviri)
Aim: This study aimed to determine the knowledge levels and behaviors of parents of children aged 0–12 years who applied to a primary healthcare facility regarding rational antibiotic use. In addition, it sought to evaluate the association between parents' perceptions of antibiotic use and their attitudes toward fever management in their children, as well as the influence of sociodemographic factors on this process. Material and Methods: This descriptive cross-sectional study was conducted with 301 parents who attended the Gümüşsuyu Family Health Center in the Beykoz district of Istanbul. Data were collected using a Personal Information Form, The Turkish Parental Perception on Antibiotics Scale and the Parental Fever Management Scale (PFMS-TR). In data analysis, descriptive statistics were used alongside correlation analysis and non-parametric group comparison tests. Results: The participants' mean total Turkish Parental Perception on Antibiotics Scale (PAPA) score was 117.59±17.15, while the mean total Parents' Fever Management Scale (PFMS-TR) score was 29.80±5.35. A statistically significant association was identified between parents' aggressive attitudes and anxiety regarding fever management (PFMS-TR) and their antibiotic perceptions (PAPA) (r = −0.282; p < 0.01). A negative, statistically significant, and weak correlation was observed between the total PFMS-TR score and parental age (r = −0.126; p < 0.05), number of children (r = −0.168; p < 0.01), and the age of the oldest child (r = −0.171; p < 0.01). A negative, statistically significant, and weak correlation was also found between the level of parental concern caused by the child's fever and the total ABANA score (r = −0.226; p < 0.01). Knowledge of normal body temperature was positively, significantly, and weakly correlated with the total PAPA score (r = 0.145; p < 0.05). Participants who had received rational drug use training, had a healthcare professional in the family, had an education level of bachelor's degree or higher, and owned a thermometer at home demonstrated significantly higher antibiotic perception scores (p < 0.05). Conclusion: The study demonstrated that fever phobia among parents is one of the factors influencing both parents' antibiotic perceptions and incorrect fever management practices. In primary care settings, parent-focused educational interventions that emphasize fever management and strengthen physician–parent communication are important for improving rational antibiotic use and preventing the development of antibiotic resistance.
Benzer Tezler
- Altı yaş altı üst solunum yolu enfeksiyonu olan çocukların ebeveynlerinin akılcı antibiyotik kullanımı konusunda bilgi, tutum ve davranışlarının değerlendirilmesi
Assessment of knowledges, attitudes, and behaviors of parents about rational antibiotic use for upper respiratory infection in children under six-years old
AYŞE YAŞAR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2019
Çocuk Sağlığı ve Hastalıklarıİstanbul Medeniyet ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜLSER ESEN BESLİ
- 0-14 yaş arası çocuğa sahip ebeveynlerin çocuklarda akılcı antibiyotik kullanımı ile ilgili bilgi ve tutumlarının araştırılması
Investigation of knowledge and attitudes of parents with children aged 0-14 on rational use of antibiotics in children
ŞEYMA SABANCI
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Aile HekimliğiPamukkale ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TAMER EDİRNE
PROF. DR. AYSUN ÖZŞAHİN
- Hastaneye yatan çocukların annelerinin akılcı ilaç kullanımına ilişkin tutumlarının belirlenmesi
Determination of the attitudes of mothers of hospitalized children about rational drug use
ÖZLEM ÇALIŞIR
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
HemşirelikNevşehir Hacı Bektaş Veli ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ZEHRA ÇALIŞKAN
DR. ÖĞR. ÜYESİ NALAN GÖRDELES BEŞER
- 0-6 yaş grubu çocuğu olan ebeveynlerin akılcı antibiyotik kullanımı ile ilgili bilgi ve tutumları
Knowledge and attitudes of parents with 0-6 years old child on rational use of antibiotics
AYÇİN ÖZTÜRK MARUL
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Hemşirelikİstanbul Okan ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÜLZADE UYSAL
- Annelerin çocuklarda ateş yönetimi ve antibiyotik kullanımına ilişkin bilgi ve tutumları
Mothers knowledge and attitudes towards fever management and antibiotic use in children
EBRU AYŞE TÜRE
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2011
Aile HekimliğiMersin ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ERTAN MERT