Aile hekimliğinde kanıta dayalı tıp uygulamaları düzeylerinin hasta memnuniyeti ve hekimlerin insancıl davranışları ile ilişkisi
The relationship between levels of evidence-based medicine practice in family medicine and patient satisfaction and physicians' humanistic behaviors
- Tez No: 1000994
- Danışmanlar: PROF. DR. HAKAN DEMİRCİ
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Aile hekimliği, kanıta dayalı tıp, hasta memnuniyeti, insancıl davranış, birinci basamak sağlık hizmetleri, Family medicine, evidence-based medicine, patient satisfaction, humane behavior, primary health care
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Bursa Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Birinci basamak sağlık hizmetlerinde kanıta dayalı tıp (KDT) uygulamaları, klinik kararların bilimsel kanıtlara dayandırılmasını sağlarken, hasta–hekim ilişkisinin niteliği ve hasta memnuniyeti üzerinde de dolaylı etkiler yaratabilmektedir. Bununla birlikte, hekimlerin KDT düzeyleri ile hastaların algıladığı insancıl davranışlar ve hasta memnuniyeti arasındaki ilişkinin nicel olarak ortaya konduğu çalışmalar sınırlıdır. Bu çalışma, aile hekimlerinde kanıta dayalı tıp bilgi ve beceri düzeylerinin, hekimin insancıl davranışları ve hasta memnuniyeti ile olan ilişkisini değerlendirmeyi amaçlamıştır. Gereç ve Yöntem: Kesitsel ve analitik nitelikteki bu araştırmaya 50 aile hekimi dâhil edilmiştir. Hekimlerin kanıta dayalı tıp düzeyleri Fresno Kanıta Dayalı Tıp Testi (FRESNO) ile, hekimlerin insancıl davranışları Hekimin İnsancıl Davranışları Ölçeği (HİDÖ) ile ve hasta memnuniyeti Hasta Memnuniyeti Anketi (HMA) ile değerlendirilmiştir. Bulgular: Aile hekimliği uzmanlarının FRESNO toplam puanları pratisyen hekimlere göre anlamlı düzeyde daha yüksek bulunmuştur (p=0,010). Buna karşın hasta memnuniyeti, HMA ve HİDÖ puanları uzmanlık durumuna göre farklılık göstermemiştir (p>0,05). Sosyodemografik değişkenler (cinsiyet, medeni durum, mesleki deneyim) ile FRESNO, HMA, HİDÖ ve hasta memnuniyeti arasında anlamlı ilişkiler saptanmamıştır. Spearman korelasyon analizinde HMA ile HİDÖ puanları arasında orta düzeyde, pozitif yönlü ve istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki belirlenmiştir (r=0,395; p=0,005). FRESNO puanları ile hasta memnuniyeti, HMA ve HİDÖ arasında anlamlı korelasyon saptanmamıştır (p>0,05). Tek değişkenli lineer regresyon analizinde HİDÖ puanı HMA'nün pozitif bir yordayıcısı olarak bulunmuş (B=0,307; p=0,023); ancak çok değişkenli modelde bu ilişkinin istatistiksel anlamlılığını kaybettiği ve modelin genel olarak anlamlı olmadığı görülmüştür (p=0,209). Hasta memnuniyeti yüzdesini ve HİDÖ puanını yordayan çok değişkenli modellerin de anlamlı olmadığı saptanmıştır (p>0,05). Sonuç: Bu çalışma, aile hekimlerinde kanıta dayalı tıp bilgi düzeyinin uzmanlıkla arttığını, ancak bu artışın doğrudan hasta memnuniyetine veya hastaların algıladığı insancıl davranışlara yansımadığını göstermiştir. Buna karşılık, hasta memnuniyeti ile hekimin insancıl davranışları arasında anlamlı bir ilişki bulunması, birinci basamakta memnuniyetin teknik bilgi düzeyinden çok iletişim ve insani yaklaşım boyutuyla ilişkili olduğunu düşündürmektedir. Bulgular, kanıta dayalı tıp eğitimlerinin iletişim becerileri ve insancıl hekimlik tutumlarıyla bütünleştirilmesi gerektiğini ve aile hekimliği uygulamalarında hasta merkezli yaklaşımın güçlendirilmesinin hasta memnuniyetini artırmada temel bir strateji olabileceğini ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
Objective: In primary health care, evidence-based medicine (EBM) practices ensure that clinical decisions are grounded in scientific evidence and may also have indirect effects on the quality of the patient–physician relationship and patient satisfaction. However, quantitative data on the association between physicians' EBM levels, patients' perceptions of humane behavior, and patient satisfaction are limited. This study aimed to evaluate the relationship between family physicians' knowledge and skills in evidence-based medicine and both their humane behaviors and patient satisfaction. Materials and Methods: This cross-sectional and analytical study included 50 family physicians. Physicians' EBM levels were assessed using the Fresno Test of Evidence-Based Medicine (FRESNO), their humane behaviors were evaluated with the Physician's Humane Behaviors Scale (PHBS), and patient satisfaction was measured using the Patient Satisfaction Scale (PSS). Results: Total FRESNO scores were significantly higher in family medicine specialists than in general practitioners (p=0.010). In contrast, patient satisfaction, PSS, and PHBS scores did not differ according to specialty status (p>0.05). No significant associations were found between sociodemographic variables (gender, marital status, professional experience) and FRESNO, PSS, PHBS, or patient satisfaction. Spearman correlation analysis revealed a moderate, positive, and statistically significant correlation between PSS and PHBS scores (r=0.395; p=0.005). No significant correlations were observed between FRESNO scores and patient satisfaction, PSS, or PHBS (p>0.05). In univariate linear regression analysis, PHBS scores were a positive predictor of PSS (B=0.307; p=0.023); however, this association lost statistical significance in the multivariate model, and the overall model was not significant (p=0.209). Multivariate models predicting patient satisfaction percentage and PHBS scores were also not statistically significant (p>0.05). Conclusion: This study demonstrates that evidence-based medicine knowledge increases with specialization among family physicians; however, this increase does not directly translate into higher patient satisfaction or greater perceptions of humane behavior. The significant association between patient satisfaction and physicians' humane behaviors suggests that, in primary care, satisfaction is more closely related to communication and humanistic approach than to technical knowledge alone. These findings indicate that EBM training should be integrated with communication skills and humanistic attitudes, and that strengthening a patient-centered approach in family practice may be a key strategy for improving patient satisfaction.
Benzer Tezler
- Development of mirna biomarkers for the differentiation between gingivitis and periodontitis: A pilot study
Gingivitis ve periodontitis ayrımı için mirna biyobelirteçlerinin geliştirilmesi: Pilot çalışma
DHAFIR LATIEF FAYADH FAYADH
Doktora
İngilizce
2023
BiyokimyaSüleyman Demirel ÜniversitesiKimya Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA CALAPOĞLU
- 1-6 yaş grubu çocuğu olan ebeveynlerin geleneksel ve tamamlayıcı tıp uygulamaları hakkında görüşlerinin değerlendirilmesi
Evaluation of the opinions of parents of children aged 1–6 years regarding traditional and complementary medicine practices
MUHAMMET EMRE ESEN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜZİN ZEREN ÖZTÜRK
- Samsun ili bölgesinde çalışan aile hekimlerinin periyodik sağlık muayenesiyle ilgili bilgi, görüş, önerileri, tutum ve davranışları
Başlık çevirisi yok
FATİH CANIMOĞLU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
Aile HekimliğiOndokuz Mayıs ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA FEVZİ DİKİCİ
- Aile hekimliğinde kanıta dayalı tıp uygulamalarına ilişkin bilgi, uygulama ve engeller üzerine bir araştırma
A study on knowledge, practice and barriers to evidence-based medicine practice in family medicine
SEDA AYDIN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Sağlık Kurumları YönetimiKahramanmaraş Sütçü İmam ÜniversitesiSağlık Kurumları Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. CUMA SUNGUR
- Edirne il merkezindeki aile hekimlerinin klinik uygulamalarında kılavuzları kullanım tutum ve davranışlarının değerlendirilmesi
Assesing Attitudes and behaviors of family physicians working in Edirne city center about guidelines use
ZÜLEYHA GÜLER MEMİ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2020
Aile HekimliğiTrakya ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SERDAR ÖZTORA